mánadagur 18. februar 2013síða 2

Mánadagur 18. februar 2013 · Nr. 20 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Oddagrein Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo mánadagsblaðið Amerikanska tíðarritið Time gevur matstovuni Noma ábyrgd­ina fyri, at tað gongur væl hjá danska búskapinum. Undir yvirskriftini “Hvussu ein matstova broytti danskan búskap” greinar blaðið týdn­ ingin, sum Noma hevur havt fyri danir. Sambært blaðnum hevur Noma, sum hevur verið kosin heimsins besta matstovu og hevur fingið sera nógva um­røðu kring heimin, verið sen­tralt í framgongdini hjá Dan­mark. Tað er ikki bert mat­stovuvinnan, sum hevur gott av Noma, men eisini osta­handlarar, bryggjarí, fiski­menn, bøndur og onnur, og Noma hevur fingið talið á ferða­fólkum í Danmark at økjast, heldur Time. Noma verður saman­ líkn­að við týdningin, sum mat­stov­an elBulli hevði fyri Spania í 1980’unum. Eingi ítøkilig tøl eru fyri, hvussu Noma hevur ver­ið við til at ment danska sam­ felagið, men fleiri úttala seg blaðið um, at tey hava havt fyrimunir av umrøðuni, sum Noma hevur fingið. Og eig­ arin av Noma viðurkennir, at fólk nú hava fingið eyguni upp fyri Danmark sum mat­ stovu­land, og at tað lokkar fólk til Danmarkar. – Fyri fimm árum síðani var tankin um, at fólk ferð­ aðust til Danmarkar fyri at eta láturligur. Tað hevði svarað til at farið á sólferiu í Bagdad, sigur René Redzepi við Time. Ikki sørt av kjaki stóðst av tíðar­ greinini hjá Jóannes Eidesgaard her í blaðnum næstsíðsta vikuskifti, tá hann mælti Høgna Hoydal og Akseli V. Johannesen til at skipa ein reyðan blokk millum Javnaðarflokkin og Tjóðveldi og aðrar flokkar, sum kann fara til val sum ein blokkur móti sitandi samgongu millum Fólka­flokkin og Sambandsflokkin. Slíkur blokkpolitikkur er óroynd­ ur í Føroyum, tó at vit kenna hann væl eitt nú úr Danmark. Har veit velj­arin frammmanundan, hvørja stjórn hann fær við at velja tann og tann flokkin – og ikki minst, so kennir veljarin eisini teir tveir per­ sónarnar, sum kunnu gerast for­ sætisráðharrar. Men siðbundni høgra-vinstra- poli­tikkurin er ikki so eyðsýndur í Før­oyum. Hetta er partvíst tí, at her hava vit eitt annað blokksamstarv – loysingarflokkarnar, sum hóast ósamdir og á pappírinum á hvør sín­um veingi, javnan finna saman í sam­starv upp á loysingar­poli­tikk­in. Men er tað nú loysingarmálið, fullveldismálið ella sjálvstýrismálið, sum er orsøkin til, at tað er so ringt at fáa eyga á siðbundan høgra- vinstrapolitikkin? Í grein, sum Poul Michelsen úr Fram­sókn hevur sent miðlunum vís­ ir hann á, at Framsókn eftir stevnu­ skrá­un­um at døma átti at kunn­að arbeitt væl saman við Fólka­flokk­ inum, Mið­flokkinum og Sjálv­stýris­ flokkinum, tá tað ræður um sjálv­ stýris­málið. Men hetta málið er vent á høvdið, sigur Poul Michel­sen, sum eisini vísir á, Fólka­flokk­urin, Mið­ flokk­urin og Sjálv­stýris­flokkurin at »av ófatiligum grundum góðtóku at hækka árliga blokkin 220 milliónir krónur«. Hann heldur tó, at tíbetur vóru danir so mikið at sær komnir, at teir virdu sjálvsstýristilgongdina og bjargaðu okkum úr ringastu skommini. Somu­leiðis vísir Poul Michelsen á, at and­støðu­flokk­arnir eru samdir um, at tað ikki kemur upp á tal at hækka blokkin. Tí er tað – sambært Poul Michel­sen – munandi lættari hjá