fríggjadagur 6. januar 2012síða 8

Fríggjadagur 6. januar 2012 · Nr. 3 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Jóannes Hansen Eina ferð í vár verður fólka­ atkvøða um kommunu­sam­ an­legging. Tað hevur Kári P. Højgaard, landsstýrismaður í kommunumálum, boðað frá. Hann ætlar, at landið skal býtast í sjey kommunur. Tað vil siga, at býtið verður tað sama, sum tað var, tá ið fyrsta kommunulógin sá dags­ins ljós í 1872, og komm­unu­markini vóru tey somu sum markini fyri presta­gjøldunum: Norðoya, Eystur­oya, Streymoya, Vága, Sandoya, Suðuroya og høvuðs­staðurin. Formaðurin í Kommu­nu­ samskipan Føroya, Gunvá við Keldu, býráðsformaður í Klaksvík, hevur sagt, at tað er ikki alt avgerandi, um talið verður sjey, men at tað eisini verður stórt stig rætta vegin, um tað í hesum umfarinum eydnast at fáa talið úr teim­ um 30 kommununum, sum landið nú er býtt sundur í, og niður í ein triðing av hesum talinum ella so. Tíðin fer at vísa, hvussu upp­skotið at taka støðu til, fer at síggja út, og hvussu lagnan hjá tí verður í fólka­ atkvøðuni. Stóri spurningurin kring landið er, hvørjar uppgávur verða latnar kommununum at røkja, hvussu tað verður við fíggjarligu orkuni, sum verður latin frá landinum saman við uppgávunum, og hvussu tað verður við út­ javn­ingini millum komm­un­ ur­nar. Hetta verður grundarlagið hjá kommununum at gera íløgur, og harvið verður hetta grundarlagið undir før­leika­ num fyri rakstri og tænastu­ støðinum í kommununum, sum tað aftur fer at bera til at sammeta, bæði í tænastum og skatti. Um fyribils inntøkurnar í kommunuskatti í 2011 verða nýttar sum fepurstokkur at vísa, hvussu tað gongur í økj­unum, so siga tølini, at tað er munur á, har vøksturin er størstur, og har afturgongdin í skattainntøkuni er størst. Tilsaman fingu tær tredivu kommunarnar 17,9 milliónir meiri í fyribilsskatti í fjør, enn tær fingu í fyrra­ árið. Tað svarar til 1,29% í meirinntøku. Norðoyggjar, Eysturoy, Vágar og Sandoy fingu meiri inn í kommunuskatti í 2011, enn hesi økini fingu í 2010, og Norðstreymoy høvdu saman við Suðuroy aftur­gongd. Skatta­inntøkan í høvuðs­ stað­num er væl størri, enn hon er nakra aðra staðni. Mun­urin millum 2011 og 2010 var ikki so stórur, men tað er merkisvert, at talan var um lítla afturgongd í Tórshavn, har talan oftast hevur verið um vøkstur. Í sjey kommunum var meirinntøkan meiri enn ein millión: Klaksvíkar, Vága, Eystur, Fuglafjarðar, Eiðis, Sør­vágs og Hvannsunds komm­unur. Eingin kommuna hevði meiri enn eina millión í minni skattainntøku. Størsta aftur­ gongdin var í Tórs­havnar og Sunda komm­unum, sum fingu knappa millión minni í skatti. Í flestu kommununum var skattaprosentið tað sama í 2011, sum tað var í 2010. Talan var um fýra undantøk: Í Vága kommunu hækkaði pro­sentið úr 21,3 til 22,5, í Skopun hækkaði tað úr 23,0 til 23,5, í Hovi hækkaði tað úr 20,0 til 20,5 og í Fámjin var skattaprosentið í 2011 19,0, meðan tað í 2010 var 18,0. Norðoyggjar Í Norðoyggjum var talan um meirinntøku upp á 8,56 milliónir krónur. Klaksvík hevði størsta vøksturin av øllum kommununum, 