mikudagur 17. mars 2004síða 8

MENNINGARSTOVAN V Í Menningarstovan er stovnur undir Vinnu mála ráðn um at stuðla menn ing ini av føroyskum ídnaði, hand verki og tænastu- virk semi við ráð geving og upp lýsing innan tøkni, bú skap, leiðslu og út fl utning og fyriskipan og lut tøku í vinnu mennandi átøk um innan nevndu øki. Virk sem ið hjá stov uni eig ur í ser lig- an mun at vera mál rætt að móti átøk um, sum fremja og menna út fl utnings før leik an hjá før oysk um fyritøkum. M e n n i n g a r s t o v a n , B r y g g j u b a k k i 1 2 , P. O . B o x 2 5 9 , 1 1 0 T ó r s h a v n • T e l 3 5 3 1 0 0 • F a x 3 5 3 1 0 1 • h t t p : / / w w w . t r a d e . f o • E p o s t u r : t r a d e @ t r a d e . f o Kjartan Kristiansen kjkr@trade.fo Inga Simonsen inga@trade.fo Áki Johansen aki@trade.fo Jákup Mørkøre jm@trade.fo Annleyg Lamhauge annleyg@trade.fo Aina L. Knudsen aina@trade.fo Steinbjørn í Dali sd@trade.fo Ribjørg Hentze ribjorg@trade.fo Til tykkara tænastu á Menningarstovuni: SAMAN VIÐ Russiska Konsul át in um í Føroyum, hevur Menningar stov an tikið stig til at luttaka á ‘Fish 2004’ í Moskva 21-24. apríl. Menningar- stovan hevur bílagt eitt 24 fermetrar stórt framsýningar øki, sum verður føroyskur landsbásur; hetta økið er ætlað til fundarvirksemi. Hetta er eitt einastand andi høvi til at knýta sambond við russ iska vinnu- lívið. Russiska Konsul átið hjálpir við at knýta sambond við russ isk reiðarí, og Menningar stovan veit ir sambond við aðrar partar av russ iska vinnu lívinum ið kunnu hava áhuga fyri Føroyum og føroyskum vinnu lívi. Fyritøkur ið luttaka á lands bás- inum fáa atgongd til skipaðan fundar- bás, tulka hjálp russ iskt / føroyskt og enskt/ føroyskt, egið logo á básin um, í boði at vera við í felags lýs ing um, møgu- leika at inn bjóða til tiltak á bás in um, navn og adressu við stuttari lýs ing av fyri tøkuni við í framsýningar kata log, og markn að ar upp lýsingar um Russ land (møguligt eyka gjald fyri upp lýsingar frá donsku Utt an ríkis tæn astuni kann koma aft ur at). Lut tøkugjaldið írokn að hes ar tæn ast ur er fyribils sett til 12.500 krón ur per fyritøku. Ætla tit við so sigið okkum frá sum skjótast á tel. 353100. Freist in at tekna seg til luttøku á básinum er tann 18. mars. Tá vit endaliga hava skrásett luttakararnar, verður inn kallað til fund. Annleyg Lamhauge Enn ber til at tekna seg E IN SENDINEVND undir leiðslu av Uttan ríkisdeildini á Løgmans skriv stovuni skal í næstum til Moskva fyri at royna at fáa ein handils sáttmála mill- um Føroyar og Russ land undir- skrivaðan. Ein sáttmáli ið gevur lond- unum sín á millum MFN (Most Favoured Nations) status hevur verið í umbúna, men beint sum hann her fyri skuldi undirskrivast varð tann russ iska stjórnin skift út; nú verð ur so, samstundis sum altjóða fi ski vinnu stevnan ‘Fish 2004’ fer fram, gjørd ein nýggj roynd at fáa sátt málan til høldar. »Vit vóna at fáa handils- sátt málan við Russland undir- skriv aðan í apríl,« sigur Herluf Sig valds son, deildarstjóri á Utt- an ríkis deild ini hjá Løgmansskriv- stovuni. »Tað var tann