mánadagur 8. oktober 2012síða 2

Mánadagur 8. oktober 2012 · Nr. 117 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Aksel vrakar Fólkaflokkin mánadagsblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tað er als ikki ókent í før­ oysk­um pol­i­tikki, at flokkar við tveim­um tingfólkum slitna. Soleiðis var við Kristiliga Fólka­flokk­i­num í 1988, tá vátt kom í reiðrið millum Adolf Han­sen og Thord Nicl­a­sen. Adolf fór úr flokk­inum og stovnaði Fram­sókn­ar­flokk­ i­n. Kristiligi Fólkaflokkurin helt fram, og í 1988 vóru Niels Pauli Dan­i­el­sen og Thordur Nicl­a­sen vald­ir. Vátt kom eis­ ini í reiðr­ið teirra millum, og Thord­ur Niclasen fór sam­an við Jenisi av Rana í Mið­flokk­ in. Verkamannafylkingin, sum kom á ting í 1994 við trim­um tingfólkum slitnaði eis­ini og hvarv av politiska pall­inum. Nógv persónligt stríð hev­ ur ver­ið í Sjálv­stýr­is­flokk­ i­num, sum tódn­aði nið­ur í ein ting­mann á síðsta vali, og Mið­flokk­ur­in hev­ur eis­ ini ver­ið í vanda fyri at fara í tvín­ing­ar. So tað, sum nú hendir í Fram­sókn er ikki annað enn tað, sum vanliga hendir í smá­um føroyskum flokkum. Tað var ein áhugaverd útmelding, sum kom frá javn­að­ar­for­mann­i­ num fríggj­a­dagi­n, at so leingi hann er for­mað­ur í Javn­að­ar­flokk­i­num, fer flokk­ur­in ikki at sam­starva við Fólka­flokk­in. Soleiðis legði Aksel Johannesen sjógv í mill­um Javn­að­ar­flokk­in og Fólka­flokk­in, og tað kann so ikki merkja annað, enn at ein samgonga mill­um hes­ar flokkar er út­ilo­k­að næstu árini. Ein floksleiðari, sum sig­ur slíkt, verð­ur tikin upp á orðið – og handl­ar hann í stríð við hetta, so er trú­virðið fokið. Hóast tað í øðrum londum er sjálv­fylgja, at ávísir flokkar ikki sam­starva í stjórn, so hevur tað ikki ver­ið so í Føroyum. Í Dan­mark hevði tað ikki kom­ið upp á tal, at Javn­að­ ar­flok­k­ur­in og teir kon­serv­a­tivu fóru í stjórn­ar­sam­starv, ella Sos­i­ al­ist­iski Fólka­flokk­ur­in og Vinstri ella Danski Fólk­a­flokkurin. Har er blokk­poli­tikk­urin púra greið­ur – hó­ast Rad­i­kali Vinstri hevur skift eitt sind­ur millum blokkarnar. Javnaðarflokkurin og Fólk­a­ flokk­uri­n hava sam­starv­að nógv í fleiri sam­gong­um. Tað hendi ein broyt­ing í 1975, tá Atli Dam skipaði sam­gongu millum Javnaðarflokkin, Fólk­a­flokk­in og Tjóð­veld­is­flokk­in. Hend­an sam­gongan skrædnaði tó í 1980 eftir hálvt­annað val­skeið. Í átta­ti­ár­u­num var kalt millum Javn­a­ð­ar­flokk­in og Fólk­a­flokk­in. Tá Javn­að­ar­flokk­ur­in vann val­ið í 1984 kall­aði Atli Dam valið millum Sam­bands­flokkin og Fólkaflokkin fyri eitt val mill­um pest og kolera. Hvørg­in teirra kom í samgongu, sum tá varð skipað millum Javn­að­ar­flokk­in, Tjóð­vel­d­is­ flokk­in, Sjálv­stýr­is­flokk­in og Krist­i­liga Fólk­a­flokk­in. Men tá Javnaðarflokkurin vann stór­sigur í 1990 kundi hann við sín­um tíggju løg­tings­ ses­sum skipa eina tví­flokka­sam­ gongu sam­an við teim­um sjey í Fólka­flokk­i­num. Í hesi sam­ gongu fekk Javn­að­ar­flokk­ur­in hjart­a­mál sum Sam­halds­fasta og ALS framd, eins og gongd varð fing­ in á at fáa Lands­bank­an at virka. Undir Jóannes Eidesgaard tykt­ ist sam­starv­ið