mikudagur 3. oktober 2012síða 2

Mikudagur 3. oktober 2012 · Nr. 115 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Lær av egnum royndum, Kaj Reaktionera stýrið hjá Kaj Leo Jo­ hann­e­sen, stýrt av Jørgen Nicl­a­sen, legði hart út í fjør við pen­sjón­um og flatskatti. Nú er tað Landsbankin, sum stend­ ur fyri skot­um. Mik­ið pol­it­iskt stríð var upp gjøgnum sjeyti- og átt­a­ti­ári­ni um at kjøl­festa hend­an stovn­in, sum skal vera trygd og stýr­ings­am­boð so­leið­is, at pol­it­iska skip­an­in skal kunna taka á­byrgd­ar­full­ar av­gerð­ ir. Lands­bank­in og Hag­stov­an skulu verja áhugamálini hjá fólk­i­num. Tað var for­maður Fólkafloksins, Thor­stein Petersen, ið sum tann fyrsti longu í fýr­a­tiárunum tos­aði um før­oysk­an lands­banka. Fólk­a­flokk­ur­ in var eisini part­ur av sam­gong­uni, sum í 1978 bar lóg­ina í­gjøg­n­um ting­ ið, og Jógv­an Sund­stein slóð­aði eis­ini fyri, tá fyrsta inn­láns­lóg­in varð sam­ tykt í 1992. Men flokk­ur­in hevur nú saðlað um. Nú skal Landsbankin klaskast und­ir ein almennan stovn, har hab­ i­li­tets­krøv­ini eru munandi lægri. Land­s­banka­stjór­in kann jú einki vinn­u­ligt virk­semi hava, með­an gjald­stov­u­stjór­in er rót­að­ur upp í fleiri stór part­a­fel­øg og helst er meira lønt­ur sum kap­i­tal­istur enn al­menn­ ur stjóri. Málið er greitt: Politik­ar­ar vilja ota seg fram at og vilja hava ræði á hes­um stovn­um og fæ­num hjá Sam­ halds­fasta, sum eru fleiri hundrað milli­ón­ir – og næsta stigið er uttan iva ALS. Eisini líkist hetta hevnd móti á­vís­ um per­són­um, sum ikki altíð vilja ganga í takt við Jørgen Nicl­a­sen. Per­són­ar, sum javn­an tosa um at fáa markn­að­ar­mek­an­ism­ur­nar at virka frítt, og sum mæla til at reka pol­i­tikk­ in á eini sosial-lib­er­al­ari kós. Eins og við flat­skatt­i­num og for­ skatt­ing­ini av pen­sjónini fara vit helst at hoyra sam­gong­u­fólk og -flokk­ar siga seg vera í­móti hes­um inn­triv­um. Men tey fara at at­kvøða fyri kort­ini – sum trúgv at­kvøð­u­neyt. Kanska Kaj Leo Johannesen held­ ur tað sama sum Jørgen Niclasen. Men Jørg­en før­ir bara fólk­a­flok­s­poli­ tikk. Tað ger løg­mað­ur so eis­ini – eins og Jenis av Rana við aftur at bluffa. Men Kaj Leo mátti vitað, hvussu týdn­ing­ar­mikið ­tað er at hava góð stýr­ ings­am­boð fyri ikki at fara á heys­in, tí hann hevur roynt tað í verki. At geva pol­i­tik­arum alt vald­ið á fígg j­ar­kerv­ i­num er ikki gott. Var tað gott, so hevði man gjørt tað í øðr­um lond­um við. Hin­veg­ in kann tað ber­ast sam­an við eitt part­a­fel­ag, har nevnd­ar­for­m­að­ur og stjóri handla púra utt­ an yv­ir­blikk og koyra fel­ag­ið á heys­in við stór­um tapi fyri onn­ ur. Tá hevði verið gott, um ein ó­heft­ur stovn­ur var í­mill­um, sum kundi á­var­að í­móti skeiv­um pol­it­isk­um dis­pos­i­ti­ón­um, ráð­giv­ið og tryggj­að fíggj­ar­liga javn­vág. Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Tað heldur Edmund Jo­ en­sen, sum als ikki er samdur við Kaj Leo Johannesen, floks­for­manni sínum. Við Ber­ l i n g s k e Tidende sig­ ur hann soleiðis: – Jeg vil gerne u n d ­e r ­ s t r e g e , at Sam­ b a n d s ­ part­iet ik­ ke er en­ig med for­ mand­en. For part­i­ et er det ikke en sag. Det er godt nok, som det er nu. Ed­mund Jo­en­ sen sig­ur kort­ini, at merk­ir ikki, at alt stend­ur í stað: – Der sker helde tiden en ud­vikling, sigur Ed­mund Joensen í danska blaðnum og vís­ir á, at Frøoyar ar­ beiða við at fáa lima­skap í Norð­ur­land­a­ráð­num, og at vit feg­in vilja tosa við egn­ ari rødd í WTO í makr­el­ málinum. Edmund Joensen verður víð­ari endurgivin fyri at sig­a, at »rigs­fæl­les­skab­et blev sen­est mod­ernisert i 2005. Den­gang sikr­ede eit stort politisk flertal, at hjemme­styr­e­lov­en blev rev­i­der­et, og at Fær­ø­er­ne for­melt fik mere at skulle hava sagt i ud­en­rigs­pol­it­ iske spørgs­mål. – Man kan sige, at det, der angår os direkte ud­en­ rigs­pol­i­tisk, er blevet vor­ es egen sag, sig­ u r hann við danska blað­ið Det er godt nok som det er nu... – Eg eri borgarligur, kon­ser­v­ a­tiv­ur og av bygd. Og eg elski gamla før­oyska ment­an. Nakað soleiðis segði Bjørn Kal­sø, menta­mál­a­ráð­harri í kjak­i­num í Degi & Viku í gjár­kvøld­ið, tá hann millum ann­að skuldi verja seg móti á­kærum frá Kinnu Poulsen um, at hann er ein ómentaður menta­málaráðharri. Grundarlagið fyri kjaki­ num var, at Bjørn Kalsø skýt­ ur upp at skerja játt­an­ina til Ment­an­a­r­grunn­in við 20 pro­sent­um – ella 1,2 millión krón­um. Bjørn Kalsø skyldaði upp á rað­festingar og uppá, at ráð­ið hjá honum skal spara 50 mill­i­ón­ir upp á nøkur ár til tess at fáa javnvág aftur á fíggj­ar­lógina. Sjálvandi snýr tað seg um rað­fest­ing­ar. Pol­i­tikk­ur er rað­fest­in­g­ar. Tað er upp­ gáv­an hjá ment­a­mál­a­ráð­ harr­a­num at rað­festa eft­ir bestu sann­fø­r­ing. Tí tyk­ist tað løg­ið, at Bjørn Kalsø ikki er­liga og reið­i­liga bara sig­ur, at hann vel­ur alt­so sam­tíð­ar­ ment­an­ina frá. Honum dámar betri gamla ment­an, føroyskan dans og træ­bá­t­ar. Hann hev­ur rað­ fest so­lei­ðis, at í staðin fyri at skera øll yvir ein kamb, so vel­ur hann at upp­rað­festa okk­urt og nið­ur­rað­festa ann­að. Sam­tíð­ar­list­in er tað, sum Bjørn Kalsø held­ur vera minst vert og tí skal nið­ur­ rað­festast mest. Kinna Poulsen heldur, at hetta vís­ur, at Bjørn Kalsø er ein ó­ment­aður ment­a­mála­ ráð­harri. Tað hevði Bjørn Kalsø einki í­móti at hava sitandi á sær – tí hann er kon­serv­a­tiv­ ur og av bygd Sjónvarpsverst­ur­in fekk ikki svar­ið upp­á, hvør grund­ tank­in er aftan fyri av­gerð­ina at skerja játtanina til Ment­ an­arg­runn­in 20 prosent. – Man Bjørn Kalsø hugsa – men ikki tora at siga – at stór­ur part­ur av hes­um starvs­løn­u­num fara til fjant og fjas? Hevði hann sagt tað, so livdi hann upp til for­dóm­ar­ nar um, at vit hava eina reak­ ti­on­era sam­gongu, sum slær hart nið­ur á tey, sum ikki ganga í takt... »Bjørn er ein ómentaður mentamálaráðharri...« Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Kaj Leo hevur roynt at fara á heysin av vantandi yvirblikki Jørgen hevur gott tak á løgmanni Politisk valds­mis­ nýtsla Kristina Háfoss kjak á síðu 16 Statt upp og syng! Rigmor dam Tíðargrein á síðu 19