fríggjadagur 6. juli 2012síða 2

Fríggjadagur 6. juli 2012 · Nr. 77 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein ?? Síða 8 ??? Kjak á síðu 13 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Ein meiningarkanning er parta­ politiska støðumyndin, tá telefonin kimar hjá 518 føroyingum. Seinasta kanningin ber tó frá øðrum. Oftast eru tað brøkar, ið flyta seg, men hesa ferð fór veljarin eins langt til vinstru, sum hann 29. oktober fór til høgru. Stjórnarskipanarviðurskiftini eru orsøkin til, at parlamentarisman her er truplari at fáa skil á enn aðrar staðir. Stríðið um umfordeilingina – vinstra/høgra - er fløkt saman við tjóðskaparstríðnum. Flokkarnir eru tískil fjølbrigdari, og harvið síggja vit til dømis politiska paradoksið, at Tjóðveldi eins væl kann fara í samgongu við Fólkaflokkin sum við Javnaðarflokkin. Føroyingurin tykist hava íborið sosiala indignatión. Tey smáu samfeløgini í samfelagnum eru ov smá til ein høgan sosialan eleva­tor. Vit hava sættað okkum við norður­ lendska myndilin, har skatta­poli­ tikkurin tryggjar fíggjarliga javnt samfelag, og har vinnan eigur frælsi at virka í marknaðinum, tó við eini vissari statsligari regulering. Síðani heimastýrið gjørdist veru­leiki, hava allar samgongur havt hetta fyri eygað. Undantakið er hendan seinasta. Hon steig bein­ an­vegin langt til høgru. Løg­mað­ur verður nú av mongum mettur at vera mest sum gísli í spuna­trol­ in­um hjá Jørgeni Niclasen. Fólka­ floksformaðurin hevði eftir valið stóran tørv á at prógva sítt virði sum politiskur handverkari. Sterkar kreftir í flokkinum ætlaðu at koppa honum. Tí stóð tað um lív. Hetta var to be or not to be, og Jørgen stóð sveina­royndina. Politikkurin er tann sami, sum búskaparfrøðingarnir hjá IMF og Heimsbankanum plaga at ordi­ nera. Skattaskrúvan snarar skeiva vegin, so tey vælbjargaðu kunnu bjarg­ast longur upp á turt. Inn­ gjalds­skatting av pensjónum, sum nú partvíst rendi seg í eitt hótta­fall av útlendskum ávum, og so makrel­ urin, har áhugamálini kring kapital­ apparatið tykjast hava tikið kvørkra­ tak um landsstýri og em­bætis­verk. Veljarakanningin bendir á, at fólka­floksveljarum ikki hóvar rama roykin úr bakarínum. Tjóð­ skaparmálið er kámað, og flokk­ urin er farin so langt til høgru, at miðleingjan røkkur ikki út til leiðsluna í flokkinum. Ein aftur­ gongd á 7% og tríggjar tingmenn av átta er greið tala. Fyri fleiri er óskiljandi, hví and­ støðan nú stendur til at fáa 18 av 33 tingmonnum. Hon hevur ikki verið savnað um alternativan politikk – ella verið serliga markant. Tí bendir mangt á, at tað er avmaktin hjá samgonguni, sum er orsøkin til, at andstøðan hevði kunnað skipað samgongu tann dagin, kanningin varð gjørd. Latenta sosiala indigna­ tiónin hjá føroyinginum tykist krevja, at samfelagið kemur aftur á kósina í norðurlendska vælferðar modellinum. Avmakt hjá samgonguni or­ søk til framgongd hjá andstøðuni Stórt stig til vinstru Fleiri søkja inn á Setrið Tá freistin at søkja inn til hægri lestur á Fróð­skapar­ setri­num var úti 2. juli 2012, vóru innkomnar tilsamans 350 umsóknir. Hetta er munandi fleiri enn í fjør, tá ið talið var 273. Fróðskaparsetrið er farið undir at viðgera umsóknirnar, og boð um upptøku verða send í seinasta lagi hósdagin 12. juli 2012. Tølini skulu tó tak­ast við einum ávísum fyri­varni. Býtið millum útbúgving­ arnar gjørdist soleiðis: • 23 Føroyskt BA • 5 Føroyskt hjánám • 39 KT-verkfrøði • 12 Lívfrøði • 87 Lærara • 58 Námsfrøði • 6 Náttúruvísindi- við denti á jarðfrøði • 2 Náttúruvísindi – við denti á havfrøði • 31 Samfelagsfrøði • 64 Sjúkrarøktarfrøði • 23 Søga Dagsins redaktørur: Eyðun Klakstein vikuskiftisblaðið Danska modellið Oliver Bjerre­huus hevur nú meld­ að ein blaðmann og blað­ stjóran á vikublaðnum Se & Hør. Orsøkin er, at blað­ið vísti eina mynd, har Bjerre­huus kom út frá Familiu­ambula­torinum á Thoravegi í Keyp­ manna­ havn. Amb­ula­tori­ið hevur viðgerð av rús­evninsmisbrúkarum, og tað fekk Se & Hør at skriva, at Bjerre­huus var í viðgerð har. Tað vil Bjerrehuus ikki finna seg í, og hann hevur meldað Se & Hør til løg­ regluna, sum nú er farið at kanna málið. Se & Hør er kunnað um meld­ingina, og har skulu tey nú gera av, um tey vilja lata seg avhoyra sum skuldsett. Bjerrehuus meldar blaðstjóra Tað er ikki bert í Før­ oyum, at undir­tøk­an hjá landsins leið­ara minkar. Í Dan­mark kennir for­ sætisráðharrin Helle Thorning-Schmidt svið­ an av, at fólk hava minni álit á hana. Ein kanning hjá Mega­fon fyri Politiken og TV2 vísur, 55 prosent av veljarunum siga, at tey hava minni álit á Thorning nú, enn tey hava havt. – Hon er stjórnin, og stjórn­in er sum so eisini hon. Hevði ein annar for­ sætis­ráðharri við einum øðr­um politikki sett seg við borðendan, høvdu fólk nokk ikki verið fegin beinanvegin, sigur Kasper Møller Hansen, professari í stjórnmálafrøði á Køben­havns Universiteti. Hví fyllir Famará so nógv? Elin Heinesen Klumma á síðu 16 Buss­ leiðin stóran týdning Marin Katrina Frýdal Kjak á síðu 33 Missa álitið á Thorning Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo