hósdagur 26. februar 2004síða 3

4 Nr. 39 - 26. februar 2004 Nr. 39 - 26. februar 2004 5 Embætisverkið størri ábyrgd – Eg taki undir við, at uttanríkismál verða savnað undir eina fyrisiting, og hetta er ein ætlan, vit í undan- farnu samgongu eisini arbeiddu við, men av- leiðingarnar av broyt- ingunum í fyrisiting- ini kunnu vera, at størri ábyrgd verður løgd á embætisverkið og minni á politisku stýringina, sigur fyrrverandi løgmaður, Anfinn Kallsberg FYRISITINGIN Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Eftir at nýggja samgongan tók við, eru ráðini skerd frá níggju niður í sjey, og hetta hevur kravt stórar broytingar í fyrisitingini. Fyrrverandi løgmaður Anfinn Kallsberg sigur seg ikki hava nóg mikið innlit í broytingarnar at meta um ítøkiligu avleið- ingarnar, men vísir hann tó á nakrar broytingar, sum helst vera at síggja. Politiska stýringin minkar Hóast talan er um tvey ráð færri samanborið við und- anfarnu stjórn, eru eingi arbeiðsfólk í umsitingini søgd úr starvi, og ein kann so spyrja, hvar sparingarnar eru í ætlanunum. Anfinn Kallsberg sær fyrst og fremst eina sjálvsagda fylgju av hesum. – Sparingarnar liggja í, at færri politikar skulu hava løn, meðan útreiðslurnar ikki lækka í embætisverk- inum, og spurningurin eru so, hvussu stórt embætis- mannaveldi ein vil hava samanborið við politisku stýringina, sigur Anfinn Kallsberg. – At ráðini eru farin frá níggju niður í sjey, uttan at nakar er uppsagdur, hevur sjálvsagt við sær, at polit- iska stýringin er minkað, meðan embætisliga fyrisit- ingin fær størri uppgávur og ábyrgd, og tað er so ein politiskur spurningur, hvat man vil við fyrisitingini, sigur Anfinn Kallsberg. Fyrrverandi løgmaður met- ir ein vanda vera, at fleiri embætisstýrið vera enn politisk stýri. – Sambært stýrisskipinar- lógini kunnu í prinsippinum tríggir landsstýrismenn um- sita øll málsøki, men tá missir ein jú politisku stýr- ingina, og hetta er tískil ein problematikkur, samgongan má taka støðu til, vísir An- finn Kallsberg á. Løgmaður fær nógv at gera Fyrrverandi løgmaður tekur undir við, at uttanríkis- málini nú eru savnað undir Uttanlandsdeildina hjá løg- manni, og talan er um eina ætlan, Anfinn og hansara stjórn arbeiddi nógv við í farna valskeiði. Fyrr vóru uttanríkismálini spjadd í Fiskimálaráðnum, Vinnu- málaráðnum og Uttanlands- deildini, og tað var sambært Anfinni Kallsberg als ikki nøkur nøktandi støða. – Tað var ein støðugur politiskur vilji at savna hetta stóra økið, og kjakið tá snúði seg um, hvørt tað skuldi hoyra undir løg- mann, ella um ein uttanrík- ismálaráðharri heldur enn ein innanríkismálaráðharri skuldi setast, sigur Anfinn Kallsberg, sum avgjørt metir tað vera skilagott at fáa samskipað og sett fokus á stóra og týdningarmikla málsøkið, sum uttan- ríkismál eru. – Tað veldst um, hvussu tað verður samskipað, men tað kann koma at krevja nógv av løgmanni, tí skal hann luttaka í samráðing- um, verður hann helst lítið í Føroyum, heldur Anfinn Kallsberg, sum tó undir- strikar, at hann ikki hevur innlit í innihaldið í sjálvum broytingunum. – Við broytingunum í fyrisit- ingini verður nakað av vekt- ini flutt frá politisku og yvir í embætisligu stýringina, sigur fyrrverandi løgmaður Anfinn Kallsberg, sum