mánadagur 30. juli 2012síða 2

Mánadagur 30. juli 2012 · Nr. 87 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo mánadagsblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tað hevur øst baklandið hjá løg­manni, at hann í løg­mans­ røð­uni segði, at Føroyar skulu úr rík­is­felagsskapinum. Bárður Nielsen, tingmaður Sam­bands­floks­ins sigur so­ leið­is í lesarabrævi: Sambandsformaður á vandakós Fráboðanir í løgmansrøðuni um Ríkisfelagsskapin stríða grund­leggjandi ímóti tí, sum Sambandsflokkurin eigur at standa fyri Tað mundi koma óvart á tey flestu, at formaður Sam­ bands­floksins í ólav­søku­ røð­uni boðaði frá, at nú skal farast frá Ríkis­fel­ags­skap­ iønum til ein ríkjafelagsskap, har ið Føroyar skulu vera sjálv­støðugt land. Eisini kom tað óvæntað, at ein røð av yvirtøkum skal fremj­ast. Fráboðanirnar um rík­is­ rætt­ar­ligu støðuna og yv­ir­ tøk­urnar eru ong­an­tíð við­ gjørd­ar í Sambandsflokkinum og kunnu tí ikki fatast sum politikkur floksins. Hetta at loysa Føroyar úr Rík­is­felagsskapinum er held­ ur ikki í tráð við tað, sum Sam­bands­flokk­ur­in eigur at standa fyri. Vit standa yvir fyri stórum av­bjóðingum í einum heimi í stórari broyting, har ið væl­ ferðarskipanirnar, sum vit kenna tær í dag, eru undir stór­um trýsti. Neyðugt er altíð at gera til­lag­ing­ar og hugsað av nýggj­um, men vit eiga at útbyggja verandi rík­is­felags­ skap og gera brúk av ver­andi møguleikum held­ur enn at renna aftan á loys­ing­ar­flokk­ u­num. Tað er altíð gott at verða semju­søkjandi, men tað skal ikki ganga ímóti grund­sjón­ armi­ð­unum hjá Sam­bands­ flokkinum. Føroyar hav­a framm­anundan nóg mik­ið av loys­ing­ar­flokkum, og brúk er ikki fyri einum loys­ing­ar­ flokki afturat. Tvørt­ur­í­móti er ongantíð meira brúk fyri einum røttum Sam­bands­ flokki enn nú. Sambandsflokkurin vil varð­veita vælferðina og teir møgu­leikar, sum eru við ein­ um tøttum sam­bandi í Rík­is­ fel­ags­skap­i­num. Tað er mín sann­føring, at vit við møgu­ leikunum í Ríkis­fel­agss­ kapurin eru betur før fyri at varðveita okkara væl­ferð­ar­ skip­anir og taka ímóti teim­ um avbjóðingum, sum heim­ ur­in í dag stendur yvir fyri. Orðini hjá løgmanni í ólavsøkurøðuni vóru hesi: – Tað verður neyðugt at skipa okkara ríkisfelagsskap av nýggjum. Eg droymi um ein ríkjafelagsskap við trim­ um sjálvstøðugum londum. – Mín framtíðarmynd er, at vit sum fólk finna saman um eina nýggja skipan, sum sameinir heldur enn spjaðir okkum. Dømið í blaðnum í dag um 16 ára gomlu gentuna, sum uttan himpr slapp at keypa sigarettir í 14 handl­ um í Havn, er eitt gott dømi um at­ gerð­ar­loysi hjá politisku skip­an­ini og um handilsliga ó­pro­fess­i­on­al­ ismu. Jú, tað kann væl vera, at tað er stræv­ið hjá handlunum at »spæla pol­iti«, men soleiðis eru treytirnar nú, og megna handlarnir ikki at vera so mik­ið pro­fess­i­ón­ell­ir, at teir klára at liva upp til lógina, so eiga teir ikki at selja tubb­aks­vørur. Verri enn so er trupulleikin ikki. Málið hjá Fólkaheilsuráðnum, at eing­in eftir árgang 2000 skal byrja at roykja, er eitt gott og skila­gott mál at seta sær. Men veru­leik­in er kort­ini tann, at út við 15 prosent av teimum fimtan ára gomlu roykja. Tí bend­ir alt á, at