hósdagur 4. mars 2004síða 10

18 Nr. 44 - 4. mars 2004 Nr. 44 - 4. mars 2004 19 Oljufyrisitingin Jan Müller Sigurð í Stórustovu, sum er settur sum stjóri á »nýggju« Oljufyrisit- ingini, er fegin um hepnu gongdina í máli- num, eftir at Olju-mála- ráðið varð niðurlagt. Nú er so ein avgerð tikin og sleppa starvsfólkini tí undan at liva í óvissuni, og tað hevur alt at siga. Nýggi oljustjórin vil ikki gera viðmerking til avgerðina at niður- leggja Oljumálaráðið, tí tað var jú ein politisk avgerð, men soleiðis sum úrslitið er vorðið, heldur hann ikki, at myndugleikarnir hava niðurprioriterað oljuøk- ið. – Nú óvissan er burt- ur ber til at fara til verka. Hetta verður ein sera stór avbjóðing, sum eg ætli mær at á- taka mær í fullum álv- ara og í tøttum sam- starvi við starvsfólkini sigur Sigurð í Jákups- stovu. Hann heldur, at man nú má taka sær ta neyðugu tíðina til at meta um fyrimunir og vansar við at leggja báðar stovnarnar sam- an. Spurningurin er so, hvat fer at verða broytt í arbeiðinum, nú tað gamla Oljumálaráðið er farið í søguna. Tað eru so tey, sum siga, at Oljumálaráðið í síni tíð var partur av eini polit- iskari kabalu, og sigur man, at niðurleggingin av tí eisini er politikkur, so er status quo og man situr eftir við tí stovn- inum, sum skal gera ar- beiðið, og sum nú fær sama heitið sum tað hann bar undan stovn- anina av Oljumálaráð- num, nevniliga Olju- fyrisitingin. Munurin ella broytingin verður so tann, at fyrrverandi stjórin er farin í annað starv, meðan uppruna- ligu uppgávurnar verða stórt sæð tær somu. Hugsast kann eisini, at henda endaliga loysn kann betra um sam- skiftið og møguliga eis- ini forstáilsið millum føroysku oljumyndug- leikarnar og brúkarar- nar, sum m.a. eru olju- feløgini. Nú vita tey so við vissu, hvør adressan er, og hvør hevur á- byrgdina, politiskt og fyrisitingarliga. NAVNABROYTING Jan Müller »Oljufyrisitingin«. Hetta verður heitið á tí stovni, sum í framtíðini skal um- sita oljumál. Eftir áheitan frá landsstýrismanninum í vinnumálum hava starvs- fólkini á tí niðurlagda Olju- málaráðnum gjørt av at finna tað gamla navnaheit- ið framaftur, nevniliga Oljufyrisitingin. Hetta er eisini í samsvar við ta full- makt, sum Bjarni Djurholm hevur givið fólkunum, sum skulu umsita oljutilgongd- ina framyvir. Landsstýris- maðurin hevur nevniliga lagt upp til, at talan skal ikki vera um eina deild undir Vinnumálaráðnum, men heldur um ein sjálv- støðugan stovn við egnum stjóra, ja við egnum lívi. Stovnurin verður tí at sam- meta við t.d. Heilsufrøð- iligu Starvsstovuna og Landsverkfrøðingsstovnin. – Eg havi latið lyklarnar frá mær aftur til stovnin, tí hann skal kunna arbeiða ó- heftur av landssstýris- manninum, men hann kem- ur so kortini at referera, vísa til landsstýrismannin í vinnumálum sigur Bjarni Djurholm, sum vónar, at starvsfólkini á stovninum við hesum kunnu fara ekkaleys og nøgd til ar- beiðis undir tí nýggja karminum. Hann vónar at fáa eitt gott samstarv við stovnin og vil gera sítt til at fáa eitt smidligt og gott samskifti. Hann sær fyri sær nógvar spennandi og týðandi uppgávur í næstu framtíð. Fyribils verður so talan um tveir stovnar á olju- og undirgrundarøki- num, Jarðfrøðissavnið og Oljufyrisitingina. Leiðari fyri báðar stovnarnar er Sigurð í Jákupsstovu. Lagt verður nú upp til at kanna møguleikan fyri at leggja hesar báðar stovnar saman í ein felags stovn. Óvissan burtur Sigurð i Jákupsstovu oljustjóri: Oljufyrisitingin fær aftur gamla heitið Bjarni Djurholm er landsstýrismaður í oljumálum Ein nýggjur Jazzfesti- valur fer at ríka havn- agøtur við tónleiki í summar. Heitið verð- ur Havnar Jazz Festi- val, og tað er Havnar Jazz Felag, ið skipar fyri Tónleikur Tíðindaskriv Eftir at gamli Jazz, Fólka og Blues Festivalurin fór í søguna er nú ein nýggjur festivalur á gáttini. Tað er Havnar Jazz Felag, sum síðani 1975 hevur skipað fyri konsertum í Havnini, ið tekur stig til nýggja fest- ivalin. Jazz, Fólka