mánadagur 11. februar 2013síða 4

Mánadagur 11. februar 2013 · Nr. 17 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen - Tað er onki, sum bendir á, at misnýtslan av rúsevnum í Før­oyum er í minking. Tað staðfestir Mikkjal Thoma­sen á narkodeildini hjá løgregluni í Føroyum. Men samstundis stað­fest­ ir hann, at tað eru ikki bara gaml­ir hippiarir frá seksti­ ár­unum, sum síggj­ast aftur í rúsevna-um­hvørvi­num. - Tað er hugstoytt at síggja, men veruleikin er alt­ so tann, at tað legst støðugt til av ungum fólki í rúsevna- um­hvørvinum, eisini blað­ ung­u­m fólki. - Tað er ikki óvanligt at vit síggja og hoyra um børn, heilt niður í 14 ár, sum roykja hassj, sigur løgreglumaðurin. Hann sigur, at hetta er nak­að, foreldur eru tilvitað um, tí løgreglan fær javnan fyrispurningar frá stúrnum foreldrum, sum hava illgruna um, at børn teirra eru endað í rúsevnamisnýtslu. - Tað er ein ómetaliga tór­ før støða hjá foreldrum at vera í. Løgreglan kann ikki veita ráðgeving á hesum øki, men vit leiðbeina fegin for­ eld­ur um, hvaðani tey kunnu leita sær hjálp og ráðgeving og, hvat tey serliga skulu hava eyguni eftir í sambandi við atferð og annað, hjá børn­ unum. Hinvegin er løgreglan eisini virkin í SSP, sum er sam­starv ímillum skúla, al­ mannaverk og løgreglu og í tí sambandi er løgreglan á skúl­um og greiður børnum frá um rúsevni, rúsdrekka, og onnur viðurskifti. Á sama stigi Men hóast ongar ábendingar eru um, at nýtslan av rús­evn­ um í Føroyum minkar, ku­n­ nu vit hinvegin fegnast um, at misnýtslan er heldur ikki serliga høg aftur ímóti í øðr­ um londum. - Útfrá teimum tølum og royndum vit hava, er tað okk­ara meting, at misnýtslan av rúsevnum ímillum før­ oysk­an ungdóm, er á leið á sama stigi sum misnýtslan ímill­um ungdómin í okkara granna­londum, sigur Mikkjal Thoma­sen. Hann staðfestir at spurn­ ing­urin um misnýtslu av rús­ evn­um er fyri ein stóran part ein sosialur spurningur. - Tí hava tey sosialu viður­ skift­ini, heimið og foreldrini, skúli, frítíðarfelagsskapir og sosialu sambondini annars hjá teimum ungu, nógv tann størs­ta týdningin fyri um ung fella í misbrúk, ella ikki. Mikkjal Thomasen held­ ur, at ein orsøk til hetta er, at bæði løgregla og toll­vald rað­festa bardagan ímóti rús­ evn­um rættiliga framma­liga. Hinvegin staðfestir hann eisini, at seinastu árini hev­ur rúsevnasmuglingin til Før­ oya verið merkt av, at hon er betri skipað, enn hon hevur verið og at tað í ávís­an mun eru professinell brot­s­manna­ lið, sum standa aftan­fyri. Í hesum sambandi er tað staðfest, at danska rokkara- harkaliðið Hells Angels, hevur fyriskipað rús­evna­ smugl­ing til Føroya. Effektivt eftirlit Men løgreglumaðurin held­ ur, at eini viðurskifti, sum gera sítt til at halda nýtsluni niðri, er at tollvaldið ger nógv burt­ur úr at kanna ferðafólk og post, sum kemur til land­ ið og løgreglan er eisini farin at rað­festa kanningar fram­ ma­liga. Eitt nú er løgreglan farin at gera nógv burtur úr at kanna, um bilførarar koyra ávirk­aðir av rúsevnum og tað hevur longu elvt til fleiri dóm­ar og fer at føra til fleiri dóm­ar í næstum. Men tað økta eftirlitið hev­ ur eisini sum heild, ført til, at fleiri fólk verða tik­in fyri at smugla og selja rús­ev­ni. Sjálvur ivast løg­reglu­ mað­ur­in heldur ikki í, at ein or­søk til, at misnýtslan ikki er størri, er eisini tann at rús­evni eru rættiliga dýr í Før­oyum. - Sjálvandi ávirkar tað nýtslu­na, at prísurin