tekur undir við, at uttanríkismálini nú eru savnað Arnold Vegghamar í Galerie Focus Fríggjadagin, 27. februar kl. 16 til 18, letur Arnold Vegg- hamar upp málninga- framsýning í Galerie Focus í Gríms Kamb- ansgøtu 20 í Havn LISTAFRAMSÝNING Tíðindaskriv Arnold Vegghamar er fødd- ur í 1937, útbúgvin silvur- smiður og býr á Viðareiði. Í Føroyum hevur hann m.a. havt stakframsýningar við í Listaskálanum og verið við á Várframsýningum. Í Dan- mark hevur hann m.a. sýnt fram í Sønderborg, Hirts- hals og í Galleri Sct. Ger- trud í Keypmannahavn. Vincent van Gogh (1853- 1890) spyr bróður sín, Theo, soleiðis: »Kundi tað ikki verið møguligt, at man sær eitt ting betur og rætt- ari, tá man elskar tað, enn tá man ikki ger tað?«. Arnold Vegghamar málar náttúruna - tað eru ikki vanligar náttúrulýsingar, men heldur persónligar sur- realistiskar tulkingar av landslagnum. Tað handlar ikki um, um tað líkist nátt- úruni, tað handlar um tann innara ósjónliga sannleikan - upplivingar, kenslur, sinn- isrørslur og ímynd. Tað vil siga, at mála sinnisstøðuna, tí hetta er ein veruleiki, sum júst er avgerandi fyri tann ovurhugaða og sinnis- rørda listamannin. Hansara týðuligu penslastrok og sterku litir ímynda tann innara ófriðin og fær alla náttúruna at liva og røra seg. Heimsmyndin sær ann- aðleiðis út enn vit sansa - listamaðurin letur seg ikki leiða av passivt registrer- andi virksemi, tá hann skoðar veruleikan, hann skapar sína egnu heims- mynd bygda á vilja og skapanarmegi. Munurin á góðari og vánaligari list er millum annað, at góð list krevur nakað av sínum áhoyrara og áskoðara, meðan vánalig list ikki ger tað. Málning- arnir hjá Arnold Vegg- hamar krevja nakað av áskoðaranum. Á framsýningini eru 21 oljumálningar, har motivið er náttúran har norðuri á Viðoynni, lendingin, bygd- in, hamrar og urðar. Fram- sýningin verður frá 27. februar kl. 16 og fram til 12. mars, týsdag - fríggja- dag kl. 14 - 18, leygardag kl. 16 - 18. Fót- bóltur á stór- skíggja TÍÐINDASKRIV Á Vertshúsinum í Havn vísa tey nú sjónvarp á stórskíggja í kjallaranum. Har fara reglulga at hava sýningar við altjóða fótbólti. Tey halda tað vera so hugnaligt um- hvørvi at sita saman við øðrum og leska sær við onkrum góðum afturvið fótbólti. Herálvur Joensen verður nýggjur aðalstjóri í Fiskimálaráðnum. Aðalstjórarnir, Kaj P. Mortensen og Sólja í Ólavstovu, verða ávikavist flutt á Løgmansskriv- stovuna og í Fiski- málaráðið SKERJINGAR Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Nú eru aðalráðini mink- að úr níggju niður í seks. Hetta gjørdi løgmaður kunnugt týsdagin. Broytingarnar vóru, at: • Almannaráðið og Fam- ilju- og heilsumálaráð- ið eru løgd saman í eitt ráð, ið nevnist Al- manna- og heilsumála- ráðið • Oljumálaráðið og Løg- málaráðið eru niður- løgd og Innlendismála- ráðið sett á stovn Aðalstjóri í Almanna- og heilsumálaráðnum verð- ur Aibritt á Plógv, ið hig- artil hevur verið aðal- stjóri í Familju- og heilsumálaráðnum. Aðalstjórin í Almanna- málaráðnum, Sólja í Ólavsstovu, verður flutt í starv sum deildarstjóri við ábyrgd fyri lógarmál- um í Fiskimálaráðnum. Aðalstjórin í Olju- málaráðnum, Herálvur Joensen, verður fluttur í starv sum aðalstjóri í F i s k i m á l a r á ð n u m . Starvsfólkið í