fríggjadagur 2. mars 2012síða 50

nr. 27 · 2. mars 2012 10 VIKUSKIFTI Yvirgangur Árni Joensen arni@sosialurin Tann fyrrverandi serbiski komman­ dant­urin er ikki hvør sum helst, og tá hugs­að verður um tað, sum Anders Behring Breivik gjørdi seinasta summ­ ar, er tað ikki so torført at ímynda sær, at fyrr­verandi yvirmaðurin í trygdar­ tænastuni hjá Slobodan Milosevic man hava verið ein góð fyrimynd ella læru­ meistari. Maðurin eitur Milorad »Legija« Ulemek, og norska løgreglan ivast ikki í, at hann er serbin, sum Breivik um­ røður í sínum manifesti. Fyri fimm ár­ um síðani varð hann dømdur 40 ára fongsul fyri at hava verið við til at skipa fyri, tá serbiski forsætisráðharrin Zoran Djindjic varð myrdur fyri níggju árum síð­ani. Og tað er ikki hansara einasti morð­dómur. Hittust í Liberia Anders Behring Breivik hevur sagt, at hann hitti »eina serbiska krígshetju«, tá hann var á ferð í vesturafrikanska land­inum Liberia í 2002. Hann hevur eis­ini sagt, at teir báðir vóru komnir at kennast ígjøgnum internetið, men Breivik hevur ongantíð viljað nevnt serban við navni. Breivik var tvær ferðir í Liberia í apríl í 2003, fyrst frá 18. til 20. og so aftur frá 22. til 28. Hetta var stutt áðr­ enn felags­skapurin Knights Templar bleiv stovnaður í London, og Breivik hevur greitt frá, at Liberia-ferðirnar vóru eitt slag av einari upptøkuroynd undan London-fundinum. Hann hevur eisini greitt frá, at hann møtti teirri »serbisku krígshetjuni« í Liberia, og at hesin fekk hann at skilja, at tað ber ikki til at broyta nakað samfelag á friðarligan hátt. Upprunaliga vildi norska løgreglan ikki siga, hvør »serbiska krígshetjan« hjá Anders Behring Breivik var, men eftir at fleiri fjølmiðlar høvdu nevnt Milorad »Legija« Ulemek, viðgekk løg­reglan fyri Aftenposten, at tað var hann. Tað vísir seg eisini, at løgreglan longu tann 27. september í fjør bað ser­ bisku myndug­leikarnar um at sleppa at tosa við Ulemek, men sum skilst er einki veru­ligt svar komið úr Beograd enn. Í Fronsku Legiónini Men hvør er maðurin, sum var fyri­ myndin hjá Anders Behring Breivik ella í hvussu er ein av teimum? Milorad Ulemek er borin í heim í Beograd tann 15. mars í 1965. Hann vaks upp í býnum, sum tá var jugoslaviskur høvuðsstaður, men longu sum ungur byrjaði hann at fara út um lógarinnar karmar. Í 1986 fór hann til Fraklands, og tey næstu seks árini var hann í teirri víða kendu Fronsku Legiónini og gjørdi tænastu í Libya, Tjad, Libanon, Fronskum Guyana og í Irak. Í 1992 gjørdi Milorad Ulemek av at fara úr Fronsku Legiónini, tí hann vildi heldur taka lut í borgarakrígnum í heim­ landinum. Hann valdi at gera tænastu undir tí illa kenda herovastanum Arkan. Teir báðir gjørdust skjótt vinmenn, og Arkan valdi Ulemek til ovasta fyri deildini »Super Tigrovi«, sum gjørdi um seg í Slavonia. Í 1994 varð deildin upployst, og her­ menninir fingu boð um at fara upp í tann jugoslaviska herin. Men Milorad Ulemek valdi eina aðra leið. Hetta sama árið bleiv ein serlig trygdartænasta skip­ að í Serbia, og Milorad Ulemek bleiv biðin um at koma upp í hana. Hann tók av. Í 1999 varð hann tilnevndur leiðari fyri einari servandari deild, og tvey ár seinni blað hann ovasti. Í forsetatíðini hjá Slobodan Milosevic stóð hendan deildin fyri fleiri átøkum í Kroatia, Bosnia Herzegovina og í Kosovo. Myrdi fíggindar hjá Milosevic Ein av uppgávunum hjá deildini hjá Milorad Ulemek var at beina burtur teir ringastu fíggindarnar hjá Milosevic. Deildin legðist ikki á boðini, og tað vóru Ulemek og hansara menn, sum skipaðu fyri, at serbiski forsetin Ivan Stambolic bleiv burturfluttur og myrdur í august í 2000. Tað var eisini hendan deildin, sum myrdi tann fyrsta demokratiskt valda forsætisráðharran í Serbia, Zoran Djindjic, uttan fyri tjóðartingshúsið í Beograd á grækarismessu í 2003. Í juli í 2005 varð Milorad »Legija« Ulemek dømdur 40 ára fongsul fyri at hava viðvirkað til, at Ivan Stambolic bleiv myrdur. Hann varð eisini dømdur 40 ára fongsul fyri morðið á Zoran Djindjic. Um hálvan annan mánað kemur Anders Behring Breivik fyri rættin. Sambært Anders Behring Breivik var tað ein fyrrverandi serbiskur kommandantur, sum sannførdi hann um, at tað ber ikki til at broyta samfelagið uttan at brúka vápn Hann var fyrimynd hjá Breivik Serbiski drápsmaðurin Milorad »Legija« Ulemek var sambært Anders Behring Breivik hansara fyrimynd Anders Behring Breivik hitti sína »serbisku krígshetju« í Liberia í 2002 myndir: polfoto