og Blues Festivalurin hevur verið hildin á hvørjum ári síðan 1984 undir leiðslu av Brandi Øssursyni, men við tað at Brandur flutti aftur til Danmarkar, eftir at hann fór frá við eftirløn á heysti 2003, er harvið hendan há- tíðarstevnan hildin uppat. Havnar Jazzfelag hevur síðani miðvíst arbeitt fyri at stovna ein nýggjan festival, sum skal fylla tað tómrúm, ið gamli festivalurin lat eft- ir sær. Vegna Havnar Jazz Felag eru Arnold Ludvig og kona hansara Anna Iachino sett sum høvuðssamskip- arar av festivalinum. Hetta er gjørt i samstarvi við Brandur Øssurson, ið hevur givið sína hjálp og sín stuðul til tiltakið. Øðrvísi karmar Nýggi festivalurin fær heit- ið Havnar Jazz Festival, og verður samstundis eitt sind- ur øðrvísi enn tann gamli. Konsertirnar vera ikki longur hildnar eina í Norð- urlandahúsinum, men á Gamla Meiarínum, Sjón- leikahúsinum, smærri spælistøðum í Havnini og eisini á Havnargøtum. So- leiðis fær festivalurin ein meira festival kendan dám. Dentur verður á hesum fyrsta sinni lagdur á norð- urlendskar og kanadiskar bólkar. Nøvn á festivalinum Festivalurin verður frá døg- unum 28 juni til 4 juli, og nógv spennandi nøvn eru longu komin á skránna. Nevnast kunnu til dømis New Jungle Orchestra (DK), sum hevur verið eitt av allarbestu jazzorkestrum í Europa í nógv ár, og sum nú eru fløguaktuellir við Live from Birdland. Eisini verður verðinskenda disko- stjørnan, Geraldine Hunt, ið millum annað hevur gjørt og sungið lagið, Can’t fake the Feeling, við á fest- ivalinum. Hon fer her at spæla saman við The Arnold Ludvig Trio. The Merlin Factor við luttøku av Jim Hillman og Tuku frá Kanada. Jussi Kannaste Quartet frá Finnlandi. Sjálvandi vera tað eisini nógv góð føroysk nøvn á skránni so sum Uni Debess Band, Hans Petur í Brekk- unum Band, Yggdrasil og onnur. Búmerkið Til Festivalin skal nú finn- ast eitt nýtt búmerki. Tískil skipar Havnar Jazzfelag fyri búmerkjakapping. Freistin er longu sett til 15 mars. Vinningurin er atgongu- merki til allar konsertinar, ið verða á festivalinum og fløgurnar, ið hesi orkestur hava útgivið. Vónandi verður undirtøkan stór. Meiri fæst at vita við at senda ein teldupost til Olavur Olsen á Olavur@hotmail.com ella hjá Tutl@info.fo Búmerki til nýggjan festival skal finnast Uni Debess er ein av teimum, sum skal spæla á nýggja jazzfestivalinum í summar. Mynd: Jens Kristian Vang UTTAN ÚR HEIMI Við at vinna uppstill- ingarvalið í níuggju av tíggju statum gjáranáttina beindi John Kerry allan iva av vegnum. Tað er hann, sum skal bjóða Bush, forseta av í heyst UPPSTILLING Árni Joensen fartekst@mail.dk Í einari sjónvarpssamrøðu fyri fjúrtan døgum síðani umrøddi George W. Bush, forseti, John Kerry sum "ein senator í Massachu- setts". Tað ger hann ikki longur. Gjáranáttina ringdi Bush til Kerry og ynskti honum tillukku við upp- stillingini. Avgerðin um, hvør skal stilla upp fyri demokratar- nar og royna at fella Bush, kom gjáranáttina, tá John Kerry vann uppstillingar- valið í níggju av teimum tíggju statunum, sum høvdu uppstillingarval. Hann vann í Minnesota, Ohio, Massachusetts, Rhode Island, Connecticut, Maryland, Georgia og í teimum báðum fólkaríkastu statunum í USA, Kalifornia og New York. Howard Dean, sum tók seg burtur úr valstríðnum herfyri, vann kortini í sínum egna heim- stati, Vermount. Tann ein- asti avbjóðarin, sum John Kerry hevði eftir, John Edwards, mátti lúta í øllum statunum. John Kerry fór alt fyri eitt undir sjálvt valstríðið. – Í meiri enn 30 ár havi eg verið frammarlaga á stríðsvøllinum, segði tann 60 ára gamli fyrrverandi Vietnam-hermaðurin og helt fram:. – Eg havi altíð stríðst fyri rættvísi og teimum amerik- onsku lívsvirðunum. Vit skulu leggja grundarlag fyri búskaparligari fram- gongd við at taka av skatta- lættan, sum Bush gav teim- um ríku. Vit skulu skerja hallið á fíggjarlógini niður í helvt tey næstu fýra árini, vit skulu gera íløgur í heilsuverkið, hækka minstulønina