mánadagur 20. februar 2012síða 2

Mánadagur 20. februar 2012 · Nr. 22 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo mánadagsblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Í ann­að­k­vøld, týs­kvøld­ ið, klokk­an 19.30 fer Páll Kun­oy at greiða frá um bygd­ina Skarð. Hann hevur skrivað bók um bygd­ina, sum kem­ur út seinni í ár. Hann fer at greiða frá um søg­u­ na kring bygd­ina Skarð, hvussu tey bú­lei­k­að­ust har norð­uri, og hví tey settu seg har, sum í dag kann tykj­ast nak­að ó­høgligt stað. Tollaksmessudag 2013 eru 100 ár liðin, síðani sjey mans av Skarði fórust við einum átt­a­mann­a­fari í ringum veðri. Eftir í bygdini vóru tá bert eldri fólk, kvinnur og børn. Fólk fluttu frá bygd­ini, tí teimum var ikki lív lagað eftir hesa hend­ing­ina. 26. januar 1919 róði ein tungt lødd­ ur bát­ur við teimum sein­astu fólkunum av Skarði til Kun­oyar, og bygd­in var av­ toft­að. Annar fyrilestur hetta kvøld­ið verður um leiti­loyvi, tá Mour­its Jo­en­sen, fíggj­ar­ leið­ari hjá Atlantic Petroleum fer at greiða frá. Atlantic Petroleum varð stov­n­að í 1998 og er í dag part­ur av trimum leit­ i­l­oyv­um í føroyskum øki. Fel­agið er eisini við, tá bor­ að verð­ur á før­oysk­um øki í summ­ar. Um­f­ramt virk­semi í Føroyum er fel­ag­ið eisini partur av leiti­ virk­semi í Bretlandi og Ír­ landi og framleiðir kolvetni frá trimum oljufeltum í bretska partinum av Norð­ sjón­um. Samgongan hevur brotið sam­gong­ u­skjal­ið. Tað gjørdi hon í síðstu viku, tá hon sam­tykti at økja blokk­stuð­ ul­in úr Dan­mark úr 615,5 mil­l­i­ón­u­m krón­um til 624,1 milliónir krónur. Sambært samgonguskjalinum, so eig­ur blokkstuðulin als ikki at hækka. Tí í samgonguskjalinum stend­ur soleiðis: »Samráðingar verða við donsku stjórn­ina um at dag­føra rík­is­veit­ ing­ina til dags­virði. Av hes­um og kom­andi ár­l­igu øk­ing­ini av rík­ is­veit­ing­ini verða 15% av van­ligu meir­inn­tøk­um lands­kass­ans mót­ rokn­að­ar í økingini.« Av tí at 15 prosent av mettu meiri­nn­tøkum landskassans er meira enn tær 8,6 milliónirnar, sum prís­tals­við­gerðin av blokkinum gev­ur, átti blokk­stuðulin als ikki at hækka yv­ir­høvur. Men tað hevði uttan iva verið meira, enn løg­maður og Sam­bands­flokk­urin høvdu kunna livað við – tað hevði gjørt blokk­stuð­uls­skomm­ina full­ komna eft­ir sera laka úrslitið, sum Sam­bands­flokk­urin fekk burtur úr sam­ráð­ing­u­num hjá lands­stýr­i­num við donsku stjórnina. Tað eru viðurskifti í politikki, sum eru for­út­sig­i­lig. Eins for­ út­sig­i­ligt, sum tað var, at Jákup Mikk­elsen ikki fór at fáa langa tíð í fisk­i­mála­ráð­num, var tað, at ætl­anin hjá Sam­bands­flokk­i­num við at hækka blokk­stuð­ul­in við 200 mill­i­ónum krón­um ikki fór at bera á mál. Hetta vistu fólk, og hetta vistu sam­s­tarvsflokkarnir hjá Sam­bands­flokk­i­num eisini. Tí var tað ikki so løgið kortini, at Fólk­a­flokkurin, sum stjórnaði full­ veld­is­lands­stýrinum,­ sum lækkaði blokk­in á sinni, nú brádliga góðtók at blokk­stuðulin skal hækka aftur. So­leiðis er politikkur, tað snýr seg um at handla. Fólkaflokkurin kundi misssa andlit – í øllum før­ um partvís – við at skriva undir eitt sam­gong­u­skjal, sum hevur til enda­ máls at hækka ríkisstuðulin. Soleiðis ber til í politikki at lumpa sínar samstarvsflokkar. Ikki tí at Fólkaflokkurin hevur ver­ ið óreiðiligur mótvegis Sam­bands­ flokk­i­num. Tvørt­ur­í­móti er tað Sam­band­s­flokk­ur­in sum hevur ver­ ið blá­oygdur – so bláoygdur, at hann trúði, at Fólkatingið og rík­is­stjórn­in fóru at góðtaka at hækka blokk­in aftur, sum løgtingið lækkaði av sín­ um ein­ting­um fyri 10 árum síðani. Sam­bands­flokk­urin trúði eisini, at Fólka­flokk­urin av heilum hjarta tók und­ir við hesi bláoygdu ætlan. Men Fólkaflokkurin vann flat­ skatt­in, sum varð skundaður í­gjøgn­um, uttan at løgmaður fór í út­legd at hugsa seg um. Nú standa stórar politiskar avgerðir fyri framm­an á fiskivinnuøkinum – har Fólkaflokkurin og Sam­bands­flokk­ ur­in ikki eru samdir. So er spurn­ ing­ur­in, um løg­mað­ur og hini í Sam­bands­flokk­i­num verða blá­oygd ella ár­vak­in...? Fólkaflokkurin trúði ong­ an­tíð upp á blokkhækking Bláoygdur ella árvakin Um bygdina Skarð og oljuleiting Illa um­ hugsað at skatta pen­ sjónir Jens Pauli í dali kjak á síðu 23 Virð­is­ meta ikki nám­s­frøð­ ing­ar Leiv Morøk kjak á síðu 23 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lisið á Annika Olsen Eg skilji væl pæd­a­gog­fel­ag­i­ð og ynski teirra um hægri løn og løn til fyr­i­reik­ing. Fyri eina 4 ára langa út­búgv­ing er løn teirra bein­leið­is nið­ur­ger­ andi. At arbeiða í eitt nú ein­um barn­a­garði er ikki bert at ansa eftir børn­um. Starv­ið inniber eygleiðing, stimbr­an og stuðl­an av ti ein­staka barn­i­num og fyr­ i­reika tað til skúla­gongd. Vit vera noydd at hugsa í heild­ar­loysn­um, um fyr­i­ byrg­ing og menn­ing av tí ein­staka barn­i­num. Hetta sigi eg sum al­manna­mál­ a­ráð­harri, tí eg síggi tí­verri, hvat av­leið­ ing­in er, um hetta ikki verð­ur gjørt. Av­leið­ing­in av, at tað ikki verður sett ínn tíð­liga kann í ring­a­sta føri enda við, at børn verða send av land­i­num. Ann­ars stórt rós til pæda­gog­ fel­ag­ið fyri sið­ilig mót­mæli, ja enn­tá vak­urt við øll­um hjørt­u­num á Ting­hús­vøll­i­ num.