mikudagur 11. apríl 2012síða 2

Mikudagur 28. mars 2012 · Nr. 38 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Tá kreppa ger um seg, so skulu løn­mót­tak­arar aftra seg við løn­ar­krøv­um. So­ leið­is er eis­ini í Dan­mark, men har royna tey ráð­andi at ganga á odda sum góð­ar fyr­i­mynd­ir. Meðan okkara fólka­valdu júst hava felt eitt upp­skot um at frá­siga sær skatta­frí­ ar løn­ir, sum eru nógv hægri enn ein arbeiðaraløn – og soleiðis ganga undir somu skattskyldu sum vanlig fólk, so ganga danskir ráð­harr­ar und­an sum fyrimyndir. Fyrst var tað Lars Løkke Ras­mus­sen sum lækk­aði løn­ir­nar hjá sín­um ráð­harr­ um við fimm pro­sent­um. Men tað ger Helle Thorn­ ing-Schmidt eisini. Fram til 2015 fáa hon og henn­ara ráð­harrar lægru lønina. Okk­ara pol­i­t­ik­ar­ar hava kop­i­e­r­að lukr­a­tivu pen­ sjóns­við­ur­skift­ini, sum dansk­ir pol­i­t­ik­ar­ar hava. Men tá tað snýr seg um at halda aft­ur, so kopi­era okk­ara pol­it­ik­ar­ar ikki dansk­ar skip­an­ ir. Løg­mað­ur vil »seta eina nevnd at kanna«, held­ ur enn at seta hol á búld­ina við eitt nú at taka burt­ur skatta­fríu koyri­peng­ar­nar ­upp til 13.500 krón­ur um mán­að­in til lands­stýr­is­menn. Áhugavert verður at síggja, um pensjónsaldurin hjá pol­it­ik­ar­um nú skal hækka úr 60 árum og upp til kanska 70 – ella um tað bara vera Palli­ba og Mar­ sanna, sum skuldu lyfta tað byrðuna eisini... – Men staðfestast kann kort­ini, at mun­ur­in á donsk­ um og før­oysk­um stjórn­ar­ leið­ar­um er, at Løkke og Thorn­ing handla, meðan okk­ara snakka og kanna... Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Tað er eitt áhugavert mál, sum løg­ting­ið skuldi viðgera í dag –  uppskotið frá Bjørt Samuelsen, ting­kvinnu fyri Tjóð­veldi, og Aks­eli V. Johannesen, for­manni Javn­að­ar­ floks­ins um broytingar í javn­støð­ u­lóg­ini so­leiðis, at hon eisini fer at fevna um part­a­fel­øg, har tað al­ menna vel­ur fólk í nevndir. Lógin frá 1994 er nettupp ikki gald­andi fyri partafeløg. CEDAW nevndin hjá ST (nevnd­in móti kyns­mis­muni) vísti í sei­n­astu frá­greið­ing síni á, at mynd­ug­leik­ar­ nir kunnu gera meira fyri at fremja javn­støðu í Før­oy­um – og nevnd­in mæl­ir bein­leið­is til at fremja kyns­ rætt­an í fyri­sit­ing­ar­lig­um og løg­ frøð­i­lig­um ar­beiði og seta fyri­bils kvotu­skip­an­ir í verk fyri at stimbra til­gongd­ina móti full­ari javn­støðu. Og her vís­ir nevnd­in ser­liga á mangl­ andi javn­støð­u­na á al­menna og priv­ ata ar­beiðs­markn­að­i­n­um. Og júst hesa grundgeving vísa tey bæði til í upp­skot­i­num – og tí vilja tey broyta javn­støð­u­lóg­ina, so hon eis­ini verð­ur gald­andi fyri part­a­fel­ øg, sum tað al­menna vel­ur fólk í. Soleiðis mælir hendan nevndin til at víðka kvotu­skip­an­ina, sum vit longu hava í lóg­ini, til eisini at fevna um vinn­u­ligt virk­semi hjá tí al­menna. – Og hví ikki tað, kunnu vit spyrja. Hví skal javn­støð­u­lóg­in ikki fevna um vinn­u­ligt virk­semi? Er tað tí, at pol­i­tiski mynd­ug­leik­in held­ur, at so væl spæl­ir klav­er­ið kort­ini ikki: Gott nokk skulu vit lata kvinn­ur­nar