fríggjadagur 16. mars 2012síða 2

Fríggjadagur 16. mars 2012 · Nr. 33 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov vikuskiftisblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fyri fyrstu ferð síðani vit her í blað­ num fyri sløk­um 20 ár­um síð­ani fóru at skriva um teir sera, sera ó­rím­i­ligu skatta­fríu koyr­i­peng­ar­nar, sum løg­ tings- og lands­stýr­is­fólk fingu sær – sá nú út til, at hetta kundi broyt­ast við upp­skot­i­num, sum Rig­mor Dam legði fyri tingið herfyri. Eftir at samgongan hevur trað­k­ að so nógv á fak­felø­gini, tik­ið nógv meira skatt av pen­sjón­um og giv­ið teim­um ríku stór­an skatt­a­lætta, so var vænt­andi, at tey í rein­ari eyð­ mýkt fóru at lata frá sær hesi ó­rím­ u­ligu rætt­indi, sum ting­fólk hava fing­ið sær. At hugsa sær, at ting­fólk í 2012 kunnu vera so ó­smæð­in og ver­ u­liga halda tað vera rætt, at tey ikki skulu gjalda skatt av síni inn­tøku eins og onn­ur fólk, tað ber boð um eina korr­ump­era­ða pol­it­iska skip­an, sum sýnir markleysan frek­leika. Men Miðflokkurin, Fólka­flokk­ ur­in og Sam­bands­flokk­ur­in halda, at ting- og lands­stý­risfólk ikki skulu gjalda skatt sum onnur fólk. Bill Just­ in­us­sen, Bárð­ur Niel­sen, Ják­up Mikk­ el­sen og Rod­mund­ur Niel­sen siga, at tað er »óneyðugt at heita á for­mans­ skapin um at broyta hetta«, tí hetta er ein uppgáva, sum framm­anundan liggur hjá for­mans­skap­i­num. »Óneyðugt!« siga teir... Snikk snakk! Tað er full­kom­i­liga líka mik­ ið, hvar hend­an upp­gáv­an ligg­ur. Tað eru ting­fólk, sum eiga av­gerð­ina, og tað eru bara ting­fólk, sum kunnu broyta av­ger­ð­ina. Alt ann­að utt­an­ um­tos er káv­a­lót­ir, tí ting­fólk vilja kráma sum mest í egnan lumma. Tað eru so nógv vallyfti, sum eru svik­in síð­ani løg­tings­val­ið. At ting­ fólk so ó­smæð­in vilja kráma sum mest í egn­an lumma er frek­leiki, sum hevði fing­ið Nicolae Ceaușescu og aðrar mark­leys­ar kraddarar at rodnað av skomm. Men hóast sjálv­søkna álitið frá meiri­lut­a­num í fíggjarnevndini, so er mál­ið ikki fallið enn. Sosialt til­ vit­að fólk eru í sam­gong­uni. Und­ an val­i­num var Jenis av Rana ein. Hann tosaði nógv um fátækramark og ó­rímu­ligan skattalætta til rík. Hetta nevn­ir hann ikki longur, helst av skomm. Ein onnur er Jóna Mort­ en­sen, sum sig­ur tey veiku hava sítt hjarta. Tað er í lagi, at politikarar fáa góða løn, tí annars fáa vit ikki góðar pol­it­ ik­arar. Men tað er altso ikki í ord­an, at pol­it­ik­ar­ar ikki gjalda skatt sum onn­ur fólk. Eitt er, at tað er ó­rætt­víst, men tað ger eisini, at teir ikki merkja síni sparitiltøk á egn­um lumma eins og onnur fólk og eru tí ikki førir fyri at umboða fólk­ið, tá táttast skal í fíggjarliga. Tað er stór van­æri­lig skomm, um løg­ting­ið í reinari egoismu ign­or­er­ar eitt upp­skot um at dem­o­krat­i­se­ra og javn­seta pol­it­ik­ar­ar skatt­liga við fólkið. 