nýliga undan farna stjórnin ið orðaði ta russ isku síðuna av sátt mál anum og tað kann hugs ast at tann nýggj a stjórn in vil broyta okkurt punkt, ella kanska taka okkurt burt ur, ella leggja okkurt aftur- at. Eg rokni tó við at sátt mál in í høv uðs heit um verður góð kendur sum hann er av tí nýggju stjórn- ini; spurning urin er bara hvussu langa tíð alt fer at taka…« Sum skilst er innihaldið í sátt- mál an um í stuttum at Føroyar og Russ land geva hvør øðrum MFN stat us og tað hevur við sær at all- ur tollur á vørum og tænastum mill um londini verður mun andi minni. »Lond hava vanliga ymisk stig av sínámillum tolling,« greið- ir Herluf Sigvaldsson frá. »Tað verður talað um trý ym isk stig: Tað hægsta stigið, ið ofta inni ber høga toll ing, er tá ið eing in ser- ligur handils sátt máli fyri liggur; tað næsta er MFN stigið við lágari tolling, so sum tað er vanligt inn- an WTO og aðrar millum tjóða felags skapir; tað triðja er toll frælsi ella toll sam veldi við ongum tolli, so sum mill um ES lond.« »Tann sáttmálin vit vóna at fáa undir skrivaðan millum Før oy- ar og Russland í næstum gevur báð um londunum sín á mill um MFN stig. Ætlanin er nevniliga at lætta mun andi um hjá vinnu lív- inum í báð um londunum, soleiðis at samstarvið og handilin verður smid ligari .« Búi Tyril Nýggjur sáttmáli skal minka munandi um toll Føroyskir og russiskir myndugleikar eru um at fáa í lag ein sínámillum handilssáttmála sum peningaliga og umsitingarliga skal lætta um hjá vinnulívinum og økja um samstarv og handil millum londini. M ANGT BENDIR Á at tíðin nú er búgvin til at taka samstarvið við russar upp á eitt hægri stig. Tær føroysku fyritøkur ið halda seg hava sæð ljósið fyri eystan í glæmuni av prís- verd um innfl utnings møguleikum, ella halda seg kunna bjóða russum nyttigar vørur og tænastur, fáa nú høvi at gera vart við seg og knýta nýggj handils bond í Moskva millum 20. og 24. apríl. Síðani Skipafelagið Føroyar í 1940unum fór undir at veita russum havna umboðan í Før- oy um er nógv vatn runnið í sjógvin og tíð irn ar hava ónoktiliga verið skiftandi. Roynd irnar av hesum sam starvi hava tó verið javnt góðar og eru, um nakað, bara vorðnar betri við tíðini aftan á at kommunisman fall og vinnu ligt frælsi gjørd ist veruleiki í heims ins størsta landi; bú skap ar liga er ‘bjørnin’ av álvara við at vakna og gongd in tey seinnu árini ber greið boð um skjóta og áhald andi menn ing í landinum. Árni Dam, russiskur konsul í Føroyum, er leiðari á Agency deildini hjá Skipafelagnum. Hann hevur leingi verið heitur talsmaður fyri øktum samstarvi millum okkara pinkulinga- land og risa landið fyri eystan, og vísir á at tann russ iski marknaðurin er ovurhonds stórur í altjóða saman hangi, fyri ikki um at tala, eftir før oysk um máti. »Tað hevði helst loyst seg hjá før oy ing- um at giv ið sær meiri far um møgu leik arnar her,« við merk ir hann. »Bæði hvat út fl utn ingi og inn fl utn ingi viðvíkur, eru møgu leik arnir nógv ar ferðir størri enn hvat vit kunnu droyma um.