mikudagur 12. desember 2012síða 2

Mikudagur 12. desember 2012 · Nr. 145 mikudagsblaðið Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Í oddagrein í Dimmalætting um viku­skift­ið, har blað­ leiðsl­an á Dimmalætting royn­ir at geva øllum møg­ u­lig­um øðr­um or­søk­i­na til, at Dimma­lætt­ing aft­ur er kom­in sær í fíggj­a­r­ligt ó­føri, briksl­ar blað­stjór­in okk­um á Sos­i­al­i­num fyri at verða end­ ur­reist við nýggj­um kap­i­tali og fyri at hava fingið skuld strik­aða. Sum við so nógvum øðr­ um, sum blað­stjór­in før­ir fram, so skilja vit ikki heilt, hvat hann mein­ar við. Men Sosi­al­ur­in hev­ur mang­an ver­ið í tung­um sjógvi fyrr. Sos­i­al­ur­in var eitt lít­ið blað – sum í fleiri ár ikki megn­aði at kom út við teimum stóru up­ p­løg­u­num. Men fyri góðum 20 ár­um síð­ani bragdaði. Hó­ast upp­lag­ið hjá Dimma­ lætt­ing mundi vera fimm­falt upp­lag­ið hjá Sos­i­ali­num, so góv­ust fólk­ini á Sosi­al­i­num ikki í stríð­num, men hildu á – til blað­ið yv­ir­hál­aði Dimmu. Og tað er rætt, at feløgini hand­an Sos­i­alin eina­ferð vórðu end­ur­reist. Hetta hendi í 1993. Men tað var altso høv­ uðs­eig­ar­in, Før­oya Javn­að­ar­ flokk­ur, sjálv­ur, sum spýtti peng­ar í. Tøl­ini vóru ikki so stór tá, men flokk­ur­in brúkti eina milli­ón krón­ur at end­ ur­reisa fel­øg­ini. 300.000 til at gjalda út lán og 700.000 til part­a­pen­ing í teim­um báð­um fel­øg­u­num, sum tá stóðu aft­ an fyri Sosialin. – At hetta var ein góð íløga, man Javnaðarflokkurin hava sann­að. Flokk­ur­in hev­ur ikki brúkt eina krónu upp á blað­ ið síð­ani 1993 – og tá flokk­ur­ in í 2006 seldi fel­øg­ini til P/F Miðla­fel­ag­ið fyri 10 milliónir krón­ur, var vinn­ing­ur­in hjá Javn­að­ar­flokk­i­num níggju skatt­a­frí­ar mill­i­ón­ir krón­ur fyri eina 13 ára gamla íløgu. Man tað veruliga vera eitt sýmbol upp á tað samfelagið, sum meir­i­ lut­in av Føroya fólki vil hava, sum í hes­um døg­um gong­ur sjón fyri søgn á yms­um leik­pall­um kring land­ið? Tey góðu fólkini, sum sýna med­ menn­iskj­um ans í fel­ags­skap­i­num »Í menn­iskj­um góð­ur tokki« boða frá, at fimm­hundr­að fam­ilj­ur í Før­ oy­um eru so neyð­líð­andi, at teim­ um tørv­ar fá­tækr­a­hjálp til tess at kunna halda eini líkinda jól. Samstundis samtykkir okkara høga ting – sum í ára­vís hev­ur ignor­er­að sína skyldu at á­seta eitt fá­tækr­a­mark og virka har­eft­ir – eina eyka­játt­an so­leið­is, at ell­i­vu fam­ilj­ur í Gøtu kunnu halda jól í feit­um luks­us við ikki bara at fáa 53 mill­i­ón­ir aft­ur, sum lands­kass­ in legði hald á »av ó­røtt­um«. Men eisini við at fáa út við 16 milliónir í rentum av hes­um. Peng­ar, sum hes­ ar fam­ilj­ur hava tjent upp á nøk­ur rætt­indi – sum vit van­liga kalla fólks­ins ogn – sum land­ið hev­ur giv­ið teim­um grat­is. Er hetta tað samfelagið, sum velj­ar­in vil hava? Einki nýtt er í tí, at Fólk­a­flokk­ur­in ­er mót­stand­ari av at gjalda skatt. Meira fólk sleppa und­an at gjalda í skatti, stutt­lig­ari er tað hjá Fólk­a­flokk­i­num. »Peng­ ar­nir hava tað best í lumm­an­um hjá teim­um priv­atu«, er eitt gam­alt slag­orð hjá Fólk­a­flokk­i­num. Kort­ini vænta vit, at mein­ig fólk­a­floks­fólk munnu ógv­ast við tann ó­javn­a, sum hesi bæði dømi omanfyri vísa. Men tað ringasta av øllum er, at eing­in megn­ar at gera nakað við at broyta hend­an ójavna. Eitt er, at løg­tings­fólk ikki duga ella vilja gjøgn­um­skoða rot­in­skap­in í hesi skipan. Men har situr eitt app­arat av ráð­gev­ar­um rund­an um pol­it­ ik­ar­ar, sum sig­ur, hvussu lóg­ir­nar skulu smíð­ast. Hes­ir ráð­gev­ar­ar ráð­geva bein­leið­is ­hol í lóg­ir­nar, sum ráð­gev­ar­ar­nir gera sær dælt av fyri at ráð­geva til døm­is rei­ð­ar­um, hvussu teir flyta peng­ar úr vinn­uni nið­ur í priv­at­ar lumm­ar skatt­a­frítt. Hetta hev­ur als einki við van­liga kap­i­tal­ismu at gera. Hetta eru bara fram­í­hjá­rætt­indi til nøk­ur fá! Men hví hava pol­it­ik­ar­ar ikki rygg til at tetta slík­ar lek­ar? Er tað nak­ar, sum held­ur tað vera rætt, at part­a­eig­ar­ar­nir í Vinn­uni í Gøtu skulu tjena 16 mill­i­ón­i­r upp á at rinda skatt av ó­røtt­um – skatt­ur, sum átti at ver­ið gold­in, um skatt­ a­regl­ur­nar vóru í ordan? Hetta er totalt langt úti. Og so kann løg­mað­ur leita eft­ir monn­u­ num hjá støku mamm­u­num sum hann vil. Heldur kundi hann lis­ið jóla­eva­n­gel­i­ið um­aft­ur fyri at fáa íblástur til, hvussu vit fáa í menn­ iskju góð­an tokka – held­ur enn at taka úr fel­ags­kass­an­um at geva nøkr­um fáum. Einki problem at finna milliónir til millióningar... Fríggjakvøldið 14. desember fara nøkur av fremstu popp og rokknøvnunum á pall, tá REX skipar fyri stuð­uls­kon­ sert fyri í menniskjum góð­ ur tokki. Rúni Djurhuus fyri­skip­ ari sigur, at konsertin í fjør var væleydna, og tí spurdi hann aftur í ár før­oysk­ar tónleikarar, um teir vildu hjálpa við at geva illa stødd­ um før­oysk­um børn­um eini betri jól, og beinanvegin meld­aðu fleiri bólkar og ein­stak­ling­ar seg til. Tí eru vit errin at avdúka eina skrá sum telur Eyðun Nols­øe, Signar í Homrum, MC-Hár, Jákup Eli, Jens Marna Hansen, Petur Há­ berg við bólki, Rebekku Pet­er­sen, Bárð á Lakjuni við bólki, Lìv Næs og Hans Andr­i­as Jacobsen. Atgongumerki kosta 100 kr og penganir fara óskerdir til gávu­kort frá Klávus til »Í menn­iskj­um góður tokki«. Dyrnar lata upp kl. 21.00 og lata aftur kl . 4.00. 21.30 Hans Andrias Jacobsen 22.00 Jens Marni 22.25 Signar í Homrum 22.50 Lív Næs 23.15 Rebekka Petersen 23.40 Bárður á Lakjuni við bólki 00:05 Jákup Eli 00.30 Eyðun Nolsøe 01.00 MC-Hár 01.30 Petur Háberg við bólki 02.00 DJ heldur lív í náttini Rokka fyri góðum tokka Politikarar og góður tokki Eftir orðaskiftið í Degi og Viku í gjárkvøldið fingu fólk kanska ta fatan, at so illa stend­ur til hjá fjølmiðlunum, at teim­um ikki verður veittur al­menn­ur stuðul, so eru allir fjøl­miðl­ar í vanda. So svørt er myndin kortini ikki. Kring­varp­ið hev­ur sína søgu. Men tað kann ikki passa, at Kring­varp­ið ikki kann rek­ast 10 pro­sent bí­ lig­ari. Sjálv­andi ber tað til. Dimm­a­lætt­ing hev­ur eis­ini sína søgu, har tey ikki hava megn­að at tillaga seg. Støðan hjá okkum í Miðla­ hús­i­num er tann, at vit ynskja okk­um at sleppa at kappast frítt um lýs­ing­ar­peng­ar­nar. Vit halda tað vera púra skeivt, at ein skatta­inn­krevji sum Kringvarpið skal kapp­ast við okkum um lýs­ingar. – Droppið tí alt tos um miðla­grunn, har almenn nevnd skal gera av, hvar lýs­ ing­ar­inn­tøk­ur­nar fara. Lat­ið teir priv­atu miðl­a­r­nar eiga lýs­ing­ar­nar í frið, so skulu vit nokk klára okkum! Fáa vit frið – so klára vit okkum Ein dugnaligur kapitalistur Verð­ur eitt øgiligt upptak Heðin mortensen kjak á síðu 15 Rulla ermar upp fyri mið­ stað­in Bogi andreasen kjak á síðu 15 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Lisið á Sunleif Rasmussen Sigi tað eina­ferð enn. Hetta landið er eitt eks­per­i­ment­ar­i­um hjá ein­um ge­men­um stud­ enta­skúl­a­næm­ingi úr Sør­ vági! Skilji ikki at tað skal bera til í 2012! Í sekstiárunum segði Will­i­am Hein­e­sen í sam­r­øðu við dansk­an mið­il at; »Fær­ø­er­ne er dil­e­tant­er­ nes hold­e­plads«. Má sig­ast at tað stendur við og vesn­ar.