fríggjadagur 28. oktober 2011síða 26

Fríggjadagur 28. oktober 2011 · Nr. 125 26 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Valgreinar Løgtingsvalið 2011 Ì samband við viðgerðina av sjúkrahúsverkinum hevur kjakið oftas snúð seg um íløgur til bygningar og tól, viðgerðarhættir, uppgávu­ býtið millum sjúkrahúsini, viðgerðir uttanlands og leiðslubygnaðin. Sjáldan, fyri at siga, næst­ an ongantíð hevur kjakið snúð seg um ta heilsu-og sjúkra­­røkt, sjúklingurin hevur fyri neyðuni og starvs­ fólkið, ið skal veita hesa tænastu! Her skal ein politisk hug­ burðsbroyting til, soleiðis, at kikarin verður munandi meira vendur móti heilsu- og sjúkrarøktini og við tí hvørjar umstøðurnar hjá starvs­fólkunum innan sjúkra­húsverkið í verun­ leikanum eru – og ikki minst, hvønn týdning júst hetta hevur fyri sjúklingin og trivnaðin sum heild innan sjúkrahúsgáttina! At starvsfólkið kýtir seg at gera sítt besta veit ein og hvør, sum hevur sett sín fót á tær ymsku deildirnar. Sjálvandi er tað sera møtu­ mikið, tá ov fáar hendur eru í røktina at røkja tyngjandi uppgávur á deildum, sum mangan eru yvirfyltar! Skelkandi at lesa, tá Felagið Føroyskir Sjúkra­ røktar­frøðingar, boðar frá, at tað á Landssjúkrahúsinum í mong ár hevur verið ein áhaldandi trupuleiki við yvirfyltum deildum og ov fáum starvsfólkum at røkja heilsu- og sjúkrarøktar upp­ gávurnar! Umframt at verða sera tyngjandi fyri starvsfólkið er tað eysæð ikki serliga heilsu­ fremjandi fyri sjúk­lingin, at so skal vera. MEN hví er tað so, kann ein spyrja ? Kann hetta ikki júst vera ein ábending um, at heilsu-og sjúkrarøktin ikki hevur fingið tað pláss á tí politisku dagsskránni, sum hon hevur uppiborðið? Tí er tað eg sigi, at skal vend koma í her, er neyð­ugt, at ljóskastarin júst verður settur á hendan týð­andi part­ in innan sjúkra­hús­verkið! At tryggja, at heilsu- og sjúkraøktin kemur á politisku dagsskránna er sera umráðandi – ja, ein fortreyt fyri at vend kemur í ! Hetta er mær eitt hjarta­ mál at fáa framt ! Tordur J. Niclasen listi H LØGtingsvalið 2011 Heilsu- og sjúkrarøktin á politisku dagsskránna! Felagskapurin lgbt skrivar á heimasíðu síni, at 57 navngivin valevni hava givið lyfti um at verða við til at broyta hjúnarbandslógina eftir valið. Tá eg síggi nøvn­ ini á teimum, sum hava givið hesa váttan, síggi eg, at fleiri, sum eg veit hava somu áskoðan sum hesi, ikki hava svarað – allarhelst av taktisk­ um orsøkum. So støðan í okkara landi er upp­aftur verri enn bara 57. Hesin lógloysis andin, ið blæsir inn yvir okkum, verður av mongum politikarum hál­ ov­aður við hugtøkum sum frælsi, rúmligheit, litríkari samfelag o.s.fr. Hvussu ber tað til, at vit føroyingar, við Tjóðveldi á odda, altíð skulu apa okkum eftir ”donskum kulturi”, held­ ur enn at sláa manngarð um egna mentan, sum hevur giv­ ið okkum so ótrúlig virði? Fyri stórthundrað árum síðani var eingin, við eitt sindur av skili, sum helt at føroyska málinum varð lív lagað. Onkur royndi at samla nøvn og orð at goyma sum fornminni – føroyska málið var deyðsdømt! Men so hendi undrið, sum gjørdi øllum spádómum til skammar. Sum perlur á snóri komu fosturlandsvinir, -yrkjarar og søguskrivarir fram og vit fingu Songbók Føroya fólks, tjóðsangin og aðrar dýrgripir. Hvar kom íblásturin frá? Er tað nøkur sjálvfylga, at eitt lítið land, sum Føroyar, hevur egið mál, egna mentan, egnan tjóðsang og egið flagg? (hóast tað skuldi ein heilur heimsbardagi til fyri at fáa tað viðurkent) Tvær umsetingar av bíbli­ uni á føroyskum máli. Trý føroysk útvarp o.s.fr. Hvar er alt komið frá? Hvør hevur verið drívmegin? Hvussu mundu Føroyar sæð út, um málið fór og vit tosaðu ”bornholmskt” t.d.? Høvdu vit verið ein tjóð? Nei, góð mentan er sum saltið, ið heldur rotinum burtur! Og hjúnarbandslógin, í