16.000 kr skatta­frítt um mánaðin er burtur úr vón og viti Formaðurin í ung­manna­fel­ ag­n­um hjá Miðflokkinum, Hall­ur av Rana, heldur, at Bill Just­in­us­sen og hinir í sa­m­gong­u­menn­i­nir í fíggj­arnevndini s­ýna eina himmalrópandi arrogansu, tá teir mæla til at fella upp­ skotið um at politikarar skulu gjalda skatt sum onnur fólk og at kanna og koma við uppskotum um, hvussu prísstøði í Føroyum kann lækka. Tað er at fegnast um , at tað glógvar í ungdóminum hjá Mið­flokk­i­num. Út frá hesum loyva vit okk­um at gita, at Jenis av Rana hesaferð ikki er líka arrogantur, sum Bill Justinussen, og at Mið­ flokk­ur­in eisini í hesum máli gongur í tveimum. Um tað so glógvar í tveim­um øðrum sam­gong­ u­fólk­um eisini í hes­um mál­um, so fer løg­tingið kanska ikki at taka somu himmalrópandi arr­o­gantu støðu, sum Bill, Rod­mund, Bárður og Jákup í fíggj­ar­ nevndini. Tað glógvar í onkrum tey tíma ikki at gjalda skatt Umframt tað at tingfólk í sam­gong­uni ikki tíma at gjalda skatt av allari inn­tøk­ uni – og at tey ikki halda tað vera neyð­ugt at kanna kostn­ að­a­r­støði í Før­o­y­um fyri at koma við onkr­um kon­kret­ um upp­skot­um um, hvussu tað skal lækk­ast, so vilja tey held­ur ikki broyta lukr­a­tivu pen­sjóns­við­ur­skift­ini, sum pol­i­tik­ar­ar­nir hava fing­ið sær. Skal ein vanligur løn­tak­ari hava so lukrativ pen­sjóns­við­ ur­skifti, sum ein lands­stýr­is­ mað­ur, so skal hann gjalda yvir 100.000 krónur í eina pen­sjóns­skip­an um mán­að­in! Ja, tú læs rætt, yvir 100.000 krón­ur um mán­að­in! Tað er so deiliga ­be­kvemt, tá tú sjálv­ur gert av tíni løn­ ar­við­ur­skifti og tíni skatt­a­ við­ur­skifti og tíni pen­sjóns­ við­ur­skifti. Tingfólk gera hetta av sjálvi 100 prosent. Og so geva tey onkrum teirra upp­gáv­una at hava á­byrgd­ina, til dømis for­ mans­skap­i­num á tingi og løg­manni. So tá uppskot kemur um at broyta lukrativu við­ ur­skift­ini, so skylda tey upp á tann, sum átti at havt á­byrgd­ina fyri at tryggja sær, at einki hendi­r, at eingin broytir lukr­a­tivu lønar-, skatta- og pen­sjóns­ við­ur­skiftini. Summi viðurskifti í før­ oysk­um politikki eru statisk. Til­dømis hetta um skattafríu løn­i­na hjá politikarum. Motto­ið hjá meirilutanum í fíggj­ar­nevnd­ini er í øllum førum: Vert­in á Palliba, bara vit fáa nóg mikið! Løgtingsfólk vilja ikki missa vunnin rættindi Sær føroyskan pol­i­tikk­ í frástøðu Jógvan Sundstein Tíðargrein á síðu 19 Kvinnu­r í pol­it­ikki ser­liga skyldu Rói Egholm kjak á síðu 21 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 16.000 kr skattafrítt um mánaðin í part! Politikarar eru eisini vanligir lønmóttakarar – sum hava síni vunnu rættindi. Men tá tú á­set­ ir løn­in­ina sjálvur, ásetur pensjónina sjálvur og ásetur skattin sjálvur, so er tað so deiliga be­kvemt. Onkur kallar tað arrogant, at teir ikki tíma at gjalda skatt sum onnur fólk. 6.700 kr skattafrítt um mánaðin 7.760 kr skattafrítt um mánaðin 6.700 kr skattafrítt um mánaðin 5.383 kr skattafrítt um mánaðin