mikudagur 9. november 2011síða 2

Mikudagur 9. november 2011 · Nr. 130 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eyðun Klakstein Tað hevur skapt nógv kjak, at Laufey Blaasvær mána­ kvøldið steig fram í Degi og Viku og fanst harðliga at navn­inum »Manntal«, sum fólkateljingini kallast. Laufey heldur, at navnið er úti­hýsandi fyri hana og før­ oyskar kvinnur annars. Tí noktar hon fyri at verða við í fólka­teljingini. Laufey hevur verið við í arbeiðnum at fáa tey, sum skipa fyri fólkateljingini, at broyta navnið á fólka­telj­ing­ ini, men tað lukkaðist ikki. Øssur Winthereig, tals­ maður fyri Manntal, royndi at verða diplomatiskur og hevði hug at umbera, at navn­ ið var blivið Manntal. Men tað skuldi ikki forða fyri, at fólkateljingini varð gjøgnum­ førd, og at øll luttaka. Tað er í fínasta lagi at markera seg, tá ið fólk halda tað verða neyðugt. Og ikki minst kvinnurnar hava havt brúk fyri at vinna sær rætt­ indi. Tí kunnu Laufey og onnur saktans peika á tað óhepna við navninum Mann­ tal. Men at fara boykotta Fólka­teljingina er at fara ov langt. Spurningurin er, um tað ikki oyðileggur meira enn tað ger gagn fyri kvinnusakina. Tíbetur er forkvinnan í Javn­ støðunevndini so skilagóð, at hon mælir frá, at kvinnur fara at boykotta Manntalið, hóast hon samstundis ger vart við, at navnið kann tykjast óheppið. Tað ræður um at velja sær síni stríð – men at fara í kríggj við Manntal og boykotta fólka­teljingina er ikki rætta stríðið ella stigið at taka. Áðrenn ársenda verður ákæra reist móti Jan Allan Müller fyri at hava svikað fyri milliónir í felagnum Injector Trawldoors A/S. Tað upplýsir ákærin við Sydøstjyllands politi, Jan Østergaard, fyri Horsens Folkeblad. Kanningararbeiðið hev­ ur vart síðani bústjórin í konkurs­búnum Injector Trawl­doors A/S 10. Juni í fjør meldaði Jan Allan Müller og ein bókhaldara fyri fíggjarligan krimi­nali­ tet fyri eina størri millióna­ upphædd. 9. november varð ákæran víðkað til svik umvegis før­ oyska felagið Sp/f FO900 Invest. Tilsamans er talan um 18 ákærur og svik fyri umleið 8 milliónir krónur. Stjórin í feløgunum báðum, Jan Allan Müller, og bókhaldarin vórðu burturvístir av nevnd­ini. Hvørgin av teimum ákærdu hava vilja møtt til av­hoyr­ ingar hjá løgregluni, ella hava tikið støðu til ákærurnar, skrivar Horsens Folkeblad. Burðurin hevur verið eitt sindur tungur, men í morgun skiltist, at tað verður samgonga millum Sam­ bandsflokkin, Fólkaflokkin, Mið­ flokk­in og Sjálvstýrisflokkin. Enn restar býtið av málsøkjum, at útnevna landsstýrismenn og at býta nevndarsessirnar í Løg­ting­ inum. Tað er løgmaður, sum út­ nevnir landsstýrismenninar. For­ mans­skapin og nevndirnar velur Løgtingið. Endatalvið í sam­gongu­ samráðingunum verður spennandi, tí tað er nú, at flokkarnir veruliga skulu taka og lata, og málið er sjálv­ sagt at fáa so nógv ávirkan sum gjørligt. Tað plagar at vera togast um málsøkini og býtið av lands­stýris­ monnum, og soleiðis verður tað eisini hesa ferð. Sambandsflokkurin segði í valstríðnum, at talið av ráðum – íroknað løgmansskrivstovuna – skal minkast úr níggju og niður í seks. Tað var snilt av Sam­bands­ flokk­inum. Um tað ikki eydnast at halda talinum niðri á seks, og talið í staðin verður sjey ella átta, so kunnu Kaj Leo og Sambandsflokkurin tváa hendurnar og siga, at tað vóru hinir, sum ikki gingu við til tað, sum Sambandsflokkurin undan valinum ætlaði! Ein møguleiki er, at smáu flokk­ arnir ikki fáa nakran landsstýrissess. Miðflokkurin hevur sagt, at hann væntar sær ein landsstýrissess. Kári P. Højgaard hevur ikki sagt so nógv um hetta, men møguleikin hevur ljóðað, at Sjálvstýrisflokkurin ikki fær nakran landsstýrissess, og at prísurin fyri at taka undir við samgonguskjalinum verður, at Kári P. Højgaard skal veljast til formann í Løgtinginum. At hetta verður veruleiki fara vit ikki at trúgva, fyrr enn vit síggja avtaluna um tað. Vanliga plagar størsti flokkur at eiga for­mans­ sess­in ella ein av teimum størstu, um formanssessurin er partur av sam­gonguavtaluni. Síðani nýggja stýrisskipanar­ lógin varð samtykt miðskeiðis í níti árunum, hevur tingformaðurin ikki luttikið so nógv í partapolitiska ar­ beiðnum, og hann hevur ikki verið í øðrum nevndum enn í for­mans­ skap­inum. Tað er ilt at ímynda sær, at Sjálvstýrisflokkurin fer at góð­ taka, at formaðurin í flokkinum, sum er einsamallur at umboða flokk­in á tingi, verður meiri ella minni settur uttan fyri politisku telv­ingina. Strikar Sjálvstýrið seg sjálvt? Kári P. Højgaard hevur ongan­tíð verið í samgongu, síðani hann í 2002 kom á ting. Nú stríðist hann fyri at vinna sínum flokki pláss í landsstýrinum, og sam­ stundis minkar hann um trygd­ina undir sær sum for­maður í flokkinum. Tað er ikki vist, at Sjálv­ stýrisflokkurin fær lands­ stýrissess í eini møguligari nýggjari samgongu, men fyri flokkin hevði tað sjálv­ sagt verið optimalt at fingið landsstýrisumboð. Harvið hevði umboðanin verið tví­ faldað. Eitt upplagt boð upp á landsstýrismann er Jógvan Skorheim. Um hann verður landsstýrismaður, so ber tað við sær, at tað kann verða kapping um formanssessin í Sjálvstýrisflokkinum. For­ maðurin skal vera valdur í Løgtingið ella lands­stýris­ maður, og Jógvan Skorheim hevur boðað frá, at hann er áhugaður í formans­sess­ inum. Um Sjálvstýrið ikki fær landsstýrisess, er Kári P. Højgaard einasta boðið upp á formann í Sjálv­stýris­ flokk­inum, sum skipanin í flokk­inum er í løtuni. Kunnu fáa formanskapping Skulu tryggja sær ávirkan Eingin orsøk til boykot Verður ákærdur fyri svik SSL trupul­leikin verður fluttur Jan Hansen kjak á síðu 15 Eru børnini bagatell? Maud Wang Hansen kjak á síðu 13 Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000