málið hjá Fólka­ heilsu­ráðnum verður ikki hildið. Orsøkin til hesa keðiligu gongd er tó ikki, at lóg­ar­grund­ar­lag­ið ikki er í lagi. Tað er tað. Men lógin verð­ ur ikki hildin. Maðurin, sum hev­ur á­byrgd­ina av eft­ir­lit­i­num, stjór­in á Ar­beiðs­eft­ir­lit­i­num, boð­aði í síðstu viku frá, at tey á Ar­beiðs­eft­ir­lit­i­ num ab­solutt einki gera við sína upp­gávu, sum er at hava eftirlit við handl­um, sum selja tubbak, og at tey held­ur ikki ætla sær at gera nak­að. Hetta er ein ikki sørt margháttlig út­søgn frá einum almennum stjóra. Og tá stjórin ikki kann á­byrgj­ast fyri sítt atgerðarloysi, so sendir hann bara apuna víðari í sys­tem­i­ num, har fólk – eins og stjór­in á Ar­ beiðs­eft­i­r­li­t­i­num – bara yppa øksl víðari. Landsstýrismaðurin í heilsu­ mál­um sigur við blaðið í dag, at »tað má fáa konse­kvens­ir«, at tað ber til hjá 16 ára goml­ um at keypa sig­a­rett­ir. Hann heldur hetta vera so »be­drøvi­ ligt«, at hann fer beinanvegin at tak­a málið upp. Vit kunnu av sonnum undrast á, at ann­ars skilagóð ungfólk fara at roykja í 2012, tá so nógv verður upp­ lýst um skaði­ligu árinini av royking. Men tá skip­anin er so skirv­is­lig, sum kann­ing­in hjá Sos­i­ali­num í dag vísir, so er tað kanska ikki løg­ ið kort­ini, at so lít­ið verð­ur lurt­að eftir Pál Weihe og hin­um í Fólka­ heilsu­ráð­num. Tá handilsmenn, al­ menn­ir leið­ar­ar og pol­i­tik­arar lætt og elegant ignorera lógina, so er okk­urt ravruskandi galið. Málið um, at eingin eftir árgang 2000 skal byrja at roykja, er avgjørt re­al­ist­iskt. Men tað krevur, at meira veiggj er í politisku skipanini. Óprofessiónellir handlar og poltiskt atgerðarloysi Føroyar verða nú partur av ECaa samstarvinum, sum merkir, at føroysk flog­feløg frítt kunnu flúgva á ev­rop­ iska meg­in­økinum, eins og ev­rop­isk flogfeløg frítt kunnu flúgva til Føroyar. Hesum boðaði løgmaður frá í ólav­søkurøðuni. Hóast Atlantsflog varð stovn­að til tess at bróta mo­n­o­polið, sum Mærk Air hevði á Føroyarutuni, so er veru­leik­in í dag, at Atlantsflog nú sit­ur á mono­polinum. Sum vinnu­ mál­a­ráð­harri, so um­boðar Jo­han Dahl landsins part­ a­pen­ing í flogfelagnum, og sum vinnu­mál­a­ráð­harri varð­ar hann eisini av Vága Flog­havn. So­leið­is hev­ur Jo­han Dahl havt bukt­i­na og báð­ar end­ar­nar um alla flog­ferðslu til Føroya. Tað gav at bíta herfyri, tá tað lá á ljóði, at Norwegian um­hugs­aði at flúgva til Før­ oya. Tá segði Johan Dahl, at hann fór at seta norska flog­fel­ag­num krøv, so­leið­ is, at fel­ag­ið eisini fekk tær keð­i­ligu upp­gávurnar, sum At­lants­flog hevur – fyri at norska Norwegian ikki bara skuldi sleppa at skúma róm­ an. Hetta sigur okkum nakað um, hvussu monopolið virk­ar – og hvørjifyrilit ein monopolhavari tekur. Men nú verður so frítt at flúgva til Før­oya, og tá slepp­ur Johan Dahl ella onkur ann­ar vinnu­mál­a­ráð­ harri ikki at leggja út­lend­ ing­um slíkar fótoglar, um onk­ur teirra skuldi funnið upp á at flogið til Føroya. Johan missir monopolið Sigarettir til tey ungu Kaj Leo á vandakós Brenna ljósið í báð­ um endum Høgni Hoydal kjak á síðu 23 Aldurs­ markið virkar ikki Pál Weihe Tíðindi á síðu 10 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000