hósdagur 11. mars 2004síða 7

12 Nr. 49 - 11. mars 2004 Nr. 49 - 11. mars 2004 13 Tíðirnar broytast – Nógv ung arbeiða í dag, men tað tyk- ist ikki at vera so nógv arbeiðspláss til ungar dreingir á landi sum til gent- urnar, sigur Her- man Oskarsson, stjóri á Hagstovu Føroya UNG OG PENGAR Sigga-Maria/Fríða Herman sigur, at ung eru farin meira út á ar- beiðsmarknaðin, enn hvat tey hava verið. Ser- liga vóru tað krambúðir, har tær ungu genturnar arbeiða. Men arbeiðs- støð til dreingir eru ikki nógv av. Summir dreingir velja heldur at fara til skips í summar- frítíðini, enn arbeiði á landi. - Tey ungu í dag vinna rættuliga nógv, og hava tí ráð at nýta peningin til merkivørur og líknandi, sigur Herman Oskars- son. Tað førir við sær, at meira verður flutt inn. Tó verður vøran ikki dýrari, men úrvalið størri. Tað hevur so aftur við sær, at nógv matstøð verða bygd, sum til dømis Burger King. Tess meira tey ungu vinna, tess meira støð, har tey kunnu nýta pen- ingin, verða bygd. Hetta er bæði gott og ringt fyri samfelagið, greiðir Her- man Oskarsson frá. – Vansarnir við tí, kunnu verða, at tann einstaki í samfelagin- um, ikki lærir at spara, tí har er so nógv at nýta peningin til, sigur Her- man Oskarsson. - Tað góða við tí, er, at um vit nýta nógvan pen- ing, gevur tað tekin uppá at har eru meira pengar í samfelagnum. Tíðirnar broytast og tað ger samfelagið eisini, endar Herman Oskar- son. Ein kanning um ung og peninganýtslu teirra, sum prakti- kantar á Sosialinum hava gjørt, vísir pen- inganýtsluna millum ung í framhaldsdeild- ini á Venjingarskúl- anum í Havn. Meira enn helvtin av teim- um spurdu nýta millum 100 og 500 krónur um mánaðin KANNING Sigga-Maria/Fríða Í vikuni, sum fór, vóru vit úti á Venjingarskúlanum og deildu út spurnarbløð til framhaldsdeildina. Hetta spurnarblaðið snúði seg um peninganýtsluna hjá teim- um ungu millum 14 og 17 ár. Vit spurdu 100 ung, nakrar spurningar. Til døm- is spurdu vit, um tey hava fartelefon. Heili 97% hava fartele- fon, meðan bert 3% onga hava. Síðan vórðu tey, ið hava fartelefon, spurd, hvussu nógvur peningur verður nýttur til hetta, um mánaðin. Prosentini vóru deild ymisk: Fyri at nýta pening, má peningur vera til taks. So vit hildu tað vera viðkom- andi at spyrja tey, hvaðani tey fáa peningin, um tey ar- beiða ella fáa lummapen- ing. Har var rættliga javnt, 46,2% arbeiða, 49,6% fáa lummapening, meðan 4,2% hvørki arbeiða ella fáa lummapening. Flestu teirra hildu seg hava pening eftir, tá mánaðurin er liðin. Hugburðsbroyting Vit fóru eisini út og spurdu nøkur vaksin, hvat tey hildu um peninganýtsluna hjá teimum ungu. Har vóru ymiskar meiningar, men tó vóru øll samd um, at lýs- ingar ávirkaðu ungdómin. Tey halda eisini, at ung brúka sera nógvan pening uppá mótaklæðir og at fara í býin um vikuskiftini. Tí settu vit teimum spurningin: "Hvat kundi verðið gjørt, fyri at minka um peninganýtsluna hjá teimum ungu?" Nøkur svaraðu, at kvota kundi verðið sett á kontoina. Onnur hildu fyri, at tey ungu kundu sjálvi vinna sær pening og síðani ráða yvir teimum. Uppaftur onn- ur hildu, at foreldrini skulu hava ábyrgdina av hesum, meðan ein heilt onnur meining var, at tað er neyð- ugt at upplýsa tey ungu og harvið gera tey meira tilvitandi um teirra egnu val. – Tað ræður um, at fáa tey ungu at hugsa meiri um, hvussu tey velja at nýta sín pening,og at læra tey, at tað ikki er neyðugt at "muga hava" tað, sum lýsingar siga er "cool". Og mest av øllum, ræður um at gera tey tilvita um, at tey eru nakað í sjálvum sær, sigur ein av teimum spurdu. Lýsingar ávirka Í samband við einari verk- ætlan, í Eysturskúlanum, var ein okkara við í einum bólki um sama evni, ung og peninganýtsla. Bólkurin var hjá Petur & Petur, Kall og Føroya Tele, og settu nakrar spurningar, um hvussu tey hildu seg ávirka tey ungu. Fyritøkurnar vóru rættliga samdar um, at lýsingarnar skula vera stuttligar og ungdómligar, nakað tey ungu kunnu sam- anbera seg við. Tí tey ungu í dag vita, hvat tey vilja hava. Fyritøkurnar, sum rætta seg móti teimum ungu, mugu laga seg eftir krøvun- um, ið tey ungu seta. Henda marknaðarføring hevur stóran týdning fyri at fanga áhugan hjá teimum ungu, vísti tann kanningin millum annað. Ung og peninganýtsla • 50% nýttu ….……………………… 50 – 100 kr. • 32,3% nýttu ....………………………. 100 – 200 kr. • 14,6% nýttu ....……………………… 200 – 500 kr. • 3,1% nýttu …………………………. 500 – hægri. Eisini spurdu vit, hvussu nógvan pening tey ungu hildu seg brúka í alt, um mánaðin: • 8% nýttu …………………………… undir 100 kr. • 57% nýttu .………………………… 100 – 500 kr. • 18% nýttu .………………………… 500 – 1000 kr. • 10% nýttu .………………………… 1000 – 2000 kr. • 7% nýttu ………………………… 2000 – hægri. Og hvat tey brúka peningin til: • 18,9% nýttu sín pening til dans og líknandi • 28,4% nýttu sin pening til klæðir. • 26,3% nýttu sin pening til góðgæti. • 26,4% nýttu sín pening til annað, til dømis fløgur og telduspøl og so framvegis. Sigga-Maria Hjalmarsdóttir Højgaard og Fríða Marjunadóttir Thomsen hava verið í starvsvenjing á Sosialinum, og tær hava millum annað arbeitt við eini kanning av peninganýtslu millum ung í Venjingarskúlanum Mynd: Álvur Haraldsen Herman Oskarsson sigur, at ung í Føroyum í dag vinna nógvar pengar, tí tey arbeiða nógv Ársins »Herðaklapp« sjónleikaviðurkenn- ing verður latin á Grækarismessu HERÐAKLAPP Tíðindaskriv Sjónleikavirksemið er sera virkið í Føroyum. Í Tórs- havn verður nærmastu dag- arnar ikki færri enn 3 stórar frumsýningar. Havnar Sjónleikarfelag frumsýnir leygardagin 13. mars leikin »Sleeping around«. Norð- urlandahúsið frumsýnir týsdagin 9. mars stóra sangleikin »Jósef og ótrú- liga litfagra dreymakotið« og Gríma fer eisini í mars at frumsýna leikin »Vak- urleikadrotningin frá Leenane«. Bæði í Gøtu og í Klaksvík verða leikir sýndir í løtuni. Hesir eru ávíkavist »Hin sjúkuræddi« og »Kaktusblóman«. Aðra- staðni í landinum verður arbeitt við leiki. Leikhúsið Gríma hevur sýnt fleiri leikir hetta leikárið. Og MáF skipar í næstum fyri áhugaverdum skeiði í »viewpoint«-leikhátti og røddvenjing. Eisini eru 2 sjónleikaskúlar í Havnini. Teir eru Dramaverkstaðið hjá Hjørdis Johansen og Sjónleikarskúlin í Sjónleik- arhúsinum. Men hóast hetta virksemi er eisini neyðugt á annan hátt at kasta ljós á sjón- leikin og tað stóra arbeiði, ið liggur aftanfyri, hvørja einastu ferð leikur kemur fram á pallin. Leikpallur Føroya gjørdi tí av í 2001 at gera hetta meira sjónligt við í fram- tíðini at geva ársins »herða- klapp« á stovningardegi Leikpalsins ið er 12. mars. »Herðaklappið« er pen- ingaupphædd upp á 12.000,- kr. ið er ætlað sum ískoyti til ferð í útheimin at hyggja at sjónleiki. Um- framt er tilevnað gríma og silvurnál til meira varandi minni. »Herðaklappið« kann verða latið einstaklingi ella felag, sum á einhvønn hátt hevur skarað framúr á leiklistarliga økinum. Til at gera av hvør skal fáa