fríggjadagur 25. mai 2012síða 2

Fríggjadagur25. mai 2012 · Nr. 60 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov vikuskiftisblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Í gjár vóru liðin 85 ár síðani Sos­i­al­ ur­in kom á gøt­una á fyrsta sinni. Og nógv er broytt hesi árini, síðani und­ an­gongu­menn sum Pet­ur Mohr Dam og Mour­ent­i­us Við­stein fingu bor­ið so­leið­is í lag, at gamla press­an hjá Fred­er­iks­havns Socialdemokrati varð sett upp í Losj­uni í Havn, har Beth­uel Z. Jensen, prentari og lær­ling­ur hans­ ara, Carl Karbech Mourit­sen prent­ aðu fyrsta ein­tak­ið av Sosi­al­i­num, sum kom á gøtuna hend­an týs­dag­in, hin 24. mai í 1927. Tilverugrundarlagið hjá einum polit­isk­um flokki úti í heimi eins og í Før­oy­um var blað­ið – tann ósvita­ligi boð­ber­in. Floks­býtið á tingi í 1906 gav okkum Sam­bands­flok­k­in og Sjálv­ stýr­is­flokk­in. Dimma­lætt­ing legði seg skjótt at Sam­bands­flokk­i­num, sum blað­ið stuðl­aði so at siga øld­ ina alla. Tinga­kross­ur var mál­gagn­ið hjá Sjálv­stýr­is­flokk­i­num – og fyri at vinna gróðr­ar­botn fyri tí nýggja ar­ beið­ar­a­flokk­i­num, varð Sos­ial­ur­in settur á stovni. Nú Javaðarflokkurin varð stovn­ að­ur – og kom á ting í 1928, var ein nýggj dim­en­sjón kom­in á ting. Tann sos­i­al­dem­o­krat­iska vi­sjón­ini kravdi eina kapi­tal­ist­iska mót­vekt, sum hon fekk við fyrst Vinnu­flokk­i­num í 1936 sum varð til Fólka­flokk­in í 1940. Men tað setti nýggj krøv í fjøl­miðl­a­heimi­ num, og Dag­blað­ið varð tí sett á stovn sum mál­gagn Fólk­a­floks­ins. Nú vóru fýra pol­it­isk bløð – knýtt at pol­it­isk­ um flokk­um. Tá so loys­ing­ar­fólk­ini eft­ir fólka­ at­kvøð­una 14. sep­tem­ber í 1946 stovn­ aðu Tjóð­veld­is­flokk­in var aft­ur neyð­ u­gt við ein­um nýggj­um mál­gagni, so grund­ar­lag kundi leggj­ast und­ir tjóð­veld­is­hug­sjón­ina. Tí var blað­ið 14. Sep­tem­ber sett á stovn. Tjóð­veld­ is­flokk­ur­in er tann sein­asti flokk­ur­in, sum er stovn­að­ur fyri Út­varp­ið, sum varð sett á stovn í 1957. Eitt al­ment út­ varp gav aðr­ar møg­u­leik­ar fyri pol­it­ iskt ó­heft­um tíð­ind­a­flutn­ingi. Tann til­gongd­in byrj­aði við út­varp­i­num og ment­ist – og miðl­ar­nir løgdu seg seinni meira eft­ir at fram­leiða tíð­indi held­ur enn at bara miss­io­n­e­ra pol­i­ tikk. Kring all­an heim­in doyði tann pol­it­iska press­an – eis­ini í Før­oy­um. Føroyski miðlaheimurin er nógv broytt­ur – og av­bjóð­ing­ar­nar eru ov­ ur­stór­ar, ser­liga tí at pol­it­isk­ar rað­ fest­ing­ar eru um at taka grund­ar­lag­ið unda­n al­menna ment­an­ar­stov­n­i­num, Kring­varpi Før­oya, sum sam­stund­is hótt­ir priv­atu miðl­arnar. Vit skulu