mánadagur 12. desember 2011síða 4

Mánadagur 12. desember 2011 · Nr. 144 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen Nú verður verri at vera ar­ beiðs­leysur í Føroyum. Tað er greitt soleið­is sum støðan á arbeiðs­mark­n­ aðinum er. Sum støðan hjá er nú, rindar ALS nógv meiri í ar­ beið­s­loysisstuðuli enn skip­ an­in fær inn í inntøku. Ernst Jacobsen, stjóri í ALS, sigur, at í fjør hevði Ar­ beiðs­loysisskipanin eitt hall upp á 110 milliónir og í ár verður hallið einar 180 milli­ ónir krónur. – Harvið fer eginpening­ ur­in við árslok í ár at koma niður ímóti 420 milliónum krónum og heldur hendan gongdin fram, kann Ar­beiðs­ loyisisskipanin fara at hava eitt hall, sum nærkast 200 milli­ónum krónum næsta ár. – Heldur hendan støðan fram, kann kassin hjá ALS verða tómur longu um gott tvey ár. Tað veldst alt um, hvussu støðan í samfelagnum verður og, gongdin í arbeiðsloysinum verður. Tí heldur stýrið fyri ALS, at tað er neyðugt at seta tiltøk í verk fyri at byrgja fyri, at ALS kemur í fíggjarligar trupulleikar, um so er, at tað gongur heilt illa. Hægri inngjald og lægri utgjald Stýrið fyri ALS hevur tískil samtykt, at fyri at tryggja inngjaldið til ALS hækkað 0,25%, so at tað nú verður 1,25%. Samstundis verður eis­ini hægsta útgjald lækkað úr 80% av lønini seinastu 12 mán­aðirnar, niður í 75%. Hinvegin er tað mesta, ein kann fáa í arbeiðs­loysis­ stuðuli, 20.000 krónur um mánaðin, ella 240.000 krónur um árið. Men nú verður hámarkið lækkað niður í 17.500 krónur um mánaðing, ella 210.000 krónur um árið. Somuleiðis verður aftur nú ein bíðitíð frá tí, at ein er arbeiðsleysur, til ein kann fáa arbeiðsloysisstuðul. Bíði­ tíð var fyrr, men tað varð av­ tikið. Men nú verður so aftur ein bíðitíð upp á 10 dagar. Tað merkir, at teir fystu 10 dagarnar, ein er arbeiðsleysur, fæst onki útgjald úr ALS. Als sigur, at hetta eru til­ lagingar, sum fara at spara skipanini einar 70-80 milli­ ónir krónur um árið við tí arbeiðsloysi, sum nú er. Broytingarnar um út­gjald skulu samtykkjast í Løg­ tinginum, áðrenn tær kunnu koma í gildi. Í morgun vóru 1711 ar­ beiðs­leys í Føroyum. Tað svarar til eitt arbeiðs­ loysi upp á eini 6%-7% og hvussu støðan verður í ALS, veldst sjálvandi alt um, hvønn veg tey tølini fara. aki@sosialurin.fo Kassin hjá ALS tómur um 2 ár Síðani ALS varð sett á stovn fyrst í níti­ár­un­ um, hevur skip­an­in rindað heil­ar 2,6 milli­ardir í arbeiðs­loysis­stuðuli. Tað sigur Alfred Pet­er­sen, formaður í stýr­in­um í ALS. Sostatt hevur ALS ver­ið ein skipan, sum av­gjørt hevur gjørt sítt til at skapt støðu­festi í sam­ felag­num og um­framt at tað er komið teim­um arbeiðs­leysu til góðar, er tað sanni­liga eisini komið kommm­unu­kassum og lands­kass­anum til góðar. Alfred Petersen harm­ast um, at tað er neyð­ugt at skerja skipanina, men hann staðfestir, at hon er framvegis mill­um tær allarbestu í heim­inum, kanska tann allar­besta, tí tað munnu vera fáar arbeiðs­loysis­skipanir, har tað ber til at fáa 17.500 krónur um mánaðin. Og skipanin er fram­vegis nógv betri nú, enn hon var øll tey fyrstu árini. Onkur hevur spurt, hví ALS ikki hevur lænt pen­ ing fyri at kunna varðveita skip­anina óbroytta, men tað hevur ALS ikki um­hugsað. – Sum støðan er í í heiminum í