verandi líki, er ein av horna­ steinunum undir okkara ríku mentan. Aftur til byrjanina Fólk mega hava sítt kynslív í frið fyri samfelagnum, so leingi tey ikki gera seg inn á onnur. Ein og hvør skal hava frítt at taka avgerðir í egnum lívi undir egnari ábyrgd. Men tá ið eitt miðvíst arbeiði verður gjørt, at niður­ bróta ­samfelagsnormar, ment­ an og bygnað okkara – at fáa lógarverk okkara at stempla tað ónormala, sum normalt, við lógum, ið greitt bróta við lívfrøðina, og sum eru ein háðan ímóti Skaparanum. Tá tali eg at! Og vónandi eru fleiri við mær. Hetta verður eitt lagnuval fyri Føroyar – og tín atkvøða hevur stóran týdning. Tann, ið ikki sær skrift­ ina á vegginum nú, er star­ blindur! Venda vit ikki gongdini og seta Gudloysinum stólin fyri dyrnar, so er slagið um Føroyar tapt. Og ein varði fyri og annar eftir (harímillum tjóðsangurin) verður niðurlagaður. Sum prestarnir siga, tá teir lýsa fyri brúðarpørum: ”hevur tú nakað at mótmæla, so sig tað nú ella tig í alla framtíð!” Eg mótmæli harðliga – vilt tú hjálpa mær ? Fyri Gud og fosturlandið Egin Markná Listi H LØGtingsvalið 2011 Skelkandi lesnaður ! Av eini ella aðrari óskiljandi orsøk verður flogvinnan altíð gloymd, tá ið vit hugsa um nýggj arbeiðspláss í Føroyum. Í henni liggja nógvir møguleikar. Yvirtaka vit loftrúmið og flogvinnu­ myndugleikan, eru fleiri nýggj arbeiðspláss at heinta, ið føroyska samfelagið kann fáa gagn av. Loftrúmið yvir Føroyar er framvegis danskt málsøki. Seinasta avtalan millum Danmark og Ísland um loft­ rúmið stavar frá 1974. Hon býtir loftrúmið eftir tí leisti, at Danmark hevur 2/5, meðan Ísland hevur 3/5. Eisini tilskilar avtalan frá 1974, at danir hava valdsrættin av loftrúminum, meðan íslend­ ingar umsita tað. Føroyar eiga sum skjótast at yvirtaka loftrúmið og flogvinnumyndugleikan. Ein yvirtøka vil væntandi geva ein umsetning millum 140-220 mió. krónur árliga. Hvussu stórur umsetningurin verður, er treytað av, um vit velja at vera bíligasta ella dýrasta øki í eindarkostnaði. Altjóða sáttmálin fyri loft­rúmið er ein sokallað 'non-profit agreement'. Hetta merkir í stuttum, at ein møguligur umsetningur ikki kann brúkast til onnur øki, enn tey, sum eru knýtt at skyldunum, ið fylgja við yvirtøku av loftrúminum. Tryggjar loftrúmið Føroyum stóran umsetning, er tað eitt krav, at umsetningurin verða nýttur til at útbúgva og styrkja um teir karmar og veitingar, ið fylgja við yvirtøkuni av luftrúminum. Hetta er tænastur sum Air- traffic control, radar service, veðurtænastu, tilbúgving og navigational aids. Ísland er ein fyrimynd á hesum øki. Umsetningin, av at yvirtaka íslendska loft­rúmið, hava íslendingar brúkt til byggja ein sterka veðurtænastu upp. Sama leist eiga vit at brúka. Yvirtaka vit føroyska loftrúmið, fer tað at lata dyrnar upp fyri eini fyrsta floks veður­tænastu í Føroyum. Eisini verður um­ setningurin gróðrar­botn­ur undir eini betri útgjørdari føroy­skari tilbúgv­ing, kon­ trol og radar tænastu hjá føroy­skari flogvinnu. Hjá mær er eingin ivi um, at umsetningurin frá einari yvirtøku í fyrstu atløgu fer at geva okkum møguleika at byggja upp nýggj starvsøki knýtt at flogvinnuni, og hetta fer at hava fleiri nýggj arbeiðspláss við sær. Í aðru atløgu fer umsetningurin at styrkja um verandi tænastur, og hetta merkir enn fleiri nýggj arbeiðspláss. Latið okkum ikki sita afturá. Latið okkum fremja yvirtøkuna av loft­rúminum og flogvinnu­myndug­leika­ num, og harvið tryggja okkum ein fastan umsetning, ið mennir og styrkir okkara flog­vinnutænasturnar. Úrs­ litið er nógv nýggj arbeiðs­ pláss. Og nýggja arbeiðspláss er júst tað, vit eiga at fokusera á í hesum døgum. Eg geri, sum eg sigi og sigi, sum eg geri Janus Rein valevni hjá Framsókn LØGtingsvalið 2011 Gyltir møguleikar í føroyskari flogvinnu