týsdagur 12. mars 2013síða 2

Mikudagur 13. mars 2013 · Nr. 30 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Tøkni síða 18 So ham­randi hvast Heilsa síða 8 Svøvn­ mangul hóttir hjartað – Størsti partaeigarin skal ikki føla seg snýttan, tí tað stendur onga­ staðni í prospektinum, sum er grund­ar­lagið undir einskiljingini, at størri partur av flogfelagnum skal ein­skilj­ast. Hesi orðini eigur Johan Dahl, lands­stýr­is­mað­ur í vinnumálum, sum vegna landsstýrið hjá Kaj Leo Holm Johannesen varðar av At­ lants­flog. Orðini segði hann við Sosialin í gjár í sambandi við að­al­fundin hjá Atlantsflog fríggj­a­dagin, har størsti privati partaeig­a­r­in legði fram uppskot um, at priv­atu partaeigararnir skulu hava fram­ í­hjá­rætt til vinningsbýti, tí lands­ stýr­ið hevur lumpað privatu parta­ eig­a­r­ar­nir í sambandi við lyftið um at priv­at­isera seinna triðingin av fel­agnum. Men sambært Johan Dahl, so er einki lyfti um tað – og tá landsstýrismaðurin, sum hev­ ur ráðharraábyrgd, sigur, at »tað stendur ongastaðní í pro­spekt­in­ um­«, so tað beinleiðis lygn. Tí tað stendur í prospektinum, at seinni triðingurin eisini skal einskiljast: »I marts 2006 besluttede den færø­ske regering ved lov delvist at pri­va­t­i­sere Atlantic Airways ved at sælge 33% af aktierne i virk­so­ m­heden. I de forklarende not­er til loven om privatiseringen af At­ lantic Airways fremsætter reg­er­ ingen sine intentioner om at sælge yd­er­lig­ere 33% af aktiekapitalen til in­sti­tu­tionelle investorer efter børs­not­er­ing­en af virksomheden. Tim­ingen af den anden runde er end­nu ikke fastlagt. Da der snart er parl­a­ments­valg, kan man ikke vide, om den anden runde vil blive ud­ ført ifølge den fremlagte plan. Val­ get afholdes senest den 19. januar 2008. Ifølge den fremlagte plan vil reg­ er­ing­en fortsætte med at være en vægt­ig ejer efter den anden salg­s­ runde. En andel på 34% i virksomheden vil sikre, at der ikke kan foretages ænd­ring­er af vedtægterne uden reg­er­ing­ens godkendelse deraf.« Pro­spekt­ið liggur á heimasíðuni hjá At­lants­flog, og tað kann ein og hvør lesa – eisini Johan Dahl. Vit hava fyrr reist spurningin, um út­lendsk­ir íleggjarar kunnu hava á­lit á landsstýrinum, tá teir bein­leið­is verða lumpaðir at spilla peng­ar upp á íløgur í Føroyum. Spurn­ing­ur­in er, um teir hava álit á ein­um landsstýrismanni, sum lýg­ur. Og so er tað spurningurin, um tað hev­ur týdning fyri løgmann, at ein lands­ s t ý r ­i s ­ m a ð ­u r s i g u r ósatt? Málið um byggiloyvið hjá Varð­a­num Pelagic á Tvøroyri man vera eitt skúladømi um, hvussu tað gongur, tá man roynir at luska ting í­gjøgnum. Av tí at øll ikki hava spælt við opnum kortum, so er alt mál­ið rótað upp í ein ell­i­bita, soleiðis at landsins myn­d­ ug­leikar nú mugu leggja seg skerflatar fyri kap­i­tal­i­num. Men tað er ikki rætt, at