sleppa fram­at, men ikki tá tað snýr seg um vinnu­ligt virk­semi, tí har vita menn­inir best? Hetta er ein avoldaður hugs­un­ar­ hátt­ur, sum tí­verri hev­ur fast­a­tøk­ur nógva staðni í pol­itisku skip­an­ini. Men har­fyri er hann ikki rætt­ur. Okk­ara pol­it­iska skip­an er eitt gott dømi um eina mans­dom­i­ner­aða ­skip­an, sum lít­ið er at reypa av. Sama kunnu vit siga um okkara bank­a­ skip­an og aðr­ar skip­an­ir, sum menn hava kollrent. At krevja slíka skipan fyri priv­ ata vinn­u­lív­ið er kanska at fara ov langt, tí hvussu privat fólk skipa seg í priv­at­um nevnd­um, tað skal tað al­menna ikki blanda seg uppí. Men tá ein tilvildarligur – og ofta ikki ser­liga kom­pe­tent­ur – lands­stýr­is­ mað­ur skal manna vinnu­liga nevnd við al­menn­um um­boð­um, so er einki argu­ment fyri at víkja und­an javn­ støð­u­lóg­ini. Em­bæt­is­(manna­)v­eld­ið megn­ar eins væl at finna skikk­aða kvinnu sum mann. Men trupulleikin er og verður hin sami: Har kvinn­ur skulu fáa vald, har skulu menn missa vald. Tað er tað, sum er so ringt. Og tað er tað, sum svíð­ur so illa – hjá summ­um monn­ um. Men tað er tað, sum skal broyt­ ast til tess at fáa eitt rætt­vís­ari og dem­o­krat­isk­ari sam­fel­ag all­an veg­ in í­gjøgn­um. Tað vóru ikki kvinnur, sum koyrdu land og bankar á heysin Ráðharrar niður í løn Kvinnu eins væl og mann So fittir sótu teir har báðir sunnudagsskúladreinginir, sum Jó­ann­es Eid­es­gaard kall­aði teir – til reið­ar at geva løg­manni og fíggj­ar­mál­a­ráð­ harra ein skarp­an gang. men hvørki løg­mað­ur ella fíggj­ar­ mál­a­ráð­harri tímdu at møta, og tí sótu teir har so samdir báðir og ilsk­að­ust inn á sam­ gong­una í sjón­varps­stov­uni týs­kvøld­ið í dimb­ul­dag­a­ vikuni. Men rætt skal vera rætt. Bæði Høgni Hoydal og Aks­el V. Jo­hann­e­sen hava sann­iliga gjørt orð­ini hjá fyrr­ver­andi løg­manni til eink­is, tí teir hava skrivað fleiri les­ar­a­ brøv og havt fleiri hvass­ar við­merk­ing­ar í ting­i­num og í miðl­u­num, eft­ir skor­fleingj­ u­na frá Eid­es­gaard í Sosi­al­i­ num... Sunnudagsskúla-dreingirnir hava loyst frá posabandinum Sjokk- doktrinin á føroyskum Høgni Hoydal tíðargrein á síðu 15 Løg­ maður: Á røttu kós Kaj Leo Johannesen kjak á síðu 7 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Løg­maður sigur við Norð­lýs­ið: – Eg má siga, at eg eri ikki sørt bils­in av, at hann (Jen­is av Rana) sig­ur, at sam­gong­an ætl­ar at leggja gjald á heilsu­tæn­ast­una – tí hetta er nýtt fyri mær, og er ein útsøgn, sum eg má taka avstand frá. Vinarliga kann onkur í Tinga­nesi vera fitt(ur) við løg­mann og fortelja honum, at á síðu 62 í upp­ skot­i­num hjá hansa­ra egnu samgongu til játt­an­ar­karm­ ar fyri 2013-2017, sum Jørg­en Nicla­sen legði fyri al­menn­ ing­in fyri nøkr­um døg­um síð­an stendur, at: »Fyri at tryggja, at tæn­ ast­an skal vera á nóg góð­ um stigi, kann ein møg­u­leiki verð­a at taka brúka­ra­gjøld fyri tænastur á heils­u­øki­ num.« Lisið á Hvørki løgmaður ella fíggjarmálaráðharrin vildu dystast við Høgna Hoydal og Aksel V. Johannesen um fíggjarkarmarnar