fríggjadagur 15. februar 2013síða 6

Fríggjadagur 15. februar 2013 · Nr. 19 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Langhylur á djúpum vatni Vindmylla sum eitt alternativ Leo Poulsen SEV ger í løtuni eina grein­ ing av, hvussu skilabest er at útbyggja elnetið í land­in­um, har undir, hvussu Suð­ur­ oygg­in frameftir skal verða veitt el. – Hetta er ein greining, sum vit gera í løtuni, og sum skal verða liðug í ár, sigur Hákun Durhuus, stjóri í SEV. Spurningurin er, um skila­best er at leggja kaðal úr meginøkinum og suður í Suðuroynna, ella fíggjarliga besta loysnin er, at byggja El­ virkið á Oyrunum í Vági út. – Motorarnir á Sunds­verk­ inum hava eina ávísa livitíð, og hon nærkast endanum, og tí gevur tað meining av hyggja at Suðuroynni, sam­ stundis sum hugt verður eft­ ir útbyggingini á Sundi, sigur Hák­un Djurhuus. Hetta við at knýta Suður­ oynna upp í meginøkið er ikki nakar heilt nýggjur tanki, tí møguleikin hevur verið um­ røddur í frágreiðingum frá SEV fyrr. Men undir øllum umstøðum verður Elverkið í Vági ikki heilt niðurlagt. – Vit skulu undir ølum um­støðum hava eina back- up skipan, og í hvussu er skal oljan í tangunum verða hildin lunkað. Men um talan verður um nakran avlopshita, dugi eg ikki at siga á standandi fót, sigur Hákun Djurhuus. Talar fyri kaðali Stóra vindmylluætlanin, sum skal fremjast í Húsahaga, tal­ar fyri, at tað helst verð­ ur skilabest at leggja kaðal suð­ur í Suðuroynna. Tí illa er hugsandi, at ein vind­myllu­ park eisini verður sett upp í Suður­oynni. Umvegis kaðalin ber til at veita vindorku til Suður­oynna, men tað er kortini eingin av­ gerð tikin um hetta enn. – Kanningin skal eisini greina, í hvønn mun økti tørv­urin í Suðuroynni best kann nøktast. Tað er serliga nýggja uppsjóvarvirkið, Varð­in Pelagic, ið hevur økt um orku­tørvin, sigur Hákun Djur­huus. Tað er eisini eitt ávíst tíðar­trýst á útbyggingini, men neyðugu atlitini skulu kort­ini takast. – Tað er greitt, at vit ikki kunnu taka atlit til ætlaða lang­hylin í Vági. Hinvegin lata vit sjálvandi langhylinum av­lopshitan, um har verður nak­ar. Men tað verður undir øll­um umstøðum samlaða fíggj­arliga og tøkniliga úr­ slitið av kanningini, sum verð­ur avgerandi fyri, hvørja loysn vit velja, sigur Hákun Djurhuus, stjóri á SEV. Leo Poulsen John Henrik Holm er ein av stigtakarunum til langhylin í Vági, men hann kennir ikki til ítøkiligu kanningina hjá SEV um at leggja kaðal frá meginøkinum til Suður­oy­ ar. – Undir øllum umstøðum er tað nakað, sum tekur tíð. Arbeiðið skal projekterast og útførast, so eg rokni ikki við, at tað ávirkar okkara verkætlan fyrstu tíðina, sig­ ur John Henrik Holm. Hann sigur, at tá teir kenna ætlanirnar hjá SEV, taka teir tað harfrá. – Eg eri ikki bangin fyri, at ein kaðal til Suð­ur­oyar skal forkoma lang­hyls­ætl­an­ini. Vit hava havt møgu­leikan fyri at byggja eina vind­ myllu, og harvið gene­rera okkara egnu orku, uppi at venda. Men so skjótt vit vita meira, hava vit eisini betri møguleika at taka støðu út frá, sigur John Henrik Holm, ein av stigtakarunum í stuttari viðmerking. ORKA SEV greinar í løtuni elnetið í sambandi við neyðugar útbyggingar, og kanningin, ið skal verða liðug í ár, skal fáa greiði á, um kaðal skal leggjast til