mikudagur 18. februar 2004síða 3

4 Nr. 33 - 18. februar 2004 Nr. 33 - 18. februar 2004 5 Royna enn at loysa knútin í Tórhavnar Býráð Sakførar skulu nú royna at finna gongd- ar leiðir burturúr trætuni ímillum Tórshavnar Býráð og starvsfólkið STARVSFÓLKA- POLITIKKUR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Trætan ímillum Tórshavnar Býráð og starvsfólkið hjá býráðnum er ikki loyst enn. Sostatt er enn ógreitt, hvussu farast skal fram, tá ið starvsfólk hjá býráðnum fara í býin í privatum ørind- um í arbeiðstíðini og um tey skulu dragast í løn, tá ið tey fara til lækna ella tann- lækna í arbeiðstíðini, ella tá ið tey fara at fylgja líki og talan ikki er um allarnæstu skyldfólk Men tað er gongd í mál- inm. Higartil hava tveir fundir verið ímillum býráð- ið og fakfeløgini, sum um- boða starvsfólkið í býráðn- um. Á tí seinna fundinum, sum var mánadagin, skeyt býráðið upp, at sakførarar- nir hjá báðum pørtum ar- beiddu víðari við málinum og komu við uppskotum um, hvussu trætan kann loysast. Hetta góðtóku fak- feløgini fyrrapartin í gjár. Bara talan um uppskot Men Gunnleivur Dalsgarð, formaður í Starvsmannafel- agnum, ið umboðar nógv av starvsfólkunum, leggur dent á, at sakførararnir hava bara fingið heimild til at koma við uppskotum. Teir hava ikki fingið heimild til at seta nakað í verk, tí tað verða ongar mannagongdir broyttar, uttan at fakfeløg- ini góðtaka tað. Ímeðan sakførararnir stinga høvdini saman, ar- beiðir starvsfólkið eftir teirri siðvenjuni, sum hevur verið galdandi í nógv ár. So- statt verður starvsfólkið ikki drigið í løn, tá ið tey fara í býin í privatum ørindum. Gunnleivur Dalsgarð leggur eisini dent á, at fak- feløgini hava onki ímoti, at greiðar reglar verða settar í gildi fyri, hvussu farast skal fram, tá ið starvsfólk hjá býráðnum fara í býin í priv- atum ørindum í arbeiðs- tíðini. – Men ígjøgnum árini hevur ein ávís siðvenja ar- beitt seg upp á økinum. Hóast hesar siðvenur ikki eru skrivaðar í sjálvan sátt- málan, eru tær nú so gaml- ar, at tær hava líka gott gild isum sjálvur sáttmálin. – Sostatt kunnu manna- gongdirnar ikki broytast, uttan í samráð við fak- feløgini, sigur formaðurin í Starvsmannafelagnum, ser- liga ikki, tá ið tað hevur fíggjarligar avleiðingar fyri starvsfólkið. Hann sigur, at hetta er eitt mál, sum fakfeløgini taka í størsta álvara. – Og skuldi tað verið aðr- ar kommunur, ella onnur arbeiðspláss, ið umhugsa nakað tað sama, sum Tórs- havnar Býráð eigur hetta at vera teimum ein læra, tí hetta er eitt skúladømi um, hvussu ein arbeiðsgevari ikki eigur at fara fram ímóti sínum starvsfólkum, leggur Gunnleivur Dalsgarð afturat. TELESAMSKIFTI Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Suðuroy: Føroya Tele fer nú undir ymsar útbyggingar í Suðuroynni fyri at útvega suðuroyingum betri og tryggari telesamskifti. Í hesum sambandi verður ljósleiðara kaðal lagdur frá Tvøroyri til Hvalba í hesum árinum. Hetta er ein partur av eini størri verkætlan, sum byrj- aði fyri trimum árum síðani, tá ið Føroya Tele fór undir at leggja ljósleiðara kaðalar í millum flest allar bygdinar í Suðuroynni úr Sumba til Tvøroyri og nú stendur so Hvalba fyri tørni. Fróði Mortensen, sum er økisleiðari hjá Føroya Tele í Suðuroy, sigur, at í løtuni er tráðleyst samband av Tvør- oyri til tær báðar norðastu bygdirnar í Suðuroy, men við ljósleiðarakaðalaninum er sambandi nógv tryggari. Ljóskaðalin er samstund- is fortreytin fyri at fáa breiðband til alnetið, sum er