og tetta allar smogur, sum tey tær stóru fyritøkurnar brúka fyri at flyta pengar og arbeiðs- pláss av landinum. Hann lovaði eisini, at USA skal klára seg við egnari orku, og at hann fer at skapa 500.000 nýggj arbeiðspláss í orkuvinnuni. Um uttanríkispolitikkin segði John Kerry, at USA skal inn aftur í altjóða samfelagið. Tær gomlu samgongurnar skulu endur- nýggjast, samstundis sum nýggjar skulu skipast, tí tað er avgerandi fyri bardagan ímóti yvirgangi, segði hann og gav stjórnini hjá Bush eit spark fyri hennara uttan- ríkispolitikk: – George W. Bush hevur rikið tann mest ódugnaliga, vandafulla og hástróra utt- anríkispolitikkin í nýggjari amerikanskari søgu, segði Kerry. Edwards varaforseti Hann hevur nú vunnið upp- stillingarvalini í 28 av teimum 31 statunum, sum hava havt uppstillingarval. Hansara næsta stig verð- ur at finna sær eitt varafor- setaevni, men sambært CNN fer hann helst at bíða við at boða frá, hvør tað verður. Hinvegin skal hann taka avgerðina, áðrenn demokratarnir fara at halda landsfund í summar Tað er ikki óhugsandi, at tað verður kappingarneytin John Edwards. Veljara- kanningar hava víst, at teir báðir fara at vinna for- setavalið ímóti Bush og Dick Cheney. Avbjóðarin funnin Fann tekin um vatn á Mars Uran horvið úr Svøríki Amerikanska Mars- farið "Oppurtunity" hevur funnið tekin um, at vatn einaferð hevur verið á gongu- stjørnuni. Tað merkir, at lív kann hava verið har einaferð í tíðini RÚMDIN Árni Joensen fartekst@mail.dk – Hesar myndirnar eru heilt ótrúligar. Tær vísa, at lend- ið kann hava staðið undir í vatni leingi, og at hetta annaðhvørt hevur verið eitt grunt hav ella eitt vatn. Á rúmdarstøðini NASA og kring allan heim eru jarðfrøðingar ovfarnir av myndum, sum "Oppurt- unity" hevur sent niður á Jørðina. Kanningar hjá far- inum hava víst, at tað hevur funnið sulfatir og onnur evni, sum eftir øllum at døma eru vorðin til í vatni. Tað merkir eisini, at fyri- treytirnar fyri lívi á Mars hava verið rættiliga góðar, sjálvt um kanningarnar ikki hava givið nakað beinleiðis tekin um, at lív hevur verið á gongustjørnuni. "Oppurtunity" lendi á Mars tann 25. januar. Tríggjar vikur framman- undan lendi "Spirit" eisini har, og bæði førini hava síðani kannað viðurskiftini á reyðu gongustjørnuni. Hvørki "Oppurtunity" ella "Spirit" hava útgerð, sum beinleiðis kann ávísa, um lív hevur verið á Mars ella ikki, men ætlanin er at fáa nærri greiði á hesum í 2009, tí tá skulu kanningar- før við tílíkari útgerð send- ast til Mars. Amerikanska fregn- artænastan CIA ber ótta fyri, at yvir- gangsmenn kunnu hava fingið fatur á urani, sum er horvið úr einari goymslu í Svøríki KJARNORKA Árni Joensen fartekst@mail.dk Tað vóru svenskir myndug- leikar, sum longu í fjør fingu illgruna um, at uran var horvið úr einari goymslu hjá fyritøkuni Ranstad Mineral, og í okto- ber vóru nakrir embætis- menn hjá CIA í Stockholm, har teir vórðu kunnaðir um illgrunan, skrivar svenska blaðið Expressen. Ein embætismaður hjá CIA sigur við blaðið, at Ranstad Mineral hevur lært nakrar sýrialendskar kjarn- orkugranskarar, hvussu uran skal handfarast, og at svenska fyritøkan hevur selt Sýrialandi ymsa kjarn- orkuútgerð. Talan var mill- um annað um útgerð til at viðgera geiðslavirkin evni, sigur embætismaðurin. – Hevur fyritøkan selt sýrialendingum geiðsla- virkin evni ella aðra útgerð til kjarnorkuendamál, er hetta eitt sera álvarssamt mál, sigur CIA-embætis- maðurin við Expressen. Blaðið veit at siga, at svensku myndugleikarnir rannsakaðu hølini hjá Ran- stad Mineral, stutt eftir at CIA-umboðini høvdu verið í Stockholm, og at fyri- tøkan bleiv stongd orsakað av vantandi trygdartiltøk- um. Deildarleiðarin í svenska trygdarverkinum, Carl Magnus Larsson, vátt- ar hesi tíðindini fyri Ex- pressen. Hann sigur, at trygdarviðurskiftini á Ran- stad Mineral vóru út av lagi vánalig. John Kerry og konan, Teresa Heinz Kerry, fegnast um sigurin gjáranáttina C M Y K 19 18