við Fólk­a­flokk­in at ganga væl – og tað er eis­ini fleiri ferð­ ir skot­ið hon­um í skógv­ ar­nar, at tað v a r or­søk­in til ván­a­ligu und­ir­tøk­ una hjá Javn­að­ar­flokk­i­num. Javnaðarflokkurin og Fólka­ flokk­ur­in h­ava fimm ferðir verið í sam­gongu saman. Tríggjar av teim­ um skrædn­aðu – og Javn­að­ar­flokk­ ur­in ­va­rð lønt­ur við aft­ur­gongd hvørja ferð. Um hetta er byrjanin til blokk­ poli­tikk veldst um, hvat aðr­ir flokk­ ar siga. Ser­liga á­hug­a­verd verð­ur út­ mel­d­ing­in frá Tjóð­veld­i­num. Tek­ur flokk­ur­in kon­ser­v­a­tivt frælsi, har færri fáa nógv, fram um sam­halds­ fast­an rík­is­fel­ag­s­skap? Tríggjar ferðir av ferðum er samstarvið skrædnað Tað kemur heilt víst illa við hjá Poul Michelsen og Fram­ sókn, at hin ting­maðurin hjá flokinum, Janus Rein, hevur tik­ið seg úr flokkinum. Janus tvíheldur um, at hann og Poul Michelsen ikki eru ó­samd­ir um nak­að pol­it­iskt mál, men at so­leið­ is sum teir báðir eru skrúv­ að­ir sam­an, so kunnu teir ikki sam­starva. Við øðrum oðr­um, so eru báðir helst ov ráða­rík­ir. Poul Michelsen er vanur at ráð­a, har sum hann er. Og tá Janus Rein bæði er skip­ ari í luftini og á sjónum, so er hann helst eisini vanur at ráða. Men hvorom alting er, so kem­ur hetta brotið sera illa við hjá flokk­i­num nú beint upp undir bý­ráðs­valið í Havn. Tað tyk­ist sum eitt til­vit­að val hjá Jan­usi, at hann fer úr flokk­i­num beint upp und­ir bý­ráðs­v­al­ið. Rokn­að hevur annars ver­ið við, at flokk­ur­in sum tann ein­asti av teim­um smáu, fór at vinna inn um høgu gátt­ina upp á 7,7 pro­ sent. Ein skipari á Polo Vinstra, høgra, vinstra, høgra – hvat er rætta lagið? Tann spurningin kunnu tey grunda yvir í Tjóð­veld­i­ num, meðan Aksel Jo­hann­ e­sen hevur frítt spæl við at leggja sjógv mill­um Javn­að­ ar­flokk­in og Fólkaflokkin. Aks­el kann vinna sær at­ kvøð­ur við at tryggja sín­um velj­ar­u­m, at velja tey Javnað­ ar­flokk­in, so verður Jørgen Nicl­a­sen hvørki løgmaður ella fíggj­ar­mál­a­ráð­harri. Hetta hevur Høgni Hoy­ dal ikki ráð til, hvussu gjarna hann so vil. Um hann skal gera sær nakrar vónir um at náa víðari á fullveldisleið, so kann tað bara gerast við Jørg­ en Niclasen sum løgmanni. Tí kann Tjóðveldi ikki útilokað Fólk­a­flokk­in – tvørtur ímóti. Jørg­en Niclasen og Fólka­ flokk­ur­in eru einasta vón hjá Tjóð­veld­i­num í so máta. Aksel kann soleiðis dyrgja eftir tjóð­veld­is­velj­ar­um, sum ræðast ella troytt­ast av Fólk­ a­flokkinum og sos­i­al-li­be­ra­l­ um sam­bands­velj­ar­um. Með­ an Kaj Leo er far­in at tosa um full­veldi, so hev­ur Aksel pro­ kl­a­m­er­að Javn­að­ar­flokk­in sum samríkisflokk. – Tjóðveldi má bíða eftir loys­ing­ini, áðrenn flokkurin fær be­stemm­að seg til, um hann er høgr­a­vendur ella vinstr­a­vendur. Er tað løgið, at blokk­pol­i­tikkur í Føroyum er so vón­leysur? Tjóðveldi í tvístøðu Smáir flokkar hokna Mýtur og fakta um Eik Banka Jørn Astrup Hansen Tíðargrein á síðu 12 Natio­ nal­ist­isk­ur nevnd­ar­ limur Uni Arge Tíðargrein á síðu 11 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Høgni Hoydal hevur ikki ráð at gera sum Aksel og seta Jørgeni stólin fyri hurðina...