Oljumála- ráðnum verða flutt til ávikavist Innlendismála- ráðið og Vinnumálaráð- ið. Verandi aðalstjóri í Fiskimálaráðnum, Kaj P. Mortensen, verður flutt- ur í starv í Løgmans- skrivstovuni, har hann skal virka sum serfrøð- ingur innan fiskivinnu- samráðingar við onnur lond. Samstundis veður fyrisitingin av millum- tjóða fiskirættindamál- um flutt til Løgmans- skrivstovuna. Herálvur úr olju í fisk Tað er fyri at fáa betri yvirlit, at allar uttan- ríkissamráðingar verða savnaðar á uttanlandsdeildini hjá løgmanni SKERJINGAR Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Allar uttanlandssamráðing- ar verða nú savnaðar undir løgmann. Hetta er eisini ein av broytingunum, sum løg- maður boðaði frá týsdagin. Men hví verður hetta gjørt, er tað tí, at løgmaður vil stýra øllum sjálvur? – Nei, tað er tað als ikki. Hetta er einans gjørt fyri at hava betri yvirlit. Uttanrík- isdeildin er á Løgmans- skrivstovuni, og tað er so nátúrligt, hon hevur við allar uttanríkissamráðingar at gera, sigur Jóannes Eidesgaard, løgmaður. Hann vísir eisini á, at tað sum er hent seinnu árini er, at løgmaður hevur útdeleg- erað fleiri og fleiri mál til landsstýrismenninar at standa fyri sjálvir, eisini uttanríkissamráðingar. Hetta hevur kortini ført til, at hvør hevur arbeitt í sínum lag. – Tað er hetta, sum vit vilja broyta. Hetta er ikki bara nakað, sum løgmaður sjálvur hevur funnið uppá, hetta er gjørt í semju – eis- ini hevur hetta verið eitt ynski frá Fólkaflokkinum, sum serliga vísti vilja til at styrkja Uttanríkisdeildina, sigur løgmaður, sum greitt vísir aftur, at hetta er ein kritikkur av leiðsluháttin- um hjá Anfinni Kallsberg, fyrrverandi løgmanni. Men tað verður kortini ikki løgmaður, sum fer at leiða allar samráðingar. – Aðalráðini hava hvør í sínum lag servitan, og tí fer løgmaður t. d. ikki uttan- lands at samráðast um fisk. Jóannes Eidesgaard vísir eisini á, at uttanlandssam- ráðingarnar hjá t. d. Fiski- málaráðnum fylla so nógv og taka so nógva orku. Hann sigur, at tað er alt ov nógv at krevja av aðalstjór- anum í Fiskimálaráðnum, at hann eisini skal taka sær av samráðingum uttan- lands. – Tí hava vit flutt Kaj P. Mortensen, sum er tann størsti kapasiteturin á økin- um, út á uttanlandsdeildina, har hann skal virka sum serkønur innan fiskivinnu- samráðingar, sigur Jóannes Eidesgaard. Alt undir løgmann Aðalstjórar eru settir sum aðalstjórar í miðfyri- sitingini. Teir eru ikki settir í ávísum aðalráð, og skulu tí tola at verða fluttir. Teir eru settir sum tæn- astumenn. Teir báðir aðalstjórarnir, Kaj P. Mortensen og Sólja í Ólavstovu, sum eru flutt í onnur størv, varð- veita síni setanarligu og lønarligu rættindi sum tey hava aðalstjórar í nýggju størvunum. Lønin hjá aðalstjórum er 46.193 kr og 72 oyru um mánaðin. Fakta Løgmaður vil ikki siga, hvat rætta talið av aðalráðum er. Hann heldur spurn- ingin vera verdan at taka upp í grund- lógarnevndini. Fleir broytingar í aðal- ráðum verða ikki gjørdar hetta val- skeiðið SKERJINGAR Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Týsdagin kunngjørdi løg- maður broytingarnar í mið- fyrisitingini. Aðalráðini, sum vóru níggju, blivu til sjey, tá hendan samgngan tók við, og nú eru endaligu broytingarnar gjørdar, so- leiðis