í Før­oy­ um er einar upp til 10 ferðir hægri enni Danmark, men úrs­lit­ið av einum effektivum eftir­lits­arbeiði, er júst tað, at út­boð­ið er avmarkað og tað trýst­ir prísin upp. Afturúrsigld Hinvegin vísir Mikkjal Thomasen á, at í nógvum før­ um er føroyska narkoreglan alvor­liga afturúrsigld aftur ímóti løgregluni í okkara granna­londum. Hann hugsar um, at løg­ regl­an í Føroyum hevur nógv verri heimildir at seta kann- ing­ar í verk í sambandi við rús­evna­mál. Hann vil ikki nágreina hetta, men hann heldur av­ gjørt, at hetta eru viðurskifti har, føroyskir myndugleikar áttu at arbeitt skjótari, fyri at løgreglan í Føroyum kann fáa somu møguleikar sum løg­reglan í okkara granna­ lond­um hevur í stríðnum ímóti rúsevnum. Hóast løgreglumaðurin einki vil siga, kann stað­fest­ ast, at tað stendur í eini frá­ greiðing frá rúsevnafundi í Fólkaheilsuráðnum fyri stutt­um, at eitt av hesum am­ boð­um, sum stórur saknur er í royndunum at basa rús­ evn­um í Føroyum, eru betri heimildir at lurta eftir tele­ fonsam­røðum. Hetta er eitt ynski, sum er fleiri ára gamalt og sum eisini áður er umrøtt í Sosiali­num, men enn eru neyðugu fyriskipanirnar ikki sett­ar í verk, so at tað ber til. Bæði í bygd og í bý Mikkjal Thomasen sigur, at hóast Havnin er miðdepilin í rúsevna umhvørvinum, eru rús­evni allastaðni. - Ofta koma fólk av bygd til Havnar við tí fyri eyga at útvega sær rúsevni, men vit síggja eisini, at fólk fara úr Havn, út á bygd í somu ør­ ind­um. - Men sum heild síggja vit, at umhvørvið er rættiliga sama­ntvinnað og at tey, sum eru í hesum umhvørvinum kenna hvønn annan og hjá løg­reglu­ni eru tað ofta tey somu nøvnini, sum ganga aft­ur og aftur. Akkurát sum í øðrum lond­um, er hassj nógv tað van­lig­a­sta rúsevni í Før­oy­ um. Men løgreglan leggur eisi- ni hvørt ár hald á onnur evni. Kortini hava vit ikki sæð so nógv til ecstasy í sein­ astuni, sum vit gjørdu fyri nøkr­um árum síðani, men við jøvnum millumbili finna vit eisini smáar nøgdir av koka­ini. Síðsta summar fekk eitt nýtt evni, ið nevndist Kro­ ko­dil, nógva umrøðu, tí tað er so sterkt, at tað etur mis­ nýtar­an upp eftir stutta tíð. - Tað evnið hava vit tí­bet­ ur ikki sæð í Føroyum enn, sig­ur Mikkjal Thomasen. Og hann ivast eisini í, hvus­su stórur vandin fyri hes­um sermerkta slagi av rúsevnum er í Føroyum. - Tað eru ofta mis­nýt­ar­ar­ nir, sum eru allar­ring­ast fyri og sum eru hero­in­mis­nýtar­ ar, sum eisini fella til krokodil og tað slagi av misbrúki hava vit tíbetur ógvuliga lítið av í Før­oyum. Hinvegin ásannar Mikkj­al Thomasen at eisi­ni am­feta­ min sæst í ávís­um bólkum í rúsevna-um­hvørvi­num og løgreglan leggur av og á hald á størri og smærri nøgd­ir. Hinvegin órógvar tað hann, at tey finna meiri og meiri av MDMA, sum er tað virkna evnið í ecstasy. - MDMA kann vera sera ymiskt í styrki. Síðsta summ­ ar legði løgreglan í Føroyum hald á eina hampiliga stóra Vit síggja javnan 14 ára gomul børn taka rúsevni RÚSEVNI Tað órógvar føroysku narkoløgregluna, at tað støðugt legst til av blaðungum misbrúkarum og nú er eisini vanligari, at føroyingar sjálvir eru farnir at framleiða rúsevni Órógvandi gongd - Tað er okkara meting, at misnýtslan av rúsevnum ímillum føroyskan ungdóm, er á leið á sama stigi sum í okkara grannalondum, sigur Mikkjal Thomasen hjá narkoløgregluni. Men tað órógvar hann, at meiri er at síggja av rúsevnum, sum kunnu vera lívshættislig í heilt smáum nøgdum