nógvar ferðir skjótari enn tað vanliga sambandi og ISDN. Men hann leggur tó aft- urat, at enn er kortini ongin avgerð tikin um breiðband til Hvalbiar og Sandvíkar. Fyri at tað skal lata seg gera, skal eisini onnur út- gerð setast upp. Úr Hvalba liggur kopar- kaðal til Sandvíkar og so leingi frástøðan ikki av eini støð fer upp um fýra, fimm kilometrar, ber til at veita breiðband ígjøgnum kopar- kaðal. Men yvirhøvur er nógv betri møguleikar við einum ljóskaðali. Eitt nú ber tað til at at senda sjónvarp ígjøgn- um ein slíkan kaðal, skuldi tað blivið aktuelt einaferð. – Hetta verður gjørt fyri at nútímansgera og tryggja telesamskiftið í Suður- oynni, soleiðis at suðuroy- ingar eisini kunna fáa ágóðan av framtíðar fjar- skiftismøguleikum, sigur Fróði Mortensen. Eisini hevur Føroya Tele avgjørt at skifta radioút- gerðina út, sum alt telesam- skifti ímillum Suðuroynna og restina av landinum gongur eftir. Hetta verður eisini verður gjørt fyri at útvega suður- oyingum tryggari samband. Í løtuni er alt telesam- skifti ímillum Suðuroynna og meginøkið tráðleyst. Nú er ætlanin at hava tráðleyst samband ímillum Húsa- reyn og Skopun, ljóskaðal úr Skopun til Sands og so tráðleyst av Sandi til Suð- uroyar, helst á Nakk oman- fyri Froðba, og so í ljós- kaðal av Nakki, víðari til bygdirnar í Suðuroy, sum hava ljóskaðal, síðani niðan á Spáafelli omanfyri Sumba, og haðani verður aftur tráðleyst samband norður á Húsareyn. – Tað merkir, at sam- bandið gongur í ring og svíkur annað sambandið, er hitt sambandið eftir. Annars hevur brek eisini verið á telefonsambandin- um til Hvalbiar og Sand- víkar tær báðar seinastu vikurnar. Ein avleiðing av hesum hevur verið, at tele- fonfelagir hava verið í vanda fyri at vera avbrotnir mitt í eini samrøðu. Føroya Tele heldur, at brekið tók seg upp eftir tor- an hevur sligið niður í út- gerðina, sum samskiftir við Hvalba og Sandvík. Men nú hevur Føroya Tele skift eina ein part av útgerðini út, so nú skuldi trupuleikin verið loystur. Tøknini, sum mennist støðugt. Tað, sum Tórshavnar Býráð hevur gjørt, eigur at vera øðrum ein læra, tí tað er besta dømi um, hvussu ein arbeiðsgevari ikki skal bera seg at ímóti sínum starvsfólki, sigur Gunnleivur Dalsgarð, formaður í Starvsmannafelagnum Suðuroyingar fáa tryggari samband Føroya Tele er sjónligt í føroyska landslagnum, eisini ovast á Froðbiarkambi við frálíkum útsýni yvir oyggjarnar norðureftir. Føroya Tele hevur eina mastur á Kambinum, sum er 480 metrar høgur Hvalbingar og Sand- víkingar mistu streymin mána- dagin. Tey bæði næstu árini verða ábøtur gjørdar, sum skuldi verðið ein munandi hjálp STREYMSLIT Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Suðuroy: Tá ið hvalbing- ar og sandvíkingar vakn- aðu mánamorgunin og skuldu gera seg til reiðar at fara til dagsins gerning, var bæði kalt og myrkt, tí tíðliga um morgunin var farin. Manning frá SEV fó beinanvegin at kanna brekið. Tað var eisini skjótt, at teir funnu útav, at brek var á einum goml- um kaðali við gamla Skúla í Hvalba á linjuni, sum gongur til Sandvíkar. Sostatt var Hvalba kobla til aftur, so at tey fingu streym aftur nakað fyri arbeiðstíð. Men av tí, at brekið var á linjuni til Sandvíkar, fingu sandvíkingar ikki streymin aftur, fyrrenn á miðdegi mánadagin. SEV riggaði ein motor til, sum veitir flakavirkin- um í Hvalba og Sandvík streym ímeðan brekið varð umvælt og hann varð settur til á miðdegi. Mathias Lassen, kaðal- og linjumeistari hjá SEV í Suðuroy, sigur, at