fríggjadagur 10. februar 2012síða 2

Fríggjadagur 10. februar 2012 · Nr. 18 vikuskiftisblaðið Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tað var ein á­hug­a­verd­ur spurn­ing­ ur, sum Krist­ina Há­foss, løg­tings­ kvinna fyri Tjóð­veldi, setti Jørg­eni Nicla­sen í Løg­ting­i­num mik­u­dag­ in. Hon vildi hava hann at greiða frá, hvussu tað skal skilj­ast, tá tað stend­ur í sam­gong­u­skjal­i­num, at 15 pro­sent av vøkstr­i­num í van­ligu inn­tøk­um lands­kass­ans – tað er skatt­ur og av­gjøld – skal mót­rokn­ ast vøkstr­i­num, sum stendst av blokk­stuð­uls­hækk­ingini. Greitt er, at blokkstuðulin hækk­ ar 8,6 mill­i­ón­ir krón­ur ella 1,4 pro­ sent. Sein­astu inn­tøk­u­met­ing­ar­nar hjá lands­stýr­i­num vísa, at vøkst­ ur­in í »van­ligu inn­tøk­um lands­ kass­ans« verða beint om­an fyri 100 mill­i­ón­ir krón­ur. Hetta er alt­so met­ing­in hjá Fíggj­ar­mál­a­ráð­num hjá Jørg­en Nicla­sen. 15 pro­sent av hes­um verð­ur so góð­ar 15 mill­i­ón­ir. Og skulu hes­ar 15 mill­i­ón­ir trekkj­ ast frá teim­um 8,4, so verð­ur ikki eitt oyra eftir. Vit hava sett Jørgeni Niclasen hend­an spurn­ing­in fleiri ferð­ir. Men hann renn­ur und­an og vil ikki svara. Tað gjørdi hann held­ur ikki í løg­ting­i­num miku­dag­in. Hann mól bara rund­an um og fór at møsna um gaml­ar komm­un­ist­ar. Tá býð­ur ikki bøt­ur. Hóast tað tykist óklókt av einum fíggj­ar­mál­a­ráð­harra at føra seg so­leið­is fram, so ger hann tað við berádd­um huga: Hann veit væl, at sam­bært sam­gong­u­skjal­i­ num, so vek­s­ur blokk­stuð­ul­in ikki eina krónu hetta val­skeið­ið. Hann veit væl, at dreym­ar løg­mans um »dags­virði« av blokk­i­num er tann reina tok­u­tala – tað verð­ur ong­ an­tíð til ver­u­leika. Pro­blem­ið er, at støð­an er akk­u­rát so­leið­is, sum Fólk­a­flokk­ur­in hev­ur ætl­að. Og tað er eitt pro­blem, tí tað skað­ar Sam­bands­flokk­in. Tí ræð­ur um at finna onkra eft­ir­rat­i­o­nal­i­ser­ing, sum skal kunna tulk­ast so­leið­is, at mót­rokn­ing­in bara skuldi verða av »dags­virð­i­num«, sum ikki er til, og tí verð­ur einki mótroknað. Hjá Fólkaflokkinum hev­ur alt ging­ið, sum prest­ur hev­ur præd­ ik­að, og tað er nú eitt pro­blem fyri flokk­in. Hann hev­ur vunn­ið ov nógv­ar sigr­ar, með­an Sam­bands­ flokk­ur­in sit­ur við ongum. Sambands­flokk­ur­in kann gera sær dælt av mál­i­num um gegn­ ið hjá Ják­upi Mikk­el­sen. Men tað fer neyv­an at halda leingi. Har má Fólka­flokk­ur­in koma við eini loysn, tí valla let­ur flokk­ur­in eitt stríð um per­són­ar verða or­søk til, at Fólk­a­ flokk­ur­in skal missa alt tað vald, hann nú hevur fingið. Ein táta, sum Fólka­flokk­ur­in helst fer at bjóða Sam­bands­flokk­i­ num, er hes­ar 8,4 mill­i­ón­ir­nar – sum so ikki verða mót­ro­kn­að­ar, bara fyri at gleða løg­mann. Helst klár­ar Fólka­flokk­urin at vika seg 1,4 pro­ sent frá loys­ing­ini fyri at varð­veita vald­ið í Før­oy­um hetta val­skeið­ið. Jørgen vil ikki siga, at blokk­urin ikki hækkar kortini Pedagogfelagið hevur ver­ið í verkfalli í eina góða viku, og í hesum tíðarskeiði hava allir frítíðarskúlar ver­ið stongd­ir. Hetta er til stó­ ran ampa fyri bæði børn og foreldur. Nógvar kre­a­ tivar loysnir vera roynd­ar, avspáking, flex-tíð, for­eld­ ur, sum skiftast at heinta børn hjá hvørjum øðrum, og ar­beiðs­pláss, sum loyva børn­um við í hesi und­an­taks­støðu. Hetta eru alt neyð­loysn­ir, sum