hava eina fjølbroytta miðl­a­mynd í Før­oy­um, har vit hava tað al­ment fíggj­aða Kring­varp­ið, skal virka sam­an við priv­atu miðlu­num – ikki í hand­ils­lig­ari kapp­ing, bara við kapp­ing um innihald. Vit taka fegin móti av­bjóð­ing­ini. Hevði bara pol­it­iska skip­an­in dugað at sæð sam­fel­ags­liga og ment­an­ar­ liga virði í ein­um trygg­um alemnnum kring­varpi – sum sam­an við priv­atu miðl­u­num hevði tryggj­að tað journ­ al­ist­iska marg­feldni, sum skal til í ein­um demo­krat­iskum samfelag. Nógv er vunnið, um politikarar virða miðlarnar Journalistikkur og fólkaræði Útspill­ ing tek­in um mát­t­ loysi Jógvan Sundstein Tíðargrein á síðu 19 Ein klumma um einki Hilmar Jan hansen Eygamálið síðu 18 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lisið á Gunvør Balle Gott at úti­set­ ar gjøgnum Ghetto Føroyar hava fingið sína egnu út­ varps­rødd! Og tað var á­hugavert at hoyra kjakið í dag um æviga skismaið um at flyta aftur til Føroya ella ikki. Tey ungu tóku í egnan barm »vit mugu sjálvi taka á­byrgd, flytaa heim og vera við til at byggja tað land vit ynskja. Tað nyttar ikki bara sita í DK og grenja og peika eftir øllum vit halda vera skeivt í Føroyum«. Hugburðurin bar boð um at tey hava tikið orð J.F. Kenn­edy’s til sín ”ask not what the country can do for you, but what you can do for your country”. Og tað er eitt gott útgangsstøði. Eisini stuttligt at hoyra skil­a­gott prát um virð­ir, sosialpolitikk og vinn­ u­pol­i­tikk. Hugsaði, at tað hevði ver­ið ó­trúliga spennandi at skipa eitt skugga-løg­ ting millum útisetar, ið kundi verið eitt slag av hoyr­ings­parti, ið viðgjørdi ak­t­uel politisk mál. Tí tað er serstakliga við­ kom­a­ndi og áhugavert at fáa á­bendingar um hvørja støðu unga ættarliði, gjøgnum hetta Ting, hevði haft til á­leikandi samfelagsmál. Pol­it­iska skipanin hevði fing­ið týdningarmikla vitan um, hvussu útisetar hugsa, og hvørjar meiningar og virðir tey raðfesta fyri okk­ara samfelag. Eisini vildi eitt slíkt Ting knýtt úti­setar tættari til føroyska sam­fel­ agið og harvið fingið fleiri at flutt heim. Nr. 98 t
135. árgangur t
Vika 21 t
www.dimma.fo t
Tlf. 790200 t
Kr. 20,00 Afturgongdin á heimsmarknaðinum hevur fingið botnlinjuna hjá Bakkafrost at tódna úr meira enn 100 mió krónum í avlopi fyrsta ársfjórðing í fjør niður í bara 16 nú INNANLANDS Síða 6 MIKUDAGUR 23.MAI 2012 Dimmalætting ger munin hvønn dag. Eitt blað, sum á ein spennandi hátt lýsir, greinar og kveikir og setir tíni áhugamál fremst. Lesarin er kjarnan í okkara journalistikki Fiskar eta bibburnar bleytar Reiðarar kropp á kroppi eftir makreli í Løgtinginum INNANLANDS síða 16 INNANLANDS síða 14     
