mikudagur 23. november 2011síða 20

Mikudagur 23. november 2011 · Nr. 136 20 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Fólkatingsmaðurin hjá Javn­ aðarflokkinum, Sjúrður Skaale, má nú halda sítt lyfti og ávirka “maksimalt”, so Ríkis­veitingin verður  prís­ tals­viðgjørd, so sum nýggja sam­gongan ynskir. Tey, sum halda, at tað er ein løtt uppgáva at fáa eina avtalu við donsku stjórn­ina um eina veru­liga prís­tals­ við­gerð av Ríkis­veitingini, fara helst skeiv. Landsstýrið hevur boðað stjórnini frá ynski sínum um eina sam­ ráð­ing um málið, men hetta er neyvan nóg mikið. Tí eru nú boð eftir Sjúrði Skaale, fólkatingsmanni, sum hevur givið lyfti um at stuðla almenna politikki Føroya mótvegis donsku stjórnini.  Tann 28. september al­ mannakunngjørdi Sjúrður Skaale saman við grønlendsku fólkatingslimunum eina “prin­ciperklæring”, ið m.a. sig­ur soleiðis: ”Partierne forventer, at regeringen er indstillet på en åben dialog, når grøn­landske og færøske sager kom­mer til be­handling – også når det gælder sager, hvor reger­ ingen som udgangs­punkt ikke har samme holdning som flertallet i Grønland eller på Færøerne”. Samgongan í Føroyum, tvs. meirilutin í Løgtinginum, ynskir nú at prístalsviðgera Ríkisveitingini eftir ávís­um leisti. Við nevndu “prin­cipp­ erklæring” hevur Sjúrður Skaale bundið seg til at stuðla ynskinum við “opnum dialogi” við donsku stjórn­ ina. Fólkatingsmaðurin hjá Javn­aðarflokkinum hevur góð­ar møguleikar at gjørt eitt gott arbeiði í so máta. Hann hevur fleiri ferðir ver­ ið alment frammi og sagt seg hava útvegað Føroyum “maksimala ávirkan” og fría atgongd til samrøður við danskar ráðharrar.  Sambandsflokkurin á Christiansborg hevur noterað sær, at fólkatingsmaðurin hjá Javnaðarflokkinum á síni Facebook-síðu skrivar, at tað er “keðiligt” at hava givið áðurnevnda lyfti. Eisini gevur fólka­tingsm­ aðurin á Facebook úttrykk fyri, at hann bert fer at gera sína ávirkan galdandi, tá atkvøðast skal um samlaðu donsku fíggjarlógina, har ið Ríkisveitingin bert er ein partur. Siðvenjan er, at allir flokkar atkvøða fyri fíggjar­ lógini við 3. og endaligu við­ gerð, so tá hevur atkvøðan hjá Sjúrði Skaale lítla og onga ávirkan.  Samlað sæð kann hetta ikki fatast øðrvísi, enn at fólka­tings­mað­urin hjá Javn­ aðar­flokkinum umhugsar at bróta sítt lyfti. Hetta er eitt álvarsligt stig hjá Sjúrði Skaale at taka. Tað sáar ikki bert iva um trúvirði hansara men kann eisini fáa stórar avleiðingar fyri Løg­ tingsins fíggjarlóg fyri 2012. Um fólkatingsmaðurin hjá Javnaðarflokkinum rennir undan sínum lyfti, má hann eisini átaka sær ábyrgd av, at stórar sparingar fara at raka vælferðina í Føroyum longu eftir nýggjár. Fyrst ein rætting: Tað er ikki rætt, at málið um blokk­ stuðulin hesaferð bara kemur fyri sum partur av donsku fíggjarlógini. Lógaruppskot um blokkin til Føroya verður lagt fram mikudagin, og eftir 1. viðgerð 29. novembur kemur tað til viðgerðar í Føroyanevndini. Eg fari væntandi at kalla inn til fundar í hesi nevnd 1. de­ sembur at viðgerða málið. Uppskotið verður sjálv­sagt sent til hoyringar í Før­oyum, áðrenn tað verður enda­liga avgreitt beint fyri jól. At stórur áhugi er fyri málinum er ikki so løgið. Tað eru tvey mál, sum knýta verandi samgongu sam­ an: Hægri blokkur og flat­ skattur. Men blokkurin kem­ ur fyrst! Uttan meiri pen­ing úr Danmark ber jú illa til at fremja flatskattin, sum kostar landskassanum um­ leið 300 milliónir. Fæst eingin avtala um hægri blokk, hevur sam­gong­ an ikki nógv at vera saman um. Lyftisbrot sum almennur politikkur Edmund Joensen heldur, at eg skal gera meira fyri at bjarga samgonguni. Hann held­ur meg hava verið nakað lunk­aðan í spurninginum um blokkin, og skrivar soleiðis í gjár: "Tey, sum vænta, at tað er ein løtt uppgáva at fáa eina avtalu við donsku stjórn­ina um eina veru­liga prís­tals­ við­gerð av Ríkis­veit­ingini, fara helst skeiv. Lands­stýr­ ið hevur boðað stjórnini