fríggjadagur 1. juni 2012síða 4

Fríggjadagur 1. juni 2012 · Nr. 62 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Randi Jacobsen Í Føroyum eru bara tveir tekn­máls­tulk­ar í starvi, Edny Poulsen og Eyðgunn Han­sen, sum báðar ar­beiða á Tulkatænastuni. Tulka­ tænast­an er ein stovnur und­ ir Almannaráðnum. Tær hava tørv á at hitta starvs­felagar í øðrum lond­ um og hava tí luttikið á nøkrum norðurlendskum sem­inar­um, sum higartil hava verið. Í ár hava tær tikið stig til at hava seminarið í Føroyum, og áhugin mill­um norðurlendsku starvs­felag­ ar­nar í hinum norður­lond­ unum var so stórur, at lut­ takara­talið er 51. Seminarið byrjaði í dag á Gjáar­garði og heldur fram til mána­dagin. - Vit hava tørv á at tosa um sjálvt fakið, tað at tulka, tað etiska og so fram­veg­is, sigur Edny Poul­sen. Teknmálini í eru ymisk frá landi til land. Nøkur tekn eru al­tjóða, men teknmálið sjálvt knýtir seg til mentanina i landi­num, veður og vind, djóra­lív, siðir og annað. Tó kunnu tvey deyv úr hvør sínum landi skjótt koma at skilja hvør annan. Evnið fyri seminarinum á Gjáar­garði er “Relations”, also sam­band millum menniskju. Fokus verður sett á minni­ luta­bólkin, sum tey deyvu eru í Føroyum eins og í øðrum londum. - Deyv hava somu forð­ing­ ar sum aðrir minni­luta­bólk­ ar. Tað verður so nógv tosað um atkomumøguleikar, sum tey hava krav uppá. Tey hava tulk fyri neyðini i sam­ skifti­num við hoyr­andi í flestu av lívsins viður­skift­ um, í sambandi við út­búgv­ ing, arbeiði, tíðinda­flutn­ing, læknaørindi, ørindi í ein peningastovn, til handils og so víðari, sigur Edny Poulsen. Vanliga fer tulkingin fram á tann hátt, at tulkurin møt­ ir á staðnum, har tørvur er á tulking. Fyri nøkrum árum síðani var farið undir at avgreiða telefontulkingar eisini. Sum nakað nýtt eru Edny Poulsen og Eyðgunn Han­sen farnar undir at veita fjar­ tulking umvegis teldu. Tá er ikki neyðugt at tulk­ urin er fysiskt tilstaðar, men hevur teldusamband við tann hoyrandi og tekn­máls­ brúkaran. Hesin hátturin er rættu­liga nýggjur og kann nýtast í summum førum. Tvey mál Hon ger vart við, at bara tey fægstu fólkini geva sær far um, at vit í Føroyum hava tvey mál, føroyska skrivi- og talumálið og so føroyska tekn­málið. - Føroyska teknmálið er eitt minnilutamál, ein mentanararvur, sum vit mugu gera alt fyri at varð­ veita. Á seminarinum fara tulk­arnir millum annað at tosa um, hvat tulkingin ger við tulkin sum menniskja. Hvussu er tað at vera ein triði persónur í eini samtalu, sum bæði kann snúgva seg um gaman og álvara. Í Føroyum eru 30 deyv fólk, men teknmálstulkarnir tulka eisini fyri temum hoyr­ andi, eitt nú tá ið ein deyvur fer inn á ein peningastovn, skal keypa sær bil, er í undir­ vísing o.a. Seljarin og undir­ vísarin hava líka so stóran áhuga í at verða skild rætt sum tann við ongari hoyrn. Edny Poulsen metir, at tørv­ur er á tveimum tekn­ máls­tulkum aftrat fyri at nøkta tørvin. Málið ment Onkrir føroyingar eru í útbúgving sum tekn­ málstulkar. Hetta er ein trý og eitt hálvt ára útbúgving, og ein rættiliga nýggj út­búgving. Teir fyrstu tekn­máls­tulk­ar­ nir í Danmark vórðu liðugt út­búnir í 1988. Føroysku tekn­máls­tulk­ ar­nir hava tikið sína