fríggjadagur 25. mai 2012síða 42

nr. 60 · 25. mai 2012 2 VIKUSKIFTI Børn og ung, sum eru sálarliga veik, standa á langum bíðilistum fyri at fáa ta hjálpina, tey hava brúk fyri, og tað er als ikki nøktandi. Carita Bjørklund, nývald forkvinna Meninfelag teirra Brekaðu í Føroyum Facebook Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Eini 30.000 føroyingar eru á Facebook – og nógv fólk brúka Facebook-miðilin dagliga. Summi deila upplivingar og mein­ingar í stórum stíli við sínar vinir, meðan onnur eru meira varin og eyg­ leiða meira sínar vinir og kenn­ingar. Men stóð tað til danska rithøvundan og útvarpsvertin Knud Romer, so rýmdu vit øll av Facebook – og tað í stundini. Svart hol Í vikuni hevði danska blaðið Politiken samrøðu við Knud Romer, og tað hevur givið ekkó í kjakinum niðri. – Eg elski internetið, sum eg rokni sum svar upp á mínar bønir. Vitan er at­komilig, eg kann hava natúrligt sam­band við fólk í Japan og USA, og ein­vegis­samskiftið hjá valdsstovnum er knúst. Men Facebook er blivið ein krabba­svullur á internetinum. Tað er eitt stórt, svart hol, sum sýgur alt inni­hald til sín, sigur Knud Romer við Politiken. – Allir tínir tankar, uppskiftir, sangir, verk­ætlanir, leinkjur og vitan er nú stongd inn í tínum lítla, rotna sosiala bólki av vinum, sum allir eru samdir við tær. Fyri meg er Facebook endin á internetinum, sigur Knud Romer. Hann heldur, at stóri trupulleikin við at brúka Faceook er, at útbreiðslan av vitan verður avmarkað. – Trupulleikin er, at onnur fólk hava ikki atgongd til ta vitan, sum er í teim­um ymsu vinabólkunum, og tú kanst ikki leita tað fram á Google. Tí er Face­book í stríð við fremsta enda­ málið við internetinum – opið og frítt sam­skifti og útbreiðsla av vitan, sigur Knud Romer. Vit vilja eygleiðast Redaktørur: Eyðun Klakstein Útgevari: Sosialurin, www.sosialurin.fo Umbróting: Sosialurin · Høvuðssniðgevi: Pætur Eyðunsson Jensen Forsíðumynd: Teitur Lamhauge Jensen / Mynd: Høgni Heinesen (Heinesen Myndir) klumman Eyðun Klakstein Sleppið tykkum burtur av Facebook, tí tað er ein krabbasvullur á internetinum, sigur útvarpsverturin og rithøvundin Knud Romer Facebook er ein svullur Ein stórur meiriluti av føroyingum vil eygleiðast av vakmyndatólum á almennum støðum. Tað er niðurstøðan av einari Gallup kanning, sum Dátueftirlitið lat gera fyrr í ár. Spurningurin til fólk var »Skal tað vera loyvt at hava vakmyndatól á almennum økjum í Føroyum, sum handlum v.m.?« Og greiða svarið frá fólki er ja. Heili 81 prosent av teimum spurdu halda, at tað er rætt at seta vakmyndatól upp á almennum støðum. Helst hava vit vant okkum við, at vakmyndatól eru í ávísum handlum, men tað hevur ikki verið vanligt at hava vakmyndatól á almennum støðum í Føroyum. Borgarstjórin í Havn hevur róð fram undir, at slík eftirlitstól áttu at verið sett upp ymsastaðni í høvuðsstaðnum. Hugskotið við slíkum myndatólum er at fyribyrgja herverki og harðskapi og møguliga gera tað lættari at uppklára brotsverk. Tað er púra vanligt í stórbýum uttanlands, at vakmyndatól halda eyga við miðbýum og náttarlívi, og tað hevur gjørt tað lættari at uppklára álvarsom brotsverk. Men hóast tað kann tykjast tryggjandi at vita sær, at vakmyndatól eru á varðhaldi á almennum støðum, er tað eisini ein áhugaverd niðurstøða, at fólk í stórum stíli taka undir við eftirlitssamfelagnum. Stóra fjøldin vil eygleiðast, fyri at tey fáu, sum gera nakað ólógligt, kunnu fangast. Tað, sum hendir á gøtunum í Havn, kann á ongan hátt samanlíknast við stórbýir sum London, París og Berlin, og tað er ræðandi tanki, at øll fólk skulu verða undir eftirliti, tí onkur av og á skræðir eina plantu upp, brýtur ein rút, ella tí áfast verður millum fullar menn á náttartíð. Í Føroyum kenna øll hvønn annan, brotsverkini eru fá og tíbetur sjáldan álvarsom, og tí er trupult í hesum føri at viga persónliga frælsið og eftirlitið upp ímóti hvørjum øðrum og koma til niðurstøðuna, at vakmyndatólk skulu verða á almennum støðum. Lat okkum heldur ansa eftir hvørjum øðrum uttan tól og tøkni. So segði hon... Facebook er eitt stórt, svart hol, sum sýgur alt innihald til sín, heldur rithøvundin Knud Romer