mánadagur 10. oktober 2011síða 2

Mánadagur 10. oktober 2011 · Nr. 117 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 mánadagsblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tað vóru boðini, sum Edmund Joensen hevur fingið frá Helle Thorning- Schmidt,forsætisráðharra. Sambandsflokkurin á Christiansborg sigur í tíð­ ind­a­skrivi, at nýggja danska stjórn­in vil samstarva um at styrkja útboðið av hægri út­búgv­ing­um í Føroyum, og at útvega føroyskum fyr­ itøkum møguleika at koma upp í stóra danska vinnu­ fram­tak­ið at menna og út­ flyta nýggja tøkni til grøna orkuframleiðslu. – Tað er sera positivt, at stjórn­in hjá Helle Thorning Smith er við upp á upp­skot­ið hjá Sam­bandsflokkinum um at út­vega nýggj arbeiðspláss og at styrkja útboðið av víðari út­búgvingum í Føroyum. Tað sigur fólk­a­tings­mað­ ur­in hjá Sam­bandsflokkinum, Ed­mund Joensen, eftir set­ an­ar­orð­a­skift­ið í Fólka­ting­i­ num hóskvøldið. Í orðaskiftinum førdi fólka­tings­mað­ur­in fram, at brúk er fyri, at vit í Rík­is­ felags­skap­i­num sam­starv­a um at skapa bú­skap­ar­ vøkst­ur og fólk­a­vøkst­ur í Føroyum. Edmund Joensen spurdi Helle Thorning Smith, um stjórn­in vil arbeiða fyri, at før­oysk­ar fyritøkur kunnu koma upp í stóra danska vinn­u­fram­takið at menna og út­flyta nýggja tøkni til grøna orkuframleiðslu. – Hví ikki bjóða Før­oy­ um við í fram­tak­ið? Vit hava nógv­an vind, og nógv orka er í streymi og sjóv­ar­falli kring oyggjarnar, seg­ði Edmund Joensen. Forsætisráðharrin svaraði pos­itivt, at Danmark er til reið­ar at arbeiða fyri at fáa før­oyskar fyritøkur við. Í Fólkatings­sal­i­num legði fólk­a­tings­mað­ur Sam­bands­ floks­ins fram hugskotið um, at hægri útbúgvingar kunnu flytast úr Danmark til Før­ oya. Endamálið við hesum er at fáa fleiri ung at velja at útbúgva seg her heima. Eisini hetta vil danska stjórnin samstarva um. – Vit vilja fegin lurta eft­ ir teim­um ynskj­um, sum koma úr Før­oy­um um hægri út­búgv­ing, segði Helle Thorning Smith, for­sæt­is­ ráð­harri. Samstarv er vegurin fram Sam­bands­flokkurin á Christ­ i­ans­borg fegnast um, at tað enn eina ferð vís­ir seg, at samstarvið í Rík­is­fel­ags­ skap­i­num er til gagns fyri Før­oya­r. Lagt er upp til eitt sera áhugavert til­tak í Norð­ur­land­a­hús­i­num í ann­ að­kvøld, tá onn­ur enn pol­it­ik­ar­ar fara at seta dám á eitt ikki sørt pol­ it­iskt til­tak. Tað er miðla­mað­ur­in Heini í Skorini, sum skip­ar fyri til­ tak­i­num – og sum hann sjávl­ur sig­ ur, so er tal­an um til­tak, har onn­ur enn pol­it­ik­ar­ar skulu seta sín dám á val­stríðið. Fyrsta evnið eitur »loysing ella sam­band«. Har fer fyrst Ronnie Thom­a­sen, sam­fel­ags­frøð­ing­ur, at halda eitt innlegg, sum hann kall­ar »tí er Dan­mark ein falsk­ur trygg­ leiki«. Hann fær tó sítt mót­spæl frá Rolf Gutt­e­sen, sum er pro­fess­ari í ge­o­grafi. Hann fer at røð­a und­ir heit­i­num »tí skal rík­is­fel­ags­skap­ ur­in varð­veit­ast«. Annað evnið hevur heitið »Havn­in ella út­jað­ar­in«. Her hev­ur fyr­i­reik­ar­in fing­ið Jó­ann­es Jac­ob­ sen, Ph.D. í bú­skap­ar­frøði, at tosa und­ir heit­i­num »tí skulu Før­oy­ar mið­savn­ast«. Hans­ara mót­spæl verð­ur frá Sám­ali Mat­r­as Krist­i­an­ sen, sam­fel­ags­frøð­ing­i, sum hev­ur eitt inn­legg, sum hann kall­ar »tí skal út­jað­ar­in eis­ini menn­ast«. Síðsta evnið verður um, hvussu vit fáa bús­kapin end­ur­reist­an. Her verða trý inn­legg. Tann fyrsti verð­ ur Johnn­y í Grót­i­num, bú­skap­ar­ frøð­ing­ur, sum