fríggjadagur 25. januar 2013síða 2

Fríggjadagur 25. januar 2013 · Nr. 10 Oddagrein Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov vikuskiftisblaðið Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Kappingarneyti okkara hevur aft­ ur um dagarnar útmerkað seg við at skriva »eitt-beintar« søg­ur um seg sjálvan. T. e. søgur við einari ikki óheftari keldu, við ongum keldu­kritikki. Søg­ur, sum hava til endamáls at upp­hevja seg sjálvan – ella at smikra alment fyri sínum ar­beiðs­gev­ara. Tað kalla vit van­liga horu­journ­ al­i­stikk. Soleiðis viðgjørdu tey eisini orr­ust­una, sum stóðst av prent­ing­ ini av Dimma­lætt­ing á Prent­mið­ støð­ini, har tey ikki vilja gjalda. Tá spann blað­ið eina eitt-beinta gýs­ara­s­øgu um rokk­arametodur frá vrak­aða spar­i­kassa­stjóra­ num í Klaks­ vík, sum hevði sína heilt ser­ligu ver­sjón av veru­leik­a­ num – ein veru­leiki, sum tey á Dimmu stóla 100 pro­sent upp­á, tí tey eru jú øll í breyði hjá stóra mann­inum, sum fyrr ráddi fyri borg­um í Norð­oya Spar­i­kassa –  og tí hev­ur ser­liga gott skil upp á at mála reyðu tøl­ ini svørt. Hann er ar­beiðs­gev­ar­ in, tí skulu øll á knæ – og sekt­in á prinsippini. Nú sigur sami maður, sum – sam­bært Dimm­a­lætt­ing alt­ so – hev­ur ver­ið »ein mans­ald­ur í banka­heim­i­num«, (»mans­ald­ur« er mið­al­lívs­tíð hjá ein­um menn­iskja, um­leið 70 ár) at hann angr­ar ikki, at hann keypti Dimma­lætt­ing – og í sama anda­drátti sig­ur hann, at fel­agið, sum seldi honum blað­ ið, hev­ur lump­að hann og log­ið um tað, sum selt varð hon­um. Tað eru BankNordik, P/F Krún­borg og P/F Tjald­ur, sum hava selt, so her er tal­an um penga­sterk fel­øg – helst mun­andi sterk­ ari enn ein frá­koyrd­ur spari­ kassa­stjóri – hó­ast frá­far­ ing­ar­sam­sýn­ing, sum hevði fingið Alfred, Ingeborg, Ernst og øll tey at rodna! »Dimmalætting ger munin hvønn dag. Eitt blað, sum á ein spenn­andi hátt lýsir, greinar og kveik­ir og set­ir tíni á­hug­a­mál fremst. Les­ar­in er kjarn­in í okk­ara journ­al­i­stikki.« Soleiðis stendur á forsíðuni á Dimmu. So­leiðis síggja tey á Dimmu seg sjálvi. Sum lesari kundu vit hugs­ að okk­um út­søgn­ina lýsta nærri, greinaða, so­leið­is at hetta kundi kveikt og sett á­hug­a­mál­ini hjá lesarum fremst. Men tað var kanska ikki end­a­ mál­ið. Tað eru jú á­huga­mál­ini hjá honum, sum eig­ur Dimm­a­lætt­ing, sum eru fremst. Hann eig­ur all­ar journ­al­ist­ar­nar – og blað­stjór­ar­n­ ar. Hann er nú kjarnin í journ­al­i­ stikk­inum. Tað kalla vit van­liga horu­jour­ nalistikk. Tíðindaleiðarin í Kring­varp­i­ n­um hev­ur kunn­gjørt, at Kring­ varp­ið kann ikki við­gera »trup­ul­ leik­ar« hjá Dimm­a­lætt­ing, tí tey kenn­ast for væl. Tað kann eisini bólkast und­ir horu­journ­alistikk. Sosialurin er kapp­ing­ar­neyti – so hví ikki bara viðgera seg sjálv­ an? Sosialurin varð fyri sjey ár­ um síðani seldur fyri 10 mill­i­ón­ir. Hvussu nógv fór Dimm­a­lætting fyri? Nú tá so mangt verð­ur útbasunerað um selj­ar­an, so kundu ár­vaknu og »óheftu« blað­ fólkini á Dimma­lætti­ng fing­ið hesa detaljuna við eis­ini – tað hevði kanska givið enn eina virðisløn? Jenis av Rana, formaður Mið­floks­ ins, legði ikki fingrarnar í­mill­um í sín­um við­merk­ing­um, tá egni lands­stýr­is­mað­ur hans­ara, Kar­ sten Han­sen, mik­u­dag­in svar­aði einum fyrispurningi frá Rig­mor Dam, løg­tings­kvinnu, um ætl­a­ðu sparingarnar í sjúkra­hús­verk­i­ num. Svarið frá lands­stýr­is­mann­i­ num er orð­a­svald­ur, sum lít­ið hev­ur við ver­u­leikan at gera, segði Jenis av Rana. Og júst Jenis av Rana helst tann ting­mað­ur­in, sum hev­ur best inn­lit í hesi við­ur­skiftini, tí hann er eis­ini