ikki kunnu halda fram. Sum skilst hevur lítið sam­ band ver­ið millum partarnar og lítið tykist røkjast fyri, at sam­ráð­ingarnar eru ávegis at vera tiknar uppaftur av álv­ara. Hetta meta vit er púra ó­for­svar­ligt. Sum for­eldr­a­ráðs­um­boð fyri nið­an­fyri­nevndu frí­ tíð­ar­skúl­ar í Tórs­havn­ar Komm­unu, heita vit á allar sátt­mál­a­part­ar­nar um sum skjót­ast at hitt­ast við sam­ ráð­ing­ar­borð­ið aft­ur og finna eina loysn á trætuni. Vegna Foreldraráðini fyri Dagstovnin við Botnánna Frítíðarskúlan á Argjahamri Frítíðarskúlan í Badmintonhøllini Frítíðarskúlan í Hornabø Verkgarðin Spíran Frítíðarskúlan Smílibýlið Dr. Ingridar Barnagarð Frítíðarstovuna hjá KFUM Frítíðarskúlan við Løgmannabreyt Miðstovnin í Gundadali Barna og ungdómshúsið Látrið Takið sam­ráð­ing­ ar­nar uppaftur! 8,6 mió fyri valdið í Føroyum Aksla ábyrgd ella renna undan av­talum Høgni Hoydal kjak á síðu 18 Fyri­ reiking á dagstovni Jóanna á Rógvi kjak á síðu 17 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lisið á Mikudagur 8. februar 2012 · Nr. 17 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Randi Jacobsen Allan Skaalum og Niels Winth er Poul sen komu væl frá upp gávuni sum sem­ ings menn millum Fíggjar­ mála ráðið og Kommunala Ar beiðsgevarafelag øðru­ megin og Maskin meist ara­ felagið hinumegin. Semingin byrjaði ein fríggja dag klokkan 16, og longu leygarkvøldið skriv­ aðu part arnir undir. Men sjálvt ein skjót semja kostar. Semingsmenn brúka nak að av tí at seta seg inn í viðurskiftini, og tað gjørdu hesir báðir eisini. Tímatalið hjá sem ings­ monnunum kom tí sam an­ lagt upp á 148 tímar. Sambært rokningini varð avtalað frammanundan, at tímaløn teirra skuldi vera 1300 krónur. Rokningin frá semings­ monnunum Allan Skaalum, stjóra í Rúsdrekkasølu Land sins og advokatinum Niels Winther Poulsen bleiv harvið 192.000 krón­ ur og býta í helvt mill um partarnar. Maskin meist­ ara felagið skal gjalda 96.200 krónur, og Fíggjar­ mála ráðið og Kommunala Arbeiðs gevarafelagið skulu til samans gjalda 96.200 krón ur. Aðrir krevja meira 1300 krónur er høg tímaløn, men semingsmenn hava onk untíð skrivað størri rokn ingar. Fyri góðum ári síðan, tá ið semingsmenninir Terji Sigurðsson og Hákun Stein grímsson, skrivaðu sína rokn ing fyri seming á arbeiðs marknaðinum, tóku teir meira rívan til. Teir kravdu 1500 krónur um tíman hvør. Snorri Fjalsbak, leið ari á lønardeildini í Fíggjar mála­ ráðnum, mundi svímað, tá ið hann fekk ta rokningina, tí frammanundan høvdu sem­ ingsmenn tikið 1000 krónur fyri tíman. Men einki var at gera, tí semings menn inir ásettu sjálv ir tíma løn ina. Hesa ferð varð tíma lønin ásett framm an­ undan. 192.000 krónur fyri semju Randi Jacobsen Almennu Føroyar senda hvørt ár 20 føroyingar til Danmarkar at fáa skurð­ viðgerð fyri ovurfiti. Men tað verður skjótt søga. ­ Vit arbeiða við at taka iðgerðirnar heim á at tað er nógv at vinna bæði fyri Landsjúkrahúsið, sjúklingar og landið við at taka hesar skurðviðgerðirnar heim. Hvør skurðviðgerð kos­ tar millum 60.000 og 70.000 krónur umframt ferða­ útreiðslur. Nógv at spara k skurðviðgerðirnar sjúkrahúsið og ikki av land­ inum, pengarnir vera verandi í landinum og skattaðir her, og ferðaútreiðslurnar verða spardar. Sjúklingurin sleppur frá at fara av landinum. ­ Fólk skulu kenna seg trygg, tí vit taka ongar við­ gerðir heim, fyrr