Fram­sókn at semj­ast við Tjóðveldi og Javn­aðar­ flokk­in í sjálv­bjargnis­málinum. Poul Michelsen sigur eisini, at tað er løgið hjá teimum í Framsókn at staðfesta, at Framsókn sum ein liberalur flokkur í fleiri førum hevur nógv meira samanfallandi áhugamál við Tjóðveldi og Javnaðarflokkin enn hinar flokkarnar, og so vísir hann á, at hesir flokkar vilja eins og Framsókn, at náttúrutilfeingi skal koma teimum nógvu til góðar og ikki bara teimum fáu, sum í dag stjórna meira enn 70 prosentum av útflutningsvirðunum úr okkara fiskivinnu. Orðið »marknaðarbúskapur« plagdi vera eitt borgarligt orð, meðan »planbúskapur« var eitt kommunistiskt orð. Vit kunnu bara staðfesta, at her vent í holuni. Vinstraflokkarnir eru liberalari enn samgongan Leygarkvøldið helt tíðinda­ deildin hjá Kringvarpinum søguna um eina nýggja leyg­arkvøldssending í út­ varpinum verða so týdn­ ingar­mikla, at tey gjørdu eitt innslag í høvuðs­tíð­inda­ sendingini leygarkvøldið um hesa sending. Útvarpsmaðurin hevði biðið vertin í leygar­kvølds­ sendingini, Jákup Magnus­ sen, koma í út­varps­stov­ una at greiða frá stóru hend­ingini, nú nýggja leyg­ar­kvølds­sendingin við fram­fýsna og fram­rætt­ aða navn­inum Plátu­barrin skuldi í luftina fyrstu ferð. Og so setti útvarps­ maðurin útvarpsvertinum stóru spurningarnar og fekk tey týdningarmiklu svar­ini: – Plátubarrin, hvat er tað fyri ein sending? – Tú, okur fara at spæla musikk, tað er tað, sum tað dreyar seg um. Okur byrja kvøldið við einari rúgvu av tón­leiki, og so líka sum fyri at vari­era eitt sindur, so verða tað tvey sovorðin tema. Vit fara at spæla burt­ur úr einari plátu í um­leið ein hálvan tíma, eini kend­ari plátu, og so taka okur eitt annað tema, sum er í ein hálvan tíma, við donskum 80’ara poppi. Og annars verð­ur tað bland­ að, og lurtarin kann eisini verða við. Serliga í tím­an­ um millum tíggju og ellivu spæla við løg, sum lurt­ar­ arnir kunnu velja. – Vit, sum minnast eitt sindur aftur í tíðina, minn­ast ein handil, sum æt Plátu­barrin, sum seldi vinyl­plátur í sínari tíð, sum tú eisini hevur keypt nógv­ ar plátur frá í fyrstuni, tá ið tú gjørdi tína karrieru sum discjockey... eh... eh... sigur tað eitt sindur um tónleikin, sum verður at hoyra í kvøld, verður tað gamal 80’ara tónleikur? Her steðga vit samrøðuni fyri at siga: Takk og lov fyri public service! Á tey stóru tíðindi! Her er vent í holuni Seinastu vikurnar hava norð­oyingarnir Hans Andri­ as Sølvará og Jógvan við Keldu kjakast uttan íhald í miðl­unum. Upprunin er ein fyrilestur hjá søgu­frøð­ing­ inum Sølvará um Lækna­ stríðið í Klaksvík. Fyrr­ver­andi politikarin við Keldu hev­ur verið misnøgdur við nýtsl­ una av onkrum keld­um, og tað hava teir báðir so fingið tíðina at ganga við. Tað hevur eitt satt skot­grava­kríggj, har teir eftir umleið hundrað lesarabrøv framvegis ikki eru blivnir nógv meira samdir um nakað sum helst. Tað er gott við samfelags­ kjaki – serliga kjak, sum flyt­ ur okkurt onkravegin – men nú hava vit hug at mæla til, at myndugleikarnir seta ein semingsmann at mekla millum Sølvará og Keldu­ mannin! Lat okkum fáa ein semingsmann Noma broytt búskapin Avtakið avtøku Kristina Háfoss kjak á síðu 21 Standa saman um nýggj krøv Tóra við Keldu kjak á síðu 22 Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000