« ‘Ikki torførar treytir’: Eitt er at Føroyar geografi skt liggja sera væl fyri í mun til russ- iska sjóvinnu, og kunnu tæna sum støð mitt á havleiðini til og frá Murmansk og Arkhang- elsk, við øllum hentleikum til russisk skip at gagnnýta, so sum frystigoymslur fyri fi sk, BIP (Border Inspection Point) fyri skráset- ing av triðja lands vøru inn í ES, veitingar av olju, provianti og útgerð so sum trolum og reið skapi, eyka lutum og um væl ing um, um- framt heilsu røkt og tús und øðrum tænastum og vørum. Samstundis stendur greitt at dygdin í nógvum bíligum vørum úr Russlandi liv ir upp til høg krøv—og at vit kunnu spara stórar upp hæddir við at innfl yta slíkar vørur. Tann russiska keypikraftin vísir seg eis ini at vera nógv sterk ari enn vit hava givið okk um far um; her kann bíða okkum ein meir ella minni ómett andi marknaður. »Russarar handfara ógvuliga stórar nøgd ir av vørum,« heldur Árni Dam fram, »og hetta er nakað sum gevur teimum møgu leik ar at spara kostnað í fl utningi; tí kunna teir kanska gjalda eitt sindur meira fyri ávísar vørur.« »Tak til dømis upsan… Hvussu illa hava vit ikki gramt okkum um prísirnar hesi sein- astu árini! Onkrir russarar hava givið okkum ábendingar um at teir kunnu bjóða betri prís enn onnur á okkara leiðum; um teir vilja, kunna teir keypa so nógv sum føroyingar yvirhøvur klára at útvega av frystum upsa.« Deadline fyrsta dagin: Fiski vinnu stevn- an ‘Fish 2004’ í Moskva 21-24. apríl kann sambært konsulin gerast eitt søguligt høvi hjá før oyingum at møta russiskum keyparum og selj arum. »Hetta verður eitt stórt høvi,« roknar Árni Dam avgjørt við; »tað kann gerast byrjanin til eitt nýtt tíðar skeið í føroyskari handils- og vinnusøgu. Øll tey stóru russisku reiðaríini Skipa felagið samstarvar við hava lovað at tey koma at vera til staðar í Moskva. Tey gleða seg til at møta føroyingum og eg rokni ikki við at samskifti verður nakar trupul leiki; har tað eingilska málið ikki røkkur, koma eisini tulkar við holl um kunn leika til russiskt og føroyskt at hjálpa til. Hinvegin kemur einki heilt av sær sjálvum og tað er upp til ein og hvønn sum hevur eina ætlan og eitt sindur av áræði at liggj a fram við nú og nýta hetta høvi. Tað kunnu spyrj ast góðir og stórir sátt málar burturúr.« Í sambandi við stevnuna skipar Menn- ingar stovan fyri einari handilsferð til Moskva umframt einum felags føroyskum landsbási á framsýningini. Hóast áhugin fyri hesum til- taki vísir seg at vera stórur millum føroyskar fyritøkur, ræður tað um at skunda sær nú hjá teimum ið kundu hugsað sær at fylgt við til Moskva men sum enn ikki hava boðað frá lut- tøku. Sein asta freis t at tekna seg til luttøku á fram sýning ar bás in um hjá Menningar stovuni er nevni liga 18. mars og til ferðina ann ars sum Flogfelag Føroya skipar fyri, 22. mars, upplýsir Annleyg Lamhauge á Menningar- stovuni. Búi Tyril Stórir ordrar at vinna í Moskva Teir stóru møguleikarnir hjá føroyingum í samhandli við Russland fevna frá útfl utningi av fi ski yvir tænastu r til innfl utning av bíligum vørum. Í MARS-APRÍL 2004 MARIA OLSEN Russisk sambond: Konsulin saman við Karl Erik Reynheim (v.m.) og Ivan Eginsson, á