fríggjadagur 13. juli 2012síða 36

nr. 77 · 6. juli 2012 4 VIKUSKIFTI SAMRØÐA Uni Holm Johannesen uni@sosialurin.fo – Vón mín er, at Sjálvstýrisflokkurin í tíð­um, sum koma, fer at styrkja støðu sína í politisku skipanini við meira enn tí eina løgtingsumboðnum. Samanhald gevur styrki, og taka vit felags lógvatak, megna vit at lyfta tung tøk landi og fólki at gagni. Tað skrivar Kári P. Højgaard, for­ maður í Sjálvstýrisflokkinum, í fororð­ unum til minnisritið, sum flokkurin gav út í 2006. Tá vóru 100 ár liðin, síðani flokkurin fór at virka. Sjálvstýrisflokkurin hevur styrkt sítt umboð í politisku skipanini. Kári P. Højgaard var einsamallur tingmaður eftir løgtingsvalið í fjør, men tá sam­ gonga skuldi skipast í november, fall eis­ini ein landsstýrissessur flokkinum í lut. Undirtøkan fyri sosialliberalu hug­ sjónini er kortini ikki stór. Í veljara­ kanningini, sum Sosialurin kunngjørdi í síðstu viku, rakk Sjálvstýrisflokkurin ikki upp um tinggáttina. Hóast for­ mað­urin ikki óttast úrslitið, so veit hann, at tað verður torført at halda lív í flokkinum, um flokkurin ikki fær løg­ tings­umboð valt næstu ferð. Á valinum í 1906 var framburðs­ rørslan, sum hevði verið merkt av spjaðing og klandri, endaliga sprongd. Mót­støðumenninir, sambands­menn­ inir, skipaðu seg í flokk, og sjálv­stýris­ menninir skipaðu seg eisini í flokk við egnari stevnuskrá í 1909, hóast átta sjálvstýrismenn av 12 vóru í løg­ting­ inum í 1906. Sjálvstýrisrørslan – ella tjóðskapar­ røslan – hevur verið fyri stórari spjað­ ing síðani. Allir politiskir flokkar á tingi uttan Sambandsflokkurin virka nú í ávísan mun fyri størri sjálvstýri. Sjálvstýrisflokkurin hevur seinastu 55 árini ikki megnað at sannført føroysku veljararnar um, at hansara kós er tann rætta. Síðani seinna heimsbardaga hevur tingmanningin verið millum eitt og trý fólk, hóast flokkurin hevur verið í nógvum samgongum. Gongdin tykist ikki at venda – men tað skal hon. Tað vil Kári P. Højgaard, formaður, leggja alla orku í. Sjálvstýrisflokkurin hevur í mong ár verið minsti flokkur á tingi, og í fleiri førum hevur tú einsamallur umboðað flokkin á tingi. Veljarakanningin í síðstu viku vísti, at flokkurin hevði ikki rokkið upp um tinggáttina um løg­tingsval var nú. Hví er neyðugt at halda lív í flokkinum? – Sjálvstýrisflokkurin hevur virkn­ an lut sum mótstøðupartur hjá Sam­ bands­flokkinum. Soleiðis hevur tað altíð verið. Flokkurin hevur verið oft­ast í samgongu og kann samstarva tvørtur um mørk. Sorgarsøgan er, at sjálvstýrisrørslan er syndrað við tíð­ ini. Sambandsflokkurin er sloppin undan spjaðingini. Tað eru fimm ella seks flokkar í løgtinginum, sum hava sjálv­stýri í sínum skjaldarmerki. Men hví er neyðugt at hava Sjálvstýrisflokkin í føroyskum politikki? – Vit eru tann pragmatiski flokkurin á miðjuni. Tað er gott at hava okkum í eini samgongu, tí Sjálvstýrisflokkurin er flokkurin, sum roynir semju á miðjuni, har sosialliberalur politikkur verður settur í hásæti. Sosialliberalisman ger upp við bæði sosialismuna og libera­ lism­una, og virkar fyri, at samfelagið byggir á privatan ognarrætt til fram­ leiðslutólini og á fyritakssemi hins einstaka. Sosialliberalisman er ímóti, at tað almenna eigur og rekur fram­ leiðslu­tólini, men er fyri eini almennari stýring fyri at tryggja sunnan fíggjar­ ligan vøkstur og sosiala trygd. Sjálv­ stýrisflokkurin er meira hóvligur og vil flyta seg stig fyri stig fram móti størri sjálvstýri. Og tað vísir seg, at tað er tørvur á okkum, tá samgongur skulu skipast. Laða tit ikki bara upp í gloppið, sum er, tá sam­ gongur skulu skipast? – Soleiðis kenni eg tað ikki. Ein flokk­ ur, sum rennur undan ábyrgd og ikki vil hava ávirkan, er ikki ein polit­iskur flokkur. Vit eru ein virðiligur sam­ starvs­flokkur. Tað eru nú 106 ár síðani, at Sjálv­ stýris­flokkurin var stovnaður. Undir­tøkan fyri flokkinum er við tíðini viknað munandi, og Sjálvstýrisflokkurin hevur í fleiri førum verið heimsins minsti politiski flokkur, tá tú hevur verið einsamallur tingmaður. Eru tað ikki bara nostalgiskar kenslur, sum halda lív í flokkinum? – Eingin politiskur flokkur kann yvir­ liva av nostalgi. Trupulleikin er, at vit duga ikki nóg væl at marknaðarføra flokkin og tað, vit hava avrikað. Sjálv­ stýrisflokkurin hevur ikki eina sterka rødd, tí vit eru fá. Tað er torført at varpa ljós á okkara avrik, tá hinir flokkarnir eru máttmiklari enn vit. Hví hevur flokkurin ikki havt størri undir­tøku sein­astu 10 árini? – Orsøkin er kanska, at vit eru meira hóvlig í okkara framferð. Føroyingar, sum vilja hava størri sjálvstýri ella full­ veldi, tykjast ikki hava tol, men vilja taka stór fet á fullveldisleið beinan vegin. Tað er ikki okkara sjónarmið, og vit fara ikki at víkja frá okkara sjónar­ miðum. Okkara politisku lyfti eru Sjálvstýrisflokkurin, róptur fíni flokkur, hevur verið millum heimsins minstu politisku flokkar seinastu 55 árini, har tingmanningin hevur verið millum eitt og trý. Veljarakanningar seinastu árini hava víst, at flokkurin stendur seg ikki væl – seinasta dømið var í síðstu viku. Men floksleiðarin hevur ikki mist mótið Fíni flokkur berjist fyri at hóra undan Mynd: Álvur Haraldsen ...framhald á síðu 6