 650 Vanl. prísur 11,95 80 g. 

 2495   
 

  
FROST. Vanl. prísur 49,95 Fyri 1/2 kg Tilboðini eru galdandi frá hósdegi 24. mai til og við leygardagin 26. mai 2012 2 pakkar 
  ! 1795 Vanl. prísur 17,95/stk. 500 g. - trygt og ómakaleyst til hús www.inni.fo SÍ LÝSING Á SÍÐU 7 Staravegur 1-3 - Postboks 1039 - 110 Tórshavn - Tel: 31 35 35 - www.bm.fo Treytin fyri eina góða náttúru uppliving... Avis Bilútleigan · Tlf.: 313 535 · T-post: avis@avis.fo LEIGA 7 PERS. BILAR TÍ TAÐ LOYSIR SEG BAKKAFROST: TÓDNAÐ BOTNLINJA Rúsdrekka­ sølan: Verri enn Rúsan á Svalbard s6-7 Ferða seðlar gjøgnum fartelefon s4 Føroysk børn fáa varð­ hund s8 Fríggjadagur 25. mai 2012 Nr. 60 86. árg. kr. 25,00 faroelaw.fo advokatar tel. 669900 · faroelaw@faroelaw.fo ALPHA 2 sirkulatiónspumpa www.auto.fo Fyrstu tíðina, tá ið eg legði meg at sova, hugsaði eg, at eg nú ongantíð fór at vakna aftur, sigur 20 ára gamli Teitur L. Jensen, sum í desember fekk staðfest blóðkrabba. Nú er hann frískur, men seinastu mánaðirnar hava merkt hann fyri lívið VS s8-10 Helt eg skuldi doyggja TeiTur fekk blóðkrabba: Fullur av krúti Høgna Heinesen appir 90 sekund við: tips: AXL rose Go large Við Large kanst tú ringja til allar telefonir í Evropa í 17 tímar uttan meirkostna 17 tímar talutíð sms boð 2000 Nú kanst tú velja ímillum Small, Medium og Large til fartelefonina Nýtt hald Sí lýsing á síðu 3 í Vikuskiftinum Medina í Vágsbotni Leygardagin 30. juni 2012 verður skipað fyri stórum konsertiltaki niðri í Vágsbotni í Havn, har bæði útlendsk og føroysk nøvn verða á skránni ronja Vann Mynda­ kapp­ ingina s4 s23-30 frá miðlahúsinum til hvørt húsarhald í Føroyum Ókeypis lýsingarblað s2 Stuttligt at hoyra 15.000 skríggjandi áhoyrarar 21. mai 2012 Borg l Runavík, tel. 477272 l Klaksvík, tel. 455149 l www.borg.fo SELUR UTTANDURA FLÍSAR ALSKYNS MØGULEIKAR... VikustÓlurin Finn meg í blaðnum Vikutema Vika 21 Summar­ kappingin 24 síður Camping innlegg innlegg Camping.fo Vit vitja øll camping­ pláss í Føroyum Stórt s11 VikuBlaðið – Føroya mest lisna blað Nýggjasta kann­ingin hjá Gall­up um lesaratøl hjá bløð­ u­n­um vísir, at VikuBlaðið nú er Før­oya mest lisna blað. VikuBlaðið kemur út í hvørt hús í land­i­num mána­kvøld, með­an ó­keyp­is Dimma­lætt­ing kem­ur miku­ kvøld. Sambært Gallup, so eru tað 61 pro­sent av Føroya fólki, sum hava lisið sein­astu út­gávu av Viku­Blað­num, með­an 59 prosent hava lis­ið sein­astu út­gávu av ó­keyp­is Dimma­lætt­ing. Næst á list­ a­num eru tann Dimma­lætt­ ing, sum ikki er ó­keyp­is og Sos­ial­ur­in við á­vik­a­vist 41 og 39 pro­sent­um. Kanningin vísir eisini, at nógv fleiri fólk lesa Viku­ Blaðið og ókeypis Dimma­ lætt­ing enn reklam­u­bløð­ini, sum koma út hvørja viku. Tað er bara Sam­keyp­blaðið, sum kem­ur upp á sama støðið. Kanningin vísir eisini, at norð­oy­ing­ar eru ser­liga glað­ir fyri Vik­u­Blaðið, tí 73 pro­sent av norð­oy­ing­um lesa Viku­Blað­ið, at tjóð­veld­is­fólk lesa ó­keyp­is Dimma­lætt­ing, með­an velj­ar­ar hjá teim­ um smáu flokk­u­num hava hægstu lesara­tøl­ini hjá Sos­ i­al­inum, og at javnaðarfólk lesa líka nógv Dimm­a­lætting sum Sos­ialin. Tølini fyri onnurbløð eru hesi: Gratisávísin: 31 prosent SMS-Blaðið: 29 prosent Kvinna: 29 prosent Norðlýsið: 20 prosent Norðlýsið: 19 prosent Í komandi viku er tað eitt ár síðani, at Miðlahúsið yvirtók VikuBlaðið. Tann avtalan varð undirskrivað 2. juni í fjør, og fysta VikuBlaðið frá Miðlahúsinum varð borði út við Posta mánakvøldið 6. juni í fjør.