allan mánadagin varð arbeitt við at grava upp og leggja útvið 100 metrar av kað- ali av nýggjum á linjuni til Sandvíkar. Talan er um ein kaðal, sum er frá 1959. Fyrrapartin í gjár vænt- aði hann, at arbeiðið varð liðugt seinnapartin í gjár. Tá skuldi streymurin aftur takast í umleið ein hálvan tíma ímeðan kað- alin varð bundin í aftur. Mathias Lassen sigur, at øll linjan ímillum Tvør- oyri og Hvalba er eisini frá 1959 og tí er hon ikki álitandi longur. Og í summar verður nýggjur kaðal lagdur ímillum Tvøroyri og Hvalba. Ímillum Hvalba og Sandvík varð nýggjur tráður lagdur í 1992, men á sumri í 2005, verða teir pelarnir skiftir út og nýggjur tráður lagdur, tí hann er ov klænur, sigur hann. Brek á gomlum kaðali Gravgangur eftir Húsarhaldsskúlanum Húsarhaldsskúli Før- oya er ein sera væl- umtóktur skúli í land- inum. Skúlin hevur so nógvar umsóknir til skeiðið í ár, at dupult so nógvir næmingar, sum sleppa inn, hava fingið noktandi svar SKÚLI Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Klaksvík: – Sigast kann, at tað standa eini 40 næmingar á bíði- lista, og enn er bara februar. Um ikki avboð koma, so sleppur ongin afturat inn til komandi skeið, sum byrjar í heyst, sigur Jóhanna á Tjaldrafløtti, leiðari á Hús- arhaldsskúla Føroya. Skúlin hevur fingið 62 umsóknir til komandi skeið, sum byrjar í august. Enn er ikki komið út á vár- ið, so tískil kunnu enn fleiri umsóknir væntast. Serliga gentur í hópatali søkja, og har eru ongi krøv, sum ein skal lúka fyri at sleppa inn. – Tað eru simpulten tær, sum eru fyrst at søkja, sum sleppa inn, sigur Jóhanna. Hon hevur starvast á skúl- anum í 12 ár nú, og tey seinastu níggju sum leiðari. Ongantíð hevur hon vitað um størri gravgang eftir skeiðinum enn nú. Og tað er ein trupulleiki. – Sjálvandi var tað ynski- ligt, at allir umsøkjararnir sluppu inn, men vit hava simpulten ikki pláss fyri meira enn 21 næmingum í senn, sigur hon. Afturstig Fyri nøkrum árum síðani vóru tvey skeið um árið á skúlanum. Men hetta held- ur Jóhanna ikki er nakað gott hugskot at fara aftur til fyri at kunna taka fleiri næmingar inn. – Tá hugsar man bara um kvantitet og ikki kvalitet, sigur hon. Skeiðið á skúlanum er vorðið munandi betur við, at tað varð longt upp í sjey mánaðir ístaðin fyri fimm, tí hetta gav lærarunum møguleika til at fara í dýpd- ina við summum evnum. Nakað, sum ikki bar so væl til, tá skeiðið einans var fimm mánaðir, tí stundir vóru ikki til tað. Ein onnur orsøk fyri, at skeiðið varð lagt um til at vera eitt og ikki fullar tíggju mánaðir, er, at fáa annað virksemi inn í skúlan. Klænkiskeið og onnur skeið, sum fólk hava tikið væl undir við. J óhanna fegnast um tað og heldur, at um tey fóru aftur til at hava tvey skeið um árið, so hevði tað verið eitt afturstig. Nýggjur skúli Jóhanna dylir ikki fyri, at tað hevði verið ynskiligt at fingið ein nýggjan Húsar- haldsskúla. Hon heldur, at nógvu umsóknirnar eru eitt tekin um, at tørvur er á ein- um størri skúla, sum kundi tikið ímóti fleiri næm- ingum. – Ikki so ræðuliga stóran skúla, men eitt sindur størri enn tann, vit hava nú, sigur hon. Tað letur ikki til at vera nakar trupulleiki, at skúlin liggur í Klaksvík. Umsókn- ir koma allastaðni frá í landinum, og tað eru tey, sum eru fyrst at søkja, sum sleppa inn. – Hetta hevur verið mannagongdin, og hon hevur virkað væl, men ikki í ár. Tí nú eru so nógvir um- søkjarar, at 40 hava fingið avslag sendandi í dag, og tað er ræðuligt, sigur ein ógvuliga hørm Jóhanna á Tjaldrafløtti. Hon sigur, at tað ber ikki til at søkja til skeiðið í 2005 enn, tí so væntar hon, at tey høvdu mist tráðin á skúlan- um. Lýst verður, nær søkj- ast kann inn á skúlan til skeiðið 2005 og so ræður um at vera skjótur. 