Skipafelagnum. ‘Fish 2004—Industrial Fishery, Sea and Fish Products Processing’ ‘Fish 2004—Industrial Fishery, Sea and Fish Products Processing’ fer fram í døgunum 21-24. apríl, og verður fyri skipað av Fiskivinnu Nevndini hjá russ isku samveldis stjórnini í samstarvi við Amscort International. http://www.amscort.ru/fi sh/eng 15 14 Nr. 53 - 17. mars 2004 Lena á veg við nýggari fløgu Fyrsti globali tónleikafestivalurin verður eisini hildin í Føroyum og Mentan- arhúsið í Fuglafirði er karmur um tiltakið, har tey yngru eiga fríggjakvøldið og tey meira tilkomnu eiga leygarkvøldið. Endamálið er at útvega pening til hjálpararbeiði TÓNLEIKUR Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Føroyar eru um vikuskiftið partur av alheims tónleika- festivali, sum fer av bakka- stokki samstundis í umleið 40 londum, so talan er um einki minni enn eina stór- hending. Tað er FUT sum er høv- uðsfyrireikari. Talan er um One World Beat festivalin, sum fyrstu ferð varð hildin í fjør í Sveits, men sum í ár er um allan heim. Endamál- ið er at útvega pening til hjálpararbeiði og í ár fer peningurin til Keep A Child Alive, ið letur til børn, sum hava Aids/HIV. Ósek børn, ið hava fingið sjúkuna í móðurlívi ella gjøgnum blóð. Kaj Johannesen frá FUT sigur, at talan er um sjálv- boðið arbeiði og hann fegn- ast um at bert vælvild er at merkja, hvar hann so vendir sær í samband við fyrireik- ingarnar. Mentanarhúsið í Fugla- firði er karmur um tiltakið, sum verður fríggjakvøldið og leygarkvøldið. Fríggja- kvøldið er meira til yngra ættarliðið. Tá fara fleiri bólkar á pall; Deja Vu, All That Rain, 48 Pages, Speaker, Sic og DJ Kristin. Plakatir koma upp kring landið í hesum døgum, har luttakandi bólkarnir síggj- ast. Kaj Johannesen frá FUT fegnast um, at tað stendur ikki á at fáa tónleikarar. Heldur er tað so, at teir standa í bíðirøð. Hugnin í hásæti leygarkvøldið Leygarkvøldið eru Tey av Kamarinum, Martin Joen- sen, Ronnie Poulsen, Fluffy Toys, Ronnie og Sámal og Twilight á skránni. Har verður tónleika-café, har hugnin er í hásæti við kertuljósum á borðunum. Atgongumerki kunnu keypast í forsølu, t.d. á kunningarstovum og á Shell- og Statoilkstøðum, Og aftaná er dansur við eittnú Teimum av Kamarin- um og Twilight. Fólk kunnu velja at stuðla, uttan at kenna seg noyddan at fara til tiltakið, siga fyrireikar- arnir um tiltakið við for- sølu. Bussar koyra í samband við One World Beat kvøld- ini í Fuglafirði. Sosialurin hevur í bløð- unum hósdagin og fríggja- dagin prát við og lýsing av luttakandi bólkunum. One World Beat í Fuglafirði One World Beat er alheimsfestivalur, har øll arbeiðsorka er sjálvboðin og peningurin fer í ár til børn, ið hava Aids/HIV. Felagsskapurin Keep a Child Alive arbeiðir fyri hesum og fær peningin. Føroyar eru partur av alheimsfestivalinum, sum fer av bakkastokki í 40 londum samstundis. Í Før- oyum er Mentanarhúsið í Fuglafirði karmur um tiltakið 19. og 20. mars. FUT er høvuðsfyrireikari. Til ber eisini at stuðla við at fara inn á heimasíðurnar hjá omanfyri nevndu felagsskapum. Í Føroyum fara dugnaligir á