dag, halda vit ikki, at tað ber til at fáa rímiligt lán. Ski­panin lænti pening í nítiárunum, men tá átti hon ongar pengar og tá var talan um eina lokala, føroyska kreppu og ikki eina heims­ umfatandi kreppu, sum nú. 2,6 mia Fleiri tiltøk ímóti sam­ gonguni í næstum SKATTUR OG PENSJÓNIR Hesa næstu tíðina fara fak­fe­løgini at skipa fyri fleiri til­tøkum at mót­mæla ætlan­ini hjá sam­ gonguni um flat­skatt og at skatta pensjónir við inn­gjald Áki Bertholdsen Fakfeløgini hava ikki slept endanum í stríðnum ímóti ætlanini hjá samgonguni um flatskatt og ætlanini at skatta pensjónir við inn­gjald. Síðani stóru mótmælis­ gong­uni á Vaglinum síðsta leygardag, hevur annars ikki nógv verið at hoyrt frá fak­feløgunum. Men tað merkir ikki, at fak­feløgini hava givið skarv­in yvir. Tað staðfesta bæði Selma Ellingsgaard, for­ kvinna í Starvs­manna­ felagnum og Sonja Jógv­ ans­dóttir, sam­skip­ari í Sam­taki. – Tað má ikki henda, at hesar ætlanirnar verða settar í verk, sigur for­ kvinn­an í Starvs­manna­ felag­num. Hon heldur eisini, at tað er burtur úr vón og viti at skunda eitt so grund­ leggj­andi mál ígjøgnum. – Hetta hevur skapt ein øguligan ótryggleika, leggur hon afturat. Selma Ellingsgaard sig­ur, at fakfeløgini hava fundir um hesi málini alla tíðina og tað verða enn fleiri fundir ímill­um tey. Hon sigur, at fyrst og fremst fara tey at upplýsa enn meiri um ætlanina at seta flatskatt í gildi og av­ leið­ingarnar av tí. Men tað skilst á henni, at tað er eisini ymiskt annað í umbúna, men hon vil ikki siga, hvat fak­ feløgini hava tosað um í hesum sambandi. – Men fakfeløgini standa saman í hesum mál­ið og vit hava ikki slept endanum, leggur hon dent á. Og hon leggur afturat, at tey fara ikki at sleppa end­anum. – Hetta er alt ov álv­ar­ samt til at vit kunnu lata hetta fara afturvið borð­ inum. Í Løgtinginum varð róð fram undir, at hetta kundi enda við aðalverkfalli? – Møguleikarnir eru nógv­ir og nú fáa vit at síggja, sigur Selma Ellings­ gaard. Men hon sigur, at í fyrstu syftu seta tey sítt álit á, at politikarar síggja álvaran í málinum og sleppa ætlanini, sum hon tekur til. Savna undirskriftir Sonja Jógvansdóttir stað­ fest­ir, at fakfeløgini hava nú tikið stig til at savna inn undirskriftir um alt landið. Í hesi vikuni er ætlanin at skipa fyri einum stór­ um kunningarátakið fyri vísa á, hvussu hesar ætl­ anirnar fara at ávirka yms­ar sam­felagsbólkar. Samskiparin í Samtaki staðfestir, at eftir øllum at døma var tað ikki nóg mikið at fáa samgonguna at sleppa ætlanini, at fleiri túsund fólk savnaðust á Vaglinum. – Vit ætla fyrst og fremst at upplýsa, sigur hon. Men hon sigur, at verð­ ur tað til fánýtis, hava tey eisini ætlanir um onnur tiltøk. – Men vit taka tað stig fyri stig, leggur hon afturat. Hon sigur, at tað verður tosað um allar møguleikar, men tað er greitt, at onnur stig verða tikin. aki@sosialurin.fo ARBEIÐSLOYSISSTUÐUL Tað streyma so nógvir pengar úr kassanum hjá ALS, at nú er neyðugt at seta tiltøk í verk fyri at tryggja, at skipanin ikki fer á húsagang ALS repar seglini Gongdin, sum ALS hevur verið í hesi bæði seinastu árini, kann ikki halda fram og tí mugu tiltøk nú sett í verk fyri at fáa betri javnvág ímillum inntøkur og útreiðslur hjá Arbeiðsloysisskipanini