7,4 millión­ir, og Hvannasund hevði størsta lutfalsliga vøkst­urin, 9,76%. Inntøkan hjá Klaksvík var størri mest sum alt 2011, enn hon var tað í 2010. Merkis­vert er tó, at desemb­er mánaði ikki hilnaðist væl í Klaksvík. Desember verður vanliga rokn­aður sum góður mánaði til skatt. Men í desember í fjør var skattainntøkan hjá klaks­ víkingum 886 túsund krón­ur minni enn í 2010. Talan var um eina afturgongd upp á 6,26%. Tveir aðrar mánaðir var skattainntøkan minni í Klaksvík í fjør enn í 2010. Tað var í mars og juli. Tað eru fimm kommunur í Norðoyggjum. Minsta skatta­inntøkan í 2011 var í Húsa kommunu, sum var ein­ asta kommunan við minni inntøku enn árið framman­ undan. Vøksturin í Hvannasundi var ógvuliga stórur, og í desember var hann størri, enn hann var í miðal fyri árið. Eysturoy Samlaði vøksturin í skatta­ inntøkunum í Eysturoy var í 2011 7,3 milliónir krónur. Seks kommunur eru í Eysturoy, tá ið Sunda komm­ una ikki er íroknað. Størsta meirinntøkan var í Eystur­ kommunu, har tey fingu 2,55 milliónir meiri inn enn í 2010. Tað svarar til ein vøkstur upp á 4,07%. Størsti lut­ falsligi vøksturin var í Eiðis kommunu. Vøksturin var 7,74% ella 1,31 milliónir. Talan var um vøkstur í fyri­ bilsskattainntøkuni í øll­um seks kommununum. Runa­ Størsti vøksturin er norðanfyri og vestanfyri KOMMUNUSKATTUR Hóast desember ikki hilnaðist so væl, so var vøksturin í skattainntøkuni størstur í Klaksvík, og lutfalsliga var hann størstur í Hvannasundi. Í Eysturoy og Vágum var eisini talan um stóran vøkstur, meðan høvuðsstaðurin hevði lítla afturgongd og Norðstreymoyg og Suðuroy stóra afturgongd Fyribilsskattur til kommunurnar í december: Kommuna: 2010 2011 Munur kr. Munur % Fugloyar 128.858 117.191 -11.667 -9,05 Viðareiðis 805.538 723.893 -81.645 -10,14 Hvannasunds 1.030.581 1.157.110 126.529 12,28 Klaksvíkar 14.153.855 13.267.254 -886.601 -6,26 Kunoyar 363.342 371.744 8.402 2,31 Húsa 130.012 108.893 -21.119 -16,24 Fuglafjarðar 3.791.526 3.985.409 193.883 5,11 Eystur 7.394.339 6.994.441 -399.898 -5,41 Nes 3.018.753 3.100.475 81.722 2,71 Runavíkar 10.370.443 10.120.123 -250.320 -2,41 Sjóar 2.108.165 2.169.920 61.755 2,93 Eiðis 1.541.154 1.587.575 46.421 3,01 Sunda 4.672.294 4.097.027 -575.267 -12,31 Kvívíkar 1.706.153 1.638.478 -67.675 -3,97 Vestmanna 2.674.451 2.911.557 237.106 8,87 Vága 4.828.249 4.671.363 -156.886 -3,25 Sørvágs 2.665.564 2.865.915 200.351 7,52 Sands 1.182.125 1.188.614 6.489 0,55 Skopunar 962.564 896.743 -65.821 -6,84 Skálavíkar 374.461 375.590 1.129 0,30 Húsavíkar 351.928 283.689 -68.239 -19,39 Skúvoyar 97.420 93.244 -4.176 -4,29 Hvalbiar 1.521.878 1.523.632 1.754 0,12 Tvøroyrar 4.621.164 4.409.634 -211.530 -4,58 Fámjins 179.603 223.238 43.635 24,30 Hovs 301.075 184.103 -116.972 -38,85 Porkeris 715.086 730.156 15.070 2,11 Vágs 3.500.920 3.179.014 -321.906 -9,19 Sumbiar 616.338 672.665 56.327 9,14 Tórshavnar 53.472.941 52.565.039 -907.902 -1,70 129.280.780 126.213.729 -3.067.051 -2,37 Landsskattur 144.424.115 139.854.122 -4.569.993 -3,16 Kirkjuskattur 3.442.595 3.322.594 -120.001 -3,49