pall í Fuglafirði um vikuskiftið; fríggjakvøldið er fyri yngraættarliðið og leygarkvøldið meira fyri tey tilkomnu, har hugnin er í hásæti við tónleikacafé og góðum dansi. Keep A Child Alive Keep A Child Alive hevur til endamáls at útvega lívsneyðugan heilivág til tær 3,2 milliónirnar børn, ið liva við HIV/eyðkvæmi (AIDS) í triðja heimin- um. Hvønn minutt doyr eitt barn, tí at tað ikki hevur atgongd til lívsleingjandi antiretrovirala (ARV) viðgerð, og Keep A Child Alive hjálpir við at útvega antiretroviralan heilivág til tey børn, ið liva við HIV/eyðkvæmi (AIDS). www.keepachildalive.org One World Beat One World Beat er eitt non-profit-tiltak við høv- uðssæti í Sveits. Endamálið er at savna samfelags- áhugaðar tónleikarar og vælgerð til frama fyri sosiala broyting; Tónleikur ið ger Mun! One World Beat er eitt samtak av sjálvbodnum, og festivalurin loyvir tónleikarum og sjálvbodnum framat einum palli at bera sín boðskap fram, með- an teir styrkja tilvitanina hjá øllum Heiminum. Á hendan hátt útvegar festivalurin alneyðugan pen- ing til at stuðla neyðstøddum. One World Beat samstarvar á hvørjum ári í felag við nógvar væl- gerðarstovnar um hetta málið. www.oneworldbeat.org Fakta Í hesum døgum verður síðsta hond lagd á nýggju fløguna við Lenu Anderssen. Síðst í mars verða útgávu- konsertir í Havn og Fuglafirði, har millum annað Óli Poulsen og onnur góð fólk skulu spæla undir Nýggja fløgan hjá Lenu Anderssen fær heitið Can’t Erase It. Tónleikurin á fløguni er melodiskur guitar popp-rockur, blandaðu við akustiskum tónleiki. Talan er um løg og tekst- ir, sum Lena Anderssen og Niclas Johannesen hava skrivað saman – tvey teirra saman við Óla Poulsen, sum eisini produserar fløguna. Í august og september mánað í fjør vóru tey trý saman við James Olsen og Hans Poulsen tilsam- ans 18 dagar í Lundgaard Studio og gjørdu grundinn- spælingar. Síðani hevur verið arbeitt í Mix’n’Fix Studio hjá Óla í Danmark og seinastu tíðina eisini í JakZac Studio í Føroyum. Leygarkvøldið 27. mars verður so útgávu- konsert í Norðurlanda- húsinum. Við á konsert- ini vera somu tónleikar- ar, sum á fløgu innspæl- ingunum. Haraftrat fara Ólavur Øster, Finnur Hansen, Kim Hansen, Laila Carlsen og Jákup Zachariassen eisini at manna bólkin hetta kvøldið. Kvøldið eftir verður farið til Mentan- arhúsið í Fuglafirði. Hesi vera øll á palli 27. og 28 mars í ávíkavist Havn og Fuglafirði: Hans Poulsen, James Olsen, Lena Anderssen, Óli Poulsen, Niclas Johannesen avmyndað uttanfyri Lundgaard Studio í Danmark í september 2003 Tá ið G! festivalurin verður hildin í Gøtu í summar, verður kendi amerikanski gospel- sangarin Russ Taff eftir øllum at døma eitt av nøvnunum, sum skal spæla á festivalinum. Russ Taff hevur verið virkin innan gospeltón- leikin í fleiri ártíggjund, og hann var ein av lim- unum í kenda bólkinum Imperials. Seinnu árini hevur hann havt ein solokarrieru, sum hevur givið honum fleiri Grammy-virðislønir. Ætlanin er, at Russ Taff skal hava føroyskar tónleikarar afturat sær, tá ið hann fer at spæla á G! festivalinum. Russ Taff til Føroya C M Y K 14