at vit nú eisini hava sjey aðalstjórar, tá løg- mansstjórin er taldur við. – Okkara mál var at minka ráðini úr níggju nið- ur í seks, men hetta varð so telvingin, sigur Jóannes Eidesgaard, tá vit spyrja hann, um hann er nøgdur. Í valstríðnum legði Javnað- arflokkurin dent á, at aðal- ráðini einans skuldu vera seks í tali. – Vit hava tosað nógv um hetta undir samráðingun- um, men semja bleiv so um hesa skipanina, sigur løg- maður. Jóannes Eidesgaard vísir á, at hann hevði hugsað sær eitt vinuumálaráð, sum ein- ans skuldi fáast við vinnu. Men hann viðgongur, at fiskivinnuøkið er so stórt og so týðandi, at tað óivað er rætt at varðveita Fiski- málaráðið sum eitt serstakt ráð. Spurdur um ráðini skulu minka enn meira, sigur løg- maður, at tað verður so ikki í hesum valskeiðinum. – Men tað er so ein prins- ippiellur spurnngur, sum vit mugu taka upp, hvussu vit skipa ráðini, sigur løg- maður, sum stamstundis spyr, um tað er rætt, at tað er tann politiska kabalin, sum skal gera av talið á ráðum. Tað sum løgmaður uttan iva sipar til, er gongdin síð- ani nýggju stýrisskipanar- lógina. Tá Fólkaflokkurin, Tjóð- veldisflokkurin og Sjálv- stýrisflokkurin skipaðu landsstýri í 1998, vaks talið av landsstýrisfólkum upp í átta. Fólkaflokkurin og Tjóðveldisflokkurin fingu hvør sínar tríggjar, meðan Sjálvstýrisflokkurin fekk tveir. Í 2002 misti hendan samgonga meirilutan. Mið- flokkurin kom afturat, og fyri at kabalin skuldi ganga upp, vaks talið av lands- stýrisfólkum upp í níggju, soleiðis at Sjálvstýrisflokk- urin og Miðflokkurin fingu hvør sín landsstýrismann, meðan Tjóðveldisflokkurin fekk ein afturat. Men løgmaður er tó ikki sannførdur um, at tað er rætt at læsa seg fastan við eitt ávíst tal av aðalráðum. – Grannalond okkara brúka somu skipan sum vit, og har síggjast eisini broyt- ingar í talum av aðalráðum, tá stjórnarskifti eru. Eitt nú minakaði Andres Fogh Rasmussen talið av aðal- ráðum í Danmark úr 21 niður á 18, tá hann tók við í 2001. Tá vóru nøkur ráð løgd saman. – Hetta er helst ein spurningur til grundlógar- nevndina at viðgera, heldur løgmaður, sum tó heldur, at tað meira ella minni átti at ligið fast. Hóast talan ikki er um sparingar í fyrstu syftu, so sigur Jóannes Eidesgaard, at talan upp á longri sikt verður um sparingar. – Vit hava so spart tveir landsstýrismenn burtur. Fremsta uppgávan hjá landsstýrismonnum nú verður at spara, tí vit skulu gera eina fíggjarlóg, sum nú stendur til at fáa eitt hall upp á góðar 400 milliónir krónur, sigur løgmaður Jóannes Eidesgaard har- mast um, at starvsfólk í aðalráðunum skulu hava livað í hesi óvissuni, sum hevur valdað, og tí var hetta eitt mál, sum landsstýrið vildi fáa upp á pláss bein- anvegin, men sum hann skilir tað, so er alt farið fram í besta forstáilsi. Nú eru sjey aðalráð Ilt er at siga, hvat er rætta talið av aðalráðum. – Hetta er helst ein spurningur til grundlógarnevndina at viðgera, heldur løgmaður, sum tó heldur, at tað meira ella minni átti at ligið fast Herálvur Joensen fer úr Oljumálaráðnum at stjórna Fiskimálaráðnum. Sólja í Ólavstovu fer úr Almanna- ráðnum at standa fyri tí løgfrøðisliga í Fiskimálaráðnum og Kaj P. Mortensen skal standa fyri fiskivinnusamráð- ingum á Uttanríkisdeildini C M Y K 5 4