mánadagur 12. november 2012síða 20

Mánadagur 12. november 2012 · Nr. 132 20 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen - Stígur er nú komin í ætlan­ ina at yvirtaka út­lendinga­ mál til føroyskt máls­øki. Tað er ES, sum hevur lagt seg í buktina og hetta kann nú vísa seg at verða ein forðing fyri ætlaðu yvir­ tøkuni. Rúni Joensen, aðalstjóri í Innlendismálaráðnum, stað­fest­ir, at útlendingamál eru danskt málsøki, men at Dan­mark hevur latið hetta máls­økið upp í hendurnar á ES at umsita ígjøgnum Shengen samstarvið. Men føroyingar eru ikki við í Shengen og tað elvir nú til trupulleikar. Sum støðan er nú, eru bæði løgreglan og út­lend­ inga­mál í Føroyum, donsk málsøki. Sostatt eru tað danir, sum hava ábyrgdina av viður­skiftinum í Føroyum og av tí sama umfatar Shengen økið eisini Føroyar og Grønland. Tískil eru Føroyar innan­ fyri Shengen økið, hóast vit ikki eru limir í Shengen. Tað ber í sær, at før­oy­ ing­ar, sum fara í ES lond, slep­pa í grundregluni frá at vísa pass og tá ið borgarar koma úr ES londum koma til Føroya, sleppa teir í grund­regluni eisini frá at vísa pass. Ein trupulleiki Rúni Joensen sigur, at trup­ ul­leik­in stingur seg upp í teirri løtu, føroyingar yvir­ taka útlendingamálini. - Tá verður tað ein myndug­leiki uttanfyri ES, sum skal umsita eina ES skip­an. Hann sigur, at spurn­ing­ urin um Shengen, hevur alla tíð­ina verið ein trupulleiki í he­s­um sambandi. - Ein av trupulleikunum hjá føroyingum eftir yvir­ tøku­na verður at fáa at­ gongd til EDV kervið hjá ES við upplýsingum um øll, sum koma inn í Shengen øk­ið. Rúni Joensen sigur, at sum støðan er nú metir ES, at hetta er ein trupul­leiki í sambandi við, at Før­oy­ar ætla at yvirtaka út­lend­ inga­økið. Hann heldur kortini, at hetta er ein trupulleiki, sum kann loysast. - Skulu vit yvirtaka útlend­inga­mál og skal Út­ lend­inga­stovan hava at­ gongd til EDV kervið hjá ES í hesum sambandi, skal ES góðkenna Út­lend­inga­ stovu­na sum myndugleika á økinum Rúni Joensen hevur vón­ ir um, at tað letur seg gera, tí vit hava fordømi um hetta - ES hevur góðkent Heilsu­frøðiliga, hóast vit eru uttanfyri ES. Farin í søguna Annars er tað eisini ein møgu­leiki at vit yvirtaka út­lend­ingamál uttanum Shengen økið. - Men so verða vit at rokna sum triðja lands borg­ar­ar, eisini í hinum norður­londunum, sigur Rúni Joensen Norðurlond hava eitt sam­starv um pass, so at vit skulu ikki vísa pass, tá ið ið ferð­ast ímillum norðurlond. Norðurlond hava undir­ skrivað Shengen samtarvið og eitt løgfrøðiligt upprit, sum landsstýrið hevur fing­ ið, vísir á, at tað hevur hægri tign enn norðurlendska sam­starv­ið. - Sostatt hevur norður­ lendska samstarvið um pass ongan týdning longur, tað er bara til sum eitt eiti, sigur aðalstjórin í Inn­lendis­mála­ ráðnum. - Yvirtaka vit út­lend­ inga­mál, uttan avtalu við Shengen samstarvið, verða vit at meta sum triðja­ lands borgarar, eisini í hin­um norðurlondum og skulu sostatt eisini vísa pass, tá ið vit ferðast til Íslands, Danmarkar og hini norður­londini, eins og aðrir norður­lendingar eisini skulu vísa pass, tá ið teir koma higar. Hann sigur, at arbeitt verð­ur við málinum og hann hevur góðar vónir um finna eina loysn. - Vit arbeiða bæði við møgu­leikanum at fáa eina avtalu við Shengen og vit kanna eisini, hvørjar av­leið­ ing­ar tað fer at fáa, um vit yvir­taka tað uttan av fáa eina avtalu við Shengen. Samgongan hevður havt sum endamál at yvirtaka á ólav­søku, men Rúni Joensen ásann­ar, at tað fer at knípa. - Nú fer tíðin við at ganga und­an ES umsitingin kann verða tung at arbeiða við, legg­ur hann afturat. - Vit hava fingið eina avbjóðing í sambandi við ætlanina at yvirtaka útlendingamál. Tað ásannar Kári P. Højgaard, landsstýrismaður í innlendismálum. Men heldur ikki, at hetta skal tulkast so, at tað ikki ber til hjá okkum at yvirtaka útlendingamálini. - Hetta er ein avbjóðing, sum skal loysast og tað arbeiða við, sigur hann og sipar til frágreiðingina hjá Rúna Joensen, aðalstjóra, í hinari greinini her á síðuna. Men hvør loysnin verður kann hann ikki siga enn. Nógvar samgongur hava roynt at yvirtaka útlendingamál, men tað er ikki eydnast enn. - Hinvegin hevur ongantíð verðið arbeitt so miðvíst við málinum sum nú. - Men spurningurin er heilt anfalt, hvussu vit loysa spurningin við Shengan og um útlendingamálini verða yvirtikin innanfyri ella uttanfyri Shengen samstarvið. Hann er sannførdur um, at tað fer at eydnast at fáa eina loysn og hann vónar heldur ikki, at hetta fer at seinka yvirtøkuni, sum eftir ætlan skal vera á ólavsøku. Vit hava fingið eina avbjóðing Føroysk yvirtøka í trupulleikum av ES ÚTLENDINGAMÁL Ætlanin hjá føroyingum at yvirtaka útlengingamál hevur fingið eitt skot fyri bógvin Sostatt hevur norðurlendska samstarvið um pass ongan týdning longur Yvirtøka í trupulleikum Tað gongur ikki sum smurt hjá samgonguni at yvirtaka útlendingamál. Hesuferð er tað ikki Danska stjørnin, sum liggur í buktini, men ES