herða- klappið, er sett nevnd við 2 limum fyri Leikpall Føroya og einum limi fyri Føroya Blaðmannafelag. Hesi eru: Dánjal Joensen, formaður, Dagny Joensen, skrivari og Karin Kjølbro. Tey, ið áður hava fingið hesa viðurkenning eru Lina Larsen, sjónleikari, Hans Tórgarð, sjónleikari og Hjørdis Johansen, sjón- leikalærari og stovnari av sjónleikaskúlanum Drama- verkstaðið. At leiklistin er tíðandi táttur í mentanarlívi okkara sæst eisini aftur m.a. í at Løgtingið 22. apríl 2003 samtykti lóg um Tjóðpall Føroya, ið endaliga skuldi koma í gildi frá 1. januar 2004. Samstundis skuldi Leikpallur Føroya, ið hevur virkað síðani 12. mars 1989, niðurleggjast. Men orsakað av, at val varð út- skrivað, er Tjóðpallur Før- oya ikki komin at virka enn, og Leikpallur Føroya heldur fram, til fíggjar- løgtingslógin fyri 2004 er samtykt. Hvør, ið fær hendan heiður í ár, verður avdúkað Grækarismessudag kl. 17.00 í Hans Andreasar- húsi, har øll, ið hava áhuga, eru vælkomin. NØVN Í VIKUNI Telefon 341800 - Fax 341801 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Leygarkvøldið bjóða klaksvíkingar til spennandi sangløtu í ítróttarhøllini á Hálsi SANGLØTA Rúna Sivertsen runa@sosialurin.fo Høvuðsendamálið við sangløtuni, sum Yngra Kvartettin úr Betesda í Klaksvík skipar fyri, er at fáa fólk at syngja við. Men eisini verður annað áhuga- vert á skránni hetta kvøld- ið. Ungfólk fara at framføra ein leik, ið tey kalla "hend- ur", og eisini verður eitt filmsbrot á skránni. Yngra Kvartettin hevur verið á eini rundferð í Før- oyum í vetur, sum byrjaði Mentanarhúsinum í Fugla- firði og endar í ítróttarhøll- ini á Hálsi. Umframt eina slíka sang- løtu í ítróttarhøllini í Klaksvík, hava teir eisini vitjað á Tvøroyri og í Vágunum. Sangløturnar hjá kvar- tettini hava fingið sera góða undirtøku kring alt landið. Syng við í høllini á Hálsi Dagurin 11. mars, Thala. Ókend ung genta, sum tíðliga í fornkirkjuni varð tikin av døgum fyri trúgv sína. Leygarkvøldið skipar Yngra Kvartettin úr Betesda í Klaksvík fyri eini sangløtu, har eisini framførsla og filmsbrot verður á skránni. Myndin er tikin á eini slíkari sangløtu á flogvøllinum í Vágunum herfyri Mynd. Magnus Gunnarsson Nýggj avtala gevur ítrótt- arfeløgum munandi betri møguleikar at taka lut í kappingum uttanlands Atlantic Airways hevur gjørt eina nýggja avtalu við Ítróttarsamband Før- oya um ferðing uttan- lands. Avtalan hevur við sær, at tey 15 sersam- bondini undir ÍSF fáa avsláttur í kostnaðinum, tá ið tey ferðast uttan- lands á føroyskum veingjum. Avtalan varð undir- skrivað av Magna Arge, stjóra í Atlantic Airways, og Heðin Mortensen, for- seta í ÍSF, og í ÍSF dylja tey ikki fyri, at hann er fegin um avtaluna. - Hon betrar um møgu- leikan hjá føroyskum landsliðum at ferðast til tiltøk uttanlands og út- lendskum landsliðum at koma hendan vegin undir skipaðum viðurskiftum og fyri ein fastan, sámi- ligan prís. Sostatt er hon við til at styrkja føroyska landsliðsarbeiðið, og betra um møguleikarnar hjá føroyskum ítróttar- fólkum at umboða og marknaðarføra Føroyar úti í heimi," sigur Sølvi R. Hansen, ítróttaráðgevi -jm ÍSF og Atlants- flog gjørt avtalu Heðin Mortensen og Magni Arge skriva undir avtaluna Leikpallur Føroya Tey, ið áður hava fingið hesa viðurkenning eru Lina Larsen, sjónleikari, Hans Tórgarð, sjónleikari og Hjørdis Johansen, sjónleikalærari og stovnari av sjónleikaskúlanum Dramaverkstaðið C M Y K 13 12