mánadagur 30. januar 2012síða 2

Mánadagur 30. januar 2012 · Nr. 13 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo mánadagsblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Í næstum verður útgerð sett upp, sum ger, at allar tær tríggj­ar lands­dekk­andi út­ varps­rás­ir­nar kunnu hoyrast í Kolla­fjarð­a­tunl­i­num.

Sum er hoyr­ist bert útvarp í fimm tunl­um í Føroyum, nevn­liga Vág­a­tunl­i­num, Norð­oy­ar­ tunl­i­num, Hov­s­tunl­i­num, Leyn­a­tunli­num og Norð­ skála­tunl­i­num. Hetta eru millum mest ferðslu­tungu tunlar í land­ inum, men har flest akfør koyra dag­liga, er ígjøgnum Koll­fjarð­ar­tunn­ilin.

Nú kunnu bil­før­ar­ar síggja fram til ikki at fáa av­brotið út­ varpi­ð í Koll­fjarð­ar­tunl­i­num, tí í næst­um verð­ur far­ið und­ ir at seta upp FM-mót­tak­ar­ a­út­gerð upp í hesum tunl­i­ num. 

Tað er í sambandi við eina próvtøkuverkætlan á Tekn­iska Skúla í Tórshavn, har roynd­ir hava verið gjørdar at fáa út­varps­sign­ al at virka í Gás­a­dals­tunli­ num. Hes­ar roynd­ir eydn­ að­ust so mikið væl, at skúl­in hev­ur bjóð­að seg til at seta slíka út­gerð upp í Koll­fjarð­ ar­tunl­i­num. Hes­um hev­ur Ment­a­mála­ráð­ið, ið var­ar av send­i­net­inum hjá Kring­varp­i Før­oya, valt at tikið av. Hetta verð­ur gjørt í samstarvi við Lands­verk, ið varar av trygd­ ini í tunl­u­num, og sum ar­ beiðir við at fáa eina trygd­ ar­frá­boð­ana­rskip­an at virka í øllum tunl­um í landinum. 

Tað verða tí Menta­mál­ a­ráð­ið og Landsverk, sum í fel­ag rinda útreiðslunarnar, með­an Tekn­iski Skúli í Tórs­ havn frem­ur verkætlanina. Talan er um eina ný­ menta, men tekn­iskt ein­ falda loysn, sum er mun­andi bí­lig­ari enn tær, ið higartil hava ver­ið nýtt­ar, men sum skuldi verið eins álítandi og hes­ar.