komm­un­u­lækni og hev­ur starv­ast sum lækni í sjúkra­hús­verk­i­num. Men tað sum hev­ur fing­ið sinn­ið í kók hjá ting­mann­i­num, eru egnu royndir hansara av sjúkr­a­hús­verk­ i­num sein­astu mán­að­ir­nar sum nærm­asti av­varð­andi hjá álvarsliga sjúk­um fólki. Men tað sum undrar okkum er, at lands­stýr­is­mað­ur­in so at siga einki konkret upp­skot hev­ur til spar­ ing­ar, tó at vit nú fara inn í næsta mánað í árinum. Samgongan hevur sam­tykt at spara 20 milliónir í ár 50 mill­i­ón­ir næstu árini. Men tey vita als ikki, hvussu tey skulu spara. Landsstýrismaðurin tosar um »djúp­tøkna ný­skip­an í heilsu­verk­ i­num« og um at »tæn­ast­an til borg­ ar­an verð­ur bet­ur og nærri borg­ar­a­ num fyri minni kostn­að« og um »at fáa meira fyri minni«. Alt slitnar frasur, sum vit hava hoyrt so ofta. Tú fært hug at spyrja, um púra einki skil er í fyristingini. Verða slíkar spariætlanir bara tikn­ ar úr leysum lofti úr einum rokn­ i­arki hjá Jørgen Niclasen prúasta utt­an jørðforbindilsi? Og tað ljóðar sanniliga álvarsamt, tá ein royndur løgtingsmaður, sum hev­ur verið við til at gjørt 19 tær sein­astu fíggj­ar­løg­ting­s­lóg­ir­nar sig­u­r, at tað er nógv fyri, at man skal enda í hótt­andi sjúku fyri at á­sanna, at tos­ið hjá sam­gonguni um spar­ingar er tað bera orðaskvaldur, sum lít­ið hev­ur við ver­u­leik­an at gera. Jenis av Rana hevur rætt. Spari­ ætl­an­ir­nar eru ikki trúverdugar. Og at lands­stýr­is­mað­urin ikki kann koma við nøkr­um kon­kret­um, nú ein mán­að­ur er farin av árinum, tað er prógv um atgerðarloysið, sum Jenis av Rana og samgongan eru eks­pon­entar fyri. Trupulleikin er bara tann, at hvørki Jenis av Rana ella Karsten Han­sen ella Bill Justinussen fara at gera nakað við tað. Miðflokkurin sær størri virði í politisku tab­u­rett­ ini enn at røkka politiskum málum. Tað hevur eingin prógvað betur, enn júst Jenis av Rana. Men tó – at tað blíðkar fyri hug­ að­um monnum kann føra til okkurt gott. Gævi satt, at tað eisini blíðkaði fyri øðrum í samgonuni, so málini ikki bara vórðu sett eftir teimum á hægstu rókum. »Okkara spariætlan hevur einki trúvirði!« – citat Jenis... Uppgávan sum tíð­inda­ leiðari í public serv­ice stovn­inum Kring­varp Føroya er týdn­ing­ar­mik­ il. Journ­a­listiski vakt­ hund­urin skal verða eitt mót­spæl til makt­hav­ar­ ar og stóru peningaligu á­hug­a­mál­ini í sam­fel­ag­ num – ein trygd fyri, at vit hava eina fría pressu í Før­oyum – og tíð­inda­leið­ ar­in skal ganga und­an og goyggja harðast – vildu vit altso hild­ið. Men tað var ikki nógv goyggj at hoyra í vikuni, tá ið tíð­ind­a­leið­ar­in var vert­ur í Morg­un­send­ing­ ini hjá Útvarpinum, sum er at líkna saman við komm­er­s­ielt poppradio. Í besta føri kunnu vit siga, at tað var ein vakt­hund­ ur, sum lá á rygg­i­num og blídliga murraði til lurt­ ar­arnar. Tíð­indaleiðarin sat fyri opn­ari mikrofon og læs sms-boð frá lurt­ar­ num, og tá ið hon var lið­ug við tað, spældi hon ein góðan hjá dreingja­ bólk­i­num One Dir­ec­tion. Sang­urin »Kiss You« er eitt av stóru hitt­u­num hjá pop­u­lera tann­ári­ nga­bólk­i­num. Og tað var líka við, at tann blíði vakt­hund­ur­in helt seg hava upp­i­borið ein koss hend­an morgunin – men hann skuldi kanska held­ ur fing­ið eitt gúpp í aft­ ur­partin. Liljan og dreingirnir Orðaskvaldrið hjá Karsteni Lumpaður at keypa Dimmu Loft­rúm­ ið er okkara vøggugáva Hergeir nielsen tíðargrein á síðu 15 Re­to­ r­ikk­ur og seing­j­ar­ pláss Theodor e. d. Olsen eygamálið á síðu 14 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Uppgávurnar hjá tíðindaleiðaranum eru nú broyttar til eisini at lesa upp sms'ar og spæla boyband-tónleik