fer at røða um, hvussu vit skulu rað­festa í krepp­ u­tíð­um. Næst eft­ir hann fer Mar­ita Ras­mus­sen, sum er MA. í fisk­i­vinnu og Business Administration, at røða um, hvussu vit endurreisa føroyska vinn­u­lív­ið, með­an Heri á Rógvi, bú­ ska­p­ar­frøð­ing­ur, sum tann síðsti fer at røða um, hvussu heim­s­ins dýr­asta land verð­ur bíligari at liva í. Fundarfólkið sleppur eisini til orð­anna við spurn­ing­um. Tað á­hug­ a­verda við hes­um til­tak­i­num er, at vit fara at hoyra nøk­ur væl skikk­ að fólk – sum ikki hava pol­it­isk­ar am­bi­ti­ón­ir, siga teirra hugsan um, hvussu pol­itiska dags­skrá­in eig­ur at verða sett. Tað er eisini rætt, sum Heini í Skorini sigur, at politikkur hev­ur alt ov stór­an týdn­i­ng til, at pol­it­ik­ar­ar­ nir eins­a­mall­ir skulu um­sita hann. Tað er sera á­huga­vert ­at hoyra, hvørji sjón­ar­mið og mei­n­ing­ar um pol­itikk kom­pe­tent fólk hava, sum ikki eru tengd at parta­politiskum bind­ing­um, sum ikki dyst­ast um has­ar 33 sess­ir­nar í ting­i­num, og sum ikki hava fyri neyð­ini at hugsa um at­kvøð­ur, velj­ar­a­seg­ment, po­p­ u­la­ri­tet og so víðari. Tað skerst ikki burt, at vit eiga at seta pol­i­tik­ar­u­num alsamt størri krøv, og miðl­arnir eiga at geva teim­ um størri mót­spæl. Tað vil í síðsta enda stykrja dem­o­kra­ti­ið. Tí er eitt slíkt pol­it­it­iskt til­tak – utt­an pol­i­ tik­ar­ar – sera kær­kom­ið mitt í val­ stríð­num. Eiga at seta teimum størri krøv, sum vilja veljast á ting Nú skúlarnir hava heystfrí, eru søvn­ini aftur klár at bjóða børn­um og foreldrum á savns­fagn­að. Árið í ár er kost­ár, og evnið á Savns­ fagn­aðinum hesa ferð er kost­ur. Fornminnissavnið, Nátt­ úr­u­grip­a­savnið, Sjósavnið og Listasavnið hava opið fyri børnum, ungum og vaks­n­um mánadagin 10. til og við fríggjadagin 14. okt­o­ ber kl. 11-16. Skipað er fyri ym­isk­um tiltøkum og frams­ýn­ing­ u­num. Uppgávur og ak­ ti­vi­tet­ir vera til børn, og tey vaksnu kunnu hjálpa til, hyggja seg um ella fáa sær ein kaffimunn, meðan børn­ini eru aktiv. Sum nakað nýtt verður í ár møg­uligt hjá børnunum at ogna sær eina savnsbók. Savns­bókin er eitt ringbind í A5 stødd, og tað kostar kr. 20,-. Tað kemur í staðin fyri upp­gávu­heft­ini, sum børn­ini kenna frá árunum framm­anundan. Hesa ferð er ætlanin, at allar upp­gáv­ ur eru á leysum A5 ørk­um. Børn­ini av­gera sjálvi, hvørj­ar upp­gáv­ur skulu við í bókina, og sama bók­in kann nýtast á øllum søvn­unum. Savns­ bókin kann eisini nýtast aft­an á Savns­fagn­að­in, tí ætl­anin er fram­hald­andi at framleiða tilfar at seta í hana restina av árinum. Eis­ini kemur alt tilfarið at finnast í pdf formati og liggja á heimasíðunum hjá søvn­unum og á http://www. snar.fo Í heystfrítíðini lata søvn­ ini hvønn dag upp kl. 11 og hava opið til kl. 16. Með­ an opið er, er møguligt at síggja og hoyra ymiskt for­vitn­is­ligt. Evnið kostur verð­ur sjálvandi lýst, men eis­ini koma serfrøðingar at vera á søvnunum við for­ vitn­is­lig­um tilfari og kunnu svara spurningum frá vitj­ andi. Søvnini hava eisini vís­ind­a­fólk, ið hvønn dag fara at greiða frá, hvørjum tey arbeiða við. Meira kann lesast um skránna til Savnsfagnaðin á www.pressan.fo Savnsfagnaður verður hesa vikuna Onnur á politiska dagsskrá Nýggj arbeiðspláss og hægri útbúgvingar til Føroyar Frælsi eitt tví­eggj­ að svørð Sámal matras Kristiansen kjak á síðu 12 Hug­ burð­ur til fólka­ vøkst­ur Jens Wang kjak á síðu 30 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000