Land­s­verk fegnast um hetta sam­starv­ið, sum er ein winn-winn-støða fyri allar part­ar. Næm­ing­ar á Tekn­iska Skúla í Tórshavn fáa roynt seg fak­liga, með­an Ment­a­mál­a­ráðøið og Lands­ verk fáa eina bí­liga loysn á eina í­løgu, sum bil­før­ar­ar í meg­in­øki­n­um hava eft­ir­lýst í nógv ár. So var verkfallið veruleiki. Verkfall um prin­sipp­ið um, at tað ikki ber til at tvinna sam­an flat­skatt­in og løn­ ar­hækk­ing. Og tað er ikki so løg­ið, at Ped­agog­fel­ag­ið ikki tím­ir tað, tí her snýr tað seg um at tvinna skatt­ a­lætt­an hjá nøkr­um øðr­um sam­an við løn­ar­hækk­ing til pedagogar. (Í skriv­andi stund er ikki greitt, um Starvs­mann­a­fel­agið fer í verkfall.) Hinvegin kundu fakfeløgini á al­ menna ar­beiðs­markn­að­i­num tik­ið av ti­lboð­num frá fyrr­ver­andi fíggj­ ar­mál­a­ráð­harr­a­num um tvær ferð­ir 1,2 pro­sent í løn­ar­hækk­ing – so var frið­ur nú. Men feløgini hava helst ikki sæð møg­u­leik­an fyri, at vit fingu eina re­akt­i­on­era stjórn, sum so skjótt kundi gera so stór­ar broyt­ ing­ar í skatt­a­skip­an­ini, sum eitt nú gev­ur lands­stýr­is­fólk­u­num tað sum svar­ar til eina lønarhækking upp á eini 15 prosent eftir gomlu skip­an­ini. Spurningurin er so, hvat Ped­ a­gog­fel­ag­ið fær burtur úr einum verk­falli nú. Land­ið sparir pengar til løn­ir, og ar­beiðs­geva­r­ar­nir vinna stórt upp­á, at fak­fel­øg­ini kort­ini ikki standa saman sam­haldsføst. Í so máta hevur fakfegs­sam­ starv­ið fingið eitt skot fyri bógvin. Fyrst fóru sjúk­r­a­røktarfrøðingarnir burt­ur úr, so fóru tey at tosa um at gera ein pol­it­isk­an flokk, og at enda koma tey burt­ur úr samráðingunum hvør í sín­um lag – uttan at stuðla hvør øðr­um, nú verk­fal­lið rakar hjá teim­um lægst løntu limunum. Tað verð­ur áhugavert at síggja, hvønn týdn­ing verkfallið fær, nú fel­øg­ini kortini ikki standa saman. Um fak­fel­ags­sam­star­við er farið søg­una er ilt at meta um, men hóast fak­fel­ags­leið­ar­ar­nir siga, at tey standa sam­an, so er sund­ur­lynd­ið rætti­liga eyðsýnt. Og tað er bara gott fyri ar­beiðs­gev­ar­ar­nar, at kíli er sett­ur í sam­starvið. Higartil er tað landsstýrið, sum hev­ur vunnið alt stríð við fak­fel­øg­ ini. Ágangurin á samgonguna var øð­i­lig­ur fyri jól, men hann hevði kort­ini als onga ávirkan  og Fólka­ flokk­urin vann sítt mál við skatta­ lætta til tey ríku. Her standa fakfeløgini so nú. Tey flestu teirra vilja ikki í stríðið, sum eitt verk­fall hevur við sær – uttan ped­a­gog­fel­ag­ið, sum er fakfelagið hjá lægst løntu. Før­oy­ing­ar hava so mangan trup­ul­leikar við at standa saman og stuðla hvør øðr­um. Tí var hendan roynd­in við fak­fel­ags­sam­starv­i­ num sera á­hug­a­verd – um tað nú bar til at sameina føroysku fak­fel­ ags­rørsl­una við ein­um kon­struk­tiv­ um end­a­máli. Men tað sær svart út – og fara pedagogarnir einsa­mall­ir í verk­fall fyri at bøta um egin løn­ar­ við­ur­skifti, meðan hini arbeiða sum um einki var hent, so er stríðið givið upp fyri skutil –  og so verða tað hug­sjón­ir­nar hjá Fólka­flokki­num sum fara at merkja løn­ar­poli­tikk­in hjá land­i­num framyvir. Landsstýrið vann og fakfelagssamstarvið tapti Broytingaruppskotið um ríkisveitingina til Føroya kom í Fólkatingið í morgun, og sambært uppskotinum verður blokkstuðulin í ár 624,1 milliónir krónur. Tað merkir, at blokk­stuð­ ul­in veks­ur við 8,6 milli­ ónum krón­ur. Í fjør var stuðulin 615,5 mill­ión­ir krón­ur.

Boð­að verð­ur eisini frá, at rík­is­ veit­ing­ini her­eftir verð­ur prís­tals­reg­u­ler­að, og at støð­ið so­leiðis verð­ur 624,1 milli­ón­ir krón­ur fyri 2012.
 Lógin kemur í gildi dagin eftir at hon er lýst. Tað merkir, at løgmaður og lands­stýrið fingu 191,4 mil­l­i­óni­r kr­ón­ur minni, enn lov­að. Spurningurin er so, hvat er tak­tikkur og hvat er pol­i­ tikk­ur. Fólk­a­flokk­ur­in hev­ ur so ong­an­tíð trúð upp á eina hækk­ing. Spurn­ing­ur­ in er so, um løg­mað­ur ver­ u­liga hev­ur trúð tí, hóast eingin ann­ar hev­ur trúð upp á tað. Men nú er hann far­in at tosa um til­feing­ is­gjald. Helst hetta er tak­ tikk­ur frá løg­manni? Tí nú má Fólk­a­flokk­ur­in slaka í onkr­um máli. Kanska úrslitið verður til­feing­is­gjald aftur fyri flat­skatt til tey ríku...? Tilfeingisgjald aftur fyri flatskatt Samstarvið sum hvarv Allar útvarpsstøðir hoyrast í Kollafjarðatunlinum Virðir samgongan ver­ka­ fólkið? Eyðgunn samuelsen kjak á síðu 12 Kaj Leo í »Mission Im­pos­s­ible« Sjúrður skaale kjak á síðu 26 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Edmund Joensen Avrik hjá Sjurdur Skaale og Javn­að­ar­ flokk­i­num á Christiansborg hig­ar­til: 1) Parlamentariskt grund­arlag undir einari stjórn, ið er partur av at revsa Føroyar í makrel-stríð­ num. 2) Forðar fyri, at Rík­is­ veit­ing­in verður dagførd og kem­ur upp á dagsvirði. Tað kost­ar vælferð í Føroyum. Lisið á