enn fakliga góðskan er i lagi, sigur í G rði Hann veit ikki neyva talið fyri, hvussu nógv fólk bíða eftir at fáa skurðåviðgerð fyri ovurfiti. Fleiri teirra, sum hava staðið á bíðilista, hava valt at fara av sínum eintingum av landinum og goldið sjálv fyri viðgerð og ferð. Tummas í Garði metir, at 60 fólk bíða. Sami bíðilisti Tá ið hesar skurðviðgerðir eru tiknar heim, skulu tey á bíðilistanum ikki vænta at sleppa skjótari framat. Tey kunnu heldur ikki vænta, at privatar viðgerðir fara at verða gjørdar á Lands­ sjúkrahúsinum. ­ Tað er ikki siðvenja hjá okkum, og tað er eisini ein politiskur spurningur. Eingin fer at kunna keypa seg fram um onnur, sigur Tummas í Garði. Hann er greiður yvir, at øll neyvan eru fegin um at skula skurðviðgerast á Landssjúkrahúsinum heldur enn á einum donskum sjúkra­ húsi. ­ Nógvar føroyingar hava ta turkarúgv, at bara tey sleppa til Danmarkar, fáa tey bestu viðgerðina. Tað eru kanska mest tey yngru. Men oftas egin Ovurfeit skulu viðgerast í Føroyum Seinni í ár fer at bera til at fáa skurðviðgerð fyri ovurfiti á Landssjúkrahúsinum Næstan 100.000 krónur kostaði tað Fíggjarmálaráðnum og Kommunala Arbeiðsgevarafelag at fáa semingsmenn at loysa trætuna við Maskinmeistarafelagið, sum hevur fingið líka stóra rokning Leivur Hansen Nú má Ogn­ ar­fel­ag Trygg­ing­ar­tak­anna (Trygg­ing­ar­fel­ag­ið Før­oy­ar) for hund­an taka seg sam­an og senda lim­un­um a­t­kvøð­u­seð­il, tá val er á skránni, so tað í fram­ tíð­ini slepst und­an hjá nýggj­um val­evn­um og/­ella stuðl­um teirra at skula noyðast at heita á okk­um onn­ur um at senda teim­um navn, føðingardag og bústað, so tey kunnu senda okk­um at­ kvøðu­seð­il. Hetta er snøgt sagt bæði lát­ur­ligt og grát­ u­ligt. Ó­fat­u­ligt, at meiri­luti skal vera í Ogn­ar­fel­ag­num fyri eini slík­ari skipan ann­o 2012. Púra burturvið! At tað er gott lív at verða semingsmaður sóu vit í Sosi­ al­i­num mik­u­dag­in. Sem­ings­ menn­inir All­an Skaal­um og Niels Wint­her Poul­sen fingu 192.000 krón­ur fyri stríð­ið teir høvdu av at fáa semju við mask­inmeistararnar. Teir høvdu jú »stríð­st« í 148 tím­ar, so hví ikki tað? Arbeiðsgevarin er góður. Mask­in­meist­ar­a­fel­ag­ið og Fíggj­ar­mál­a­ráð­ið. Ein av fyrstu døgunum kem­ur so rokn­ing­in frá Pet­ uri Zach­a­r­i­as­sen og Pet­uri Jo­en­sen, sum mekla mill­um Ped­ag­o­g­fel­ag­i­ð og hini í sam­ tak­i­num og Fíggj­ar­mála­ráð­ið og Komm­un­u­sam­skip­an­ina. Hvussu stór hendan rokn­ ing­in verð­ur, vita vit ikki enn. Men sein­ast, hesi feløg sam­rádd­ust, fingu sem­ings­ menn­i­nir, Terji Sig­urðs­son og Hák­un Stein­gríms­son 440.000 krónur. Tímalønin er 1.500 krónu­r. Tað svarar til, at sem­ings­ menn royna semju í einar 12- 15 tím­ar fyri at fáa eina mið­al mán­að­ar­løn hjá einum peda­ gog­hjálp­ar­fólki. Arbeiðs­gev­arin hjá sem­ ings­monn­u­num eru fak­fel­ øg­ini í Fak­fel­ags­sam­starv­i­ num og Fíggj­ar­málaráðið og Komm­unala Ar­beiðs­geva­ra­ fel­ag­ið. Meðan Maud Wang Han­ sen gev­ur Heðin i Mortensen av grov­fíluni, tí at hann er far­in til Dan­mark­ar í fínt sel­skap, so rind­ar hon feg­ in tveim­um monn­um 1.500 krón­ur um tíman fyri at »gloyma krúlluna« hjá Pe­d­ a­gog­um. Hvussu ber tað til, at fak­ fel­ags­fólk glaðbeint gjalda slík­um fólkum fimtan faldaða tím­aløn hjá sær sjálvum? Er tað ikki tekin um vantandi sjálv­respekt? Feitar fakfelagslønir