út­búgv­ ing í Danmark, og tað hev­ur eisini samband við, at fyrr vuksu flestu deyvu før­oy­ ingar upp í Danmark. So er ikki longur, og síðan er føroyska teknmálið ment til eitt sjalvstøðugt mál við fleiri srføroyskum teknum. Randi Jacobsen Herfyri hótti Heilsufrøðiliga Starvs­stovan við at steingja sølu­torgið í Vágsbotni, um kommunan ikki ansar eftir, at bara góðkendir vøru­fram­ leiðar­ar selja vørur har. Kommunan hevur sagt korta nei til at taka hetta eftir­lit á seg. Kommunan hev­ur boðað frá, at hon ikki er matvørueftirlit, og har­ aftrat heldur kommunan starvs­stovuna yvirtulka mat­vøru­lógina. Heðin Mortensen, borgar­ stjóri í Havn er arg­ur inn á Heilsufrøðiligu Starvs­ stovuna, tí hann held­ur kravið vera so rími­ligt. Tí hótti hann við at draga Heilsufrøðiligu Starvs­stovu­ na í rættin, menhann fekk tey góðu ráðini at royna málið fyrst í vinnukærunevndini, tí tað skuldi verið skjótari at fing­ið eina avgerð tikna. - Tað kann ikki vera mein­ingin, at tað alla tíðina skulu setast okkum so nógv­ ar forðingar. Vit vilja hava sølutorgið brúkt til tað, sum torgið varð ætlað til. Men sleppa vit ikki at hava sølutorg har, verða vit noydd til at brúka torgið til okkurt annað, sigur Heðin Morten­ sen. Hann væntar, at tá ið loysn­in verður funnin, fáa allar Føroyar gleði av henni. Heilsufrøðiliga Starvs­ stovan vísir til mat­vøru­ lógina, sum sigur, at vørur­ nar, sum seldar verða, skulu koma frá góðkendum mat­ vøru­framleiðarum. Fiskasøla er mentan - Tað er ikki rímiligt við hes­um kravinum, tí tað er part­ur av okkara mentan at selja fisk. Føroyingar hava allar dagar kunna selt bæði fesk­an og ræstan fisk, sigur Heðin Mortensen. Hann veit væl, at nøkur fólk selja á sølutorginum, sjálvt um tey ikki hava góð­ kenn­ing­ina. Hetta heldur Heðin Mortensen ikki gera nakað. - Vit fara í hvussu er ikki at spæla politi, tí tað er ikki okkara uppgáva, sigur hann. Starvsfólkini, sum ar­beiða á almennu vesunum í Mylnu­ gøtu, hava hildið eyga við torgi­num og hava syrgt fyri, at torgið er vaskað hvønn dag. Heðin Mortensen skilir ikki, hví reglurnar fyri sølu­ torg­ið í Vágsbotni skulu vera so strangar. Hetta eru ES-regl­ur, men í ES eru ikki slík­ar avmarkingar fyri sølu­ torg. Hann hevur spurt seg fyri, tá ið hann hevur verið í ES-londum, tá ið hann var for­maður í KSF. Honum varð sagt, at har hava tey reglu­ gerð­ir fyri sølutorgini, og reglur­nar eru lagaðar eftir hvørj­um landi sær. - Vit mugu samstundis minn­ast til, at kravið hjá starvs­stovuni niðurger øll for­eld­ur, sum eittt nú baka kak­ur til børnini at selja til okkurt endamál. Hatta krav­ ið ger, at tey eisini gera nak­að ólógligt, sigur Heðin Morten­ sen, sum vónar, at sølutorgið ikki verður stongt. Hann fer í hvussu er ikki at steingja tað. Føroyska teknmálið er minnilutamál Fyri fyrstu ferð nakrantíð eru yvir 50 teknmálstulkar savnaðir á einum staði í Føroyum. Norðurlendskt seminar fyri teknmálstulkar byrjaði í dag á Gjáargarði Sølutorgið farið í vinnukærunevndina Tórshavnar kommuna heldur fast við, at hon ikki eigur uppgávuna at hava eftirlit við tí, sum selt verður á sølutorginum í Vagsbotni. Kommunan hevur kært Heilsufrøðiligu Starvsstovuna til vinnukærunevndina