21 tey fyrstu sleppa inn. Ein øgiligur gravgangur er eftir at sleppa á Húsarhalds- skúla Føroya. Longu nú hava yvir 60 sent umsókn inn, og skeiðið byrjar ikki fyrr enn í august Savnsmynd Mánakvøldið og týs- morgunin vóru mót- tøkur hildnar fyri teimum báðum Ellu Mariu og Dánjali Jákupi, sum hava vunnið gull í liðkapp- ing fyri juniorar í boccia í Malmø Open MÓTTØKA Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Móttøkan fyri Dánjal Ják- upi var mánakvøldið í bygdarhúsinum á Strond- um. Floksfelagar og foreld- ur vóru savnað saman. Onkur foreldur høvdu bak- að køku. Flokslærarin Andras Danielsen segði nøkur orð, og Dánjal Jákup fekk handað blómutyssi og eina ítróttardrakt frá flokk- inum. Í Klaksvík varð móttøkan hildin í skúlanum við Ósánna mikumorgunin. Símun Petur Hjelm skúlastjóri tók orðið, tá morgunsangurin var av. Síðani kom Jórun Høgne- sen sum umboð fyri komm- ununa og handaði Ellu Mariu eina gávu frá komm- ununi. Eina hálsketu. Síðani spældu Sólgerð Færø og Helga Gerðalíð eitt lag á tvørfloytu og klav- er. Og so var móttøkan við morgunsangin av. Kommunan bjóðaði flokkinum góðgæti og Sun- kist, so meðan hinir flokk- arnir fóru til vanliga undir- vísing eftir móttøkuna, sluppu næmingarnir í 5. b og Ella Maria at hugna sær saman við flokslærara og øðrum, sum vóru tilstaðar. Hetta er tíggjunda ferðin, at Malmø Open í boccia verður hildin, og fyrstu ferð, at steypið er komið til Føroyar. Tunnusláttur á sjónum Árligi tunnusláttur- in hjá Tórshavnar Froskmannafelag verður komandi leygardag FØSTULÁVINT Solby A .Eliasen solby@sosialurin.fo Sum mongu undanfarnu árini fer Tórshavnar Froskmannafelag aftur at sláa tunnu á Føstulávint í ár. Leygardagin klokkan 14 fara kavarar at sláa tunnu á sjónum. Hetta plagar vanliga at ganga fyri seg har, sum Ritan leggur at. Tað serliga í ár er, at Havnar hornorkestur kemur at seta teirra dám á tunnuslátturin. Havnar hornorkestur flutti herfyri í nýggj høli í grannalagn- um hjá Froskmannafel- agnum. Samanhaldið er gott har í grannalagnum, og sæst hetta aftur við, at hornorkestrið kemur við sínum tónleikaískoyti til tiltakið. Tá kavarar fara á bláman at sláa tunnu, verður kongafiskurin funnin. Hesin fær eina gávu, sum hevur eitt ella annað við kaving at gera. Tunnusláttur á landi Men tað er ikki bara á sjónum, at felagið slær tunnu. Seinni um kvøldið verður aftur skipað fyri tunnuslátri. Hesuferð í hølum felagsins ella utt- anfyri, um tað viðrar. Hetta byrjar klokkan 19. Tá tunnuslátturin er av, verður borðreitt við eini heilt serligari frosk- mannasúpan. – Ein fiskasúpan, sum vit ikki kunnu vera fyri uttan, sigur Heri Andrea- sen, formaður í frosk- mannafelagnum. Vanliga eru heilt fitt av áskoðarum til tunnuslátt- urin á sjónum hjá frosk- mannafelagnum. Árligi tunnuslátturin hjá Tórshavnar Froskmanna- felag verður leygardagin 21. februar klokkan 14 Savnsmynd Vórðu heiðrað fyri sigurin 11 ára gamla Ella Maria var ovfarin av hóvastákinum, sum varð gjørt burturúr, tá hon kom aftur í skúla eftir at hava verið við til at vinna gull í boccia í Malmø Open Mynd: Norðlýsið Dánjal Jákup Djurhus av Strondum fekk somuleiðis góða móttøku, tá hann kom aftur til Strendur týskvøldið Mynd: Jonhard Hammer C M Y K 5 4