frá ynski sínum um eina sam­ ráð­ing um málið, men hetta er neyvan nóg mikið. Tí eru nú boð eftir Sjúrði Skaale, fólkatingsmanni, sum hevur givið lyfti um at stuðla almenna politikki Føroya mótvegis donsku stjórnini." Trupulleikin við hesum "al­menna politikki Føroya" er, at hann byggir á lyftisbrot. Bæði Fólka- Mið og Sjálv­ stýrisflokkurin lovaðu dagin fyri valið, at blokkurin IKKI skuldi tiðnast. Nú, eftir valið, vilja teir ikki bara hava hann tiðnaðan. Nei, nú skal tað vera við afturvirkandi kraft! Blokkurin skal altso hækka við nærum 200 milliónum. Mín tvístøða er, at Javn­ aðar­flokkurin ikki tekur undir við hesum. Tey flestu halda tað vera pínligt at bidda um pengar, sum vit sjálv hava sagt frá okkum. Javnaðarflokkurin tek­ ur slettis ikki undir við tí asosiala flatskatti, sum peng­ arnir skulu brúkast til. Og Javnaðarflokkurin held­ur yvirhøvur ikki, at mest høgra­venda og reaktionera samgonga í Føroya søgu er verd at bjarga. Virði semjuna Hinvegin lovaði Javnaðar­ flokk­urin, at vit skuldu um­ boða føroyska meirilutan og ikki draga partapolitikk nið­ ur á Christiansborg. Trupulleikin er, at vit nú hava ein meiriluta, sum hev­ ur brotið síni egnu lyfti til Før­oya fólk. Hesin meiriluti biður nú Javnaðarflokkin á fólkatingi um at halda síni lyfti - og so­ leiðis hjálpa meirilutanum at bróta síni lyfti. So støðan er ikki so ein­ føld. Og tí havi eg boðað frá, at eg ikki fari at skræða meg sundur fyri at fremja sam­ gong­unnar vilja í hesum máli. Hinvegin: Hetta er eitt mál fyri landsstýrið, og ta av­talu, sum landsstýrið ger, virði eg. Tað er fyri meg ein spurn­ ingur um at virða sjálva okk­ ara politisku skipan. Almenni politikkur Føroya byggir á lyftisbrot, Edmund Sjúrður Skaale At viðgera fólk eins, er at viðgera tey óeins, tí tey eru óeins. Hetta eigur at vera grundarlagið fyri øllum ar­beiði fyri fólk frá vøggu til grøv. Hjálpin og stuðulin eig­ur altíð at verða givin eftir tørvi, og tørvurin vil altíð vera ymiskur frá einum fólki til annað. Og tørvurin er ikki konstantur, men varierar frá tíð til aðra. Vit vita ikki framm­ an­undan, hvør ið fær ein ella annan - størri ella minni - tørv, men øll vita, at tey í ein­um soli­dariskum væl­ferð­ar­ samfelagi eru tryggjaði til eina og hvørja tíð. Nýggja samgongan er nú í ferð við at taka kvørkratak á væl­ferðar­ skipanina fyri at seta eina ósolidariska skipan í staðin. Tí ein flat-tax skip­ an førir við sær, at væl­ ferð­ar­samfelagið fer at mangla nógvar mill. kr- í, samanlíkna við í dag, og hesin peningurin fer at vera kravdur inn, tá tær - nú ókeypis - væl­ferð­ ar­tænasturnar skulu nýt­ast. Hetta fer skjótt at vísa seg at blíva dýrt, ja so dýrt, at mong fara at sanna, at nógv minni verður eftir til alt tað van­liga, enn áðrenn flat- tax var viðtikið og sett í gildi. Tann nógv umrøddi skatturin á eftirlønina skal brúkast til at tippa nøkur av flat-tax holunum, so væl­ferð­ ar­samfelagið ikki full­ komu­liga verður skotið í sænk. Men tær mill., ið skatturin av eftirlønini geva, fara so at mangla í onkra aðra staðni. Øll áttu at vita, at eitt fólkafloksparadís bygg­ir á ójavna teimum ríku og vælbjargaðu til fyrimunar, tí til tess er flokkur teirra stovnaður, og á tann hátt hevur hann virkað í samfull 70 ár: altíð at taka frá fjøldini og geva teimum, ið annars hava í yvirflóð. Henda høgrakós hevur verið - er - og fer altíð at vera teirra eyðkenni. Undarligt at fjøldin og fleiri flokkar fylgja hesu kós, tí óvitandi um avleiðingarnar nýtist ong­um at vera. Vónandi gera fak­fe­ løgini teirra skyldu bæði nú og í komandi framtíð. soleiðis at skaðin gerst so avmarkaður, sum tað nú einaferð letur seg gera. Flat-tax, fólka­ f­lokkurin og fakfeløgini Dagfinnur Danbjørg Málið um blokkin verður lagt fram í morgin. Eg virði úrslitið - men eg skræði meg ikki sundur fyri at hjálpa samgonguni at fremja síni egnu lyftisbrot Nú má S. Skaale halda lyftið Edmund Joensen fólkatingsmaður Kjak