fríggjadagur 15. februar 2013síða 34

nr. 19 · 15. februar 2013 2 VIKUSKIFTI Livistøðið Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Í nógv ár vóru bæði búskaparfrøðingar og onnur samd um, at búskaparlig fram­ gongd ikki hevði við sær lukkuligari fólk. Men fleiri kanningar, sum leiðandi búskaparfrøðingar hava gjørt seinnu árini, vísa, at tað er eitt samband mill­ um búskap og lukku. Blaðið The Guardian skrivar, at ein kanning hjá trimum amerikanskum akademikarum – Daniel Sacks, Betsey Stevenson og Justin Wolfers – vísur, at fólk verða lukkuligari, tá ið inntøkan hjá teimum veksur. Kanningin staðfestir, at fólk, sum eru væl fyri fíggjarliga, eru í miðal glaðari og meira nøgd enn tey, sum for­vinna minni. Og fólk í teimum ríku lond­unum eru lukkuligari enn fólk í teim­um fátæku londunum. Einki mark Kanningin hevur eisini funnið fram til, at tá ið bruttotjóðarúrtøkan (BTÚ) hjá einum landi veksur, so verða fólk glaðari. Og gongdin er tann sama, líka­mikið hvussu stór fíggjarliga framgongdin er – tað er einki mark, har tað ikki verður so festligt longur. Niðurstøðan er heilt einfalt, at betri fólk eru fyri fíggjarliga, lukkuligari eru tey. Kanningin hjá amerikumonnunum verður stuðlað av einum kanning hjá Ruut Veenhoven og Floris Vergunst, sum hava brúkt hagtøl hjá World Database of Happiness og funnið fram til, at tað er eitt samband millum gongd­ina í BTÚ og eydnusemi í flestu lond­um. Í teimum londum, har størsti bú­skapar­vøksturin hevur verið er miðal eydnu­semi eisini vaksið. Enter og exit Føroyar Redaktørur: Eyðun Klakstein Útgevari: Sosialurin, www.sosialurin.fo Sniðgevi/umbróting: Pætur Eyðunsson Jensen, Sosialurin Forsíðumynd: Sunnleyg Eliassen / Mynd: Heinesen Myndir klumman Inna Törnroos Hava inntøka og búskaparstøða nakað at siga fyri, hvussu lukkuligur tú ert? Jú, tað hevur tað, vísa nýggjar kanningar Tað eru skjótt trý ár liðin, og sárini eru um at verða lekt. Sárini av at fara úr Føroyum – velja mítt føðiland frá, tí tað tíanverri ikki kundi meta seg við tað, vit fóru aftur til. Havi júst lisið bókina »Exit Føroyar« – ein góð og týdningarmikil bók – og eg kenni meg so nógv aftur í øllum tí, sum verður lýst í bókini. Tey, sum ikki vilja steingja hurðina til at flyta heimaftur. Tey, har lívið uttanlands er so gott, at tað er torført at fara frá. Og so tey, sum vilja og trúgva uppá einar Føroyar, ið rúma øllum, og har liviumstøðurnar eru líka góðar sum í øðrum Norðanlondum. Eg vildi so gjarna trúgva, at lívið í Føroy­ um var tað, eg vildi. Nógv ávaraðu meg um, at tað, man fer frá sum tannáringur, ikki er tað sama, tá man kemur heim 18 ár seinni. Men eg lurtaði ikki. Føroyar eru eitt fan­tast­ iskt land, og betri fólk er ikki at finna. Tað fari eg altíð at standa fast við. Men eftir nøkrum mánaðum í Føroyum vísti tað seg, at lívið var tyngri, fátækari og meira avbyrgt, enn vit vóru von við. Kostn­ aðurin fyri at flyta heim gravaði djúp hol í okkara lummar, og setningar sum »Tit skulu ikki halda at nøkur pláss standa og bíða eftir tykkum« vóru galdandi – og ikki bara fyri barnaansingina. Avgerðin at fara av landinum aftur eftir bara einum ári var tung – sera tung. Um vit gjørdu rætt, fáa vit ongantíð at vita, men tað kennist, sum okkara familja hevur tað betri uttanlands enn í Føroyum. At maðurin er út­lendingur hevur sjálvandi sítt at siga, men av­gerðin var okkara og ikki bara hansara. Hóast hetta so eri eg so sera glað fyri, at vit gjørdu hesa royndina. Tí nú vita eg og Føroyar hvar vit hava hvørtannað. Vit eru góð, men vit hava tað best, um vit ikki búgva saman. Sambandið halda vit við, at eg arbeiði partvís í Føroyum og vitji so ofta, eg havi ráð. Tað kann væl verða, at vit flyta sam­an aftur á gamaldsaldrinum – mær hevur so ongan­tíð dámt at steingja hurðar. So segði hann... Rík fólk eru glaðari Tað einasta rætta er at gera hassj lóg­ ligt at keypa. Veruleikin er, at tað er so lætt at fáa fatur á hassji, at í roynd og veru er longu talan um fría sølu. Carl August Arge, rúsevnaviðgerðari Kanningar vísa, at samband er millum fíggjarstøðu og eydnusemi hjá fólki