Suðuroyar, ella Elverkið á Oyrunum í Vági skal byggjast út. Verður fyrra loysnin vald, kann hetta forkoma langhylsætlanini ORKA Oddamaðurin fyri lang­ hyl­inum í Vági kennir einki ítøki­ ligt til kanningarnar hjá SEV, men hann roknar undir øllum um­støðum við, at byrja við av­ lops­hita frá Elverkinum í Vági Leo Poulsen – Eg skilji ikki spurningin! Soleiðis svaraði Dennis Holm, borgarstjóri í Vágs komm­unu, tá hann varð spurd­ur, hví neyðugt var hjá Vágs býráð í skundi at játta 600.000 krónur til langhylin. Fyrihildin, at landið jú hev­ ur játtað fýra milliónir krónur til hylin, og hví iki varð trekt upp á hesar pengarnar, svar­ aði borgarstjórin, at lang­hyl­ urin kostaði mangt slíkt. – Tað er nógv meiri pen­ing­ ur, enn landið hevur játt­að, ið skulu til, sigur Dennis Holm. Tað er flestum kunnugt, at SEV umhugsar framtíðar orkuveiting til Suðuroyar, og valið stendur í løtuni mill­ um ein kaðal ella at byggja elverkið í Vági út. Men tað hevur onga ávirk­an á ætlanirnar hjá stig­tak­ar­un­ um fyri langhyl - ella fyri borgarstjóran. – SEV hevur hundraðtals ætlanir, og verri enn so allar verða førdar út í lívið, so tað er ikki nakað vit kunnu ganga og konkludera við, sig­ur Dennis Holm. Hetta hóast øll verk­ætl­ anin er grundløgd á ta stað­ festing, at allur avlopshitin frá elverkinum í Vági fer til spillis, og tí kundi hita lang­hylin upp ókeypis. – Vísir tað seg, at eingin avlopshiti fæst frá SEV, seta vit bara eina vindmyllu upp, sigur Dennis Holm. Dennis Holm upplýsir ann­ars, at hann ikki var til staðar, tá Vágs býráð við­gjørdi eykajáttanina til lang­hylin. Skilir ikki spurningin ORKA – SEV hevur nógvar ætlanir, og vit kunnu ikki bíða eftir, hvat tey gera ella ikki gera, sigur Dennis Holm, borgarstjóri í Vági og ein av stigtakarum til langhylin.­ Grøn multihøll Tá farið verður undir at byggja eina svimjihøll er tað ikki bara byggikostnaðurin, sum er ein avbjóðing, men kanska serliga rakstrarkostnaðurin, tá høllin er liðug. Høvuðsorsøkin er, at svimjihylar sum heild eru dýrir at reka – tað er dýrt at hita upp vatnið í svimjihylum – og 50 m. svimjihylar eru sjálvsagt væl dýrari at hita upp enn teir 25 m. svimjihylarnir, sum vit hava í Føroyum í dag. Hesin veruleiki er helst eisini størsta orsøkin til, at tað eru so fáir svimjihylar í Føroyum í dag og at ongin 50 m. svimjihylur er her á landi. Í Vági er tó ein gyltur møguleiki fyri at sleppa undan júst hesari forðing. Á elverkinum hjá SEV í Vági er dagliga ein stór avlopsorka, sum ikki verður brúkt. Avlopsorkan rennur á sjógv (kølivatn frá motorunum) og guvar upp gjøgnum skorsteinarnar. Tekniskt er dýrt at endurnýta avlopshitan frá skorsteinunum, meðan tað er einfalt at endurnýta heita kølivatnið frá motorunum til at hita upp multihøllina.Avlopshitin frá elverkinum hjá SEV í Vági nøktar tørvin at hita upp sjálvan svimjihylin. Hartil verður sett upp skipan, at hita upp vatnið til brúsur og vatn annars til kravdu hitastigini.SEV hevur víst verkætlanini við einari Grønari Multihøll á Oyrunum í Vági stóran áhugað og hevur verið sera jalig um verkætlanina at verkæltanin kann brúka avlopshitan frá Vágsverkinum. Av heimasíðuni svimjihollin.com, ið er ein lýsing av multihøllini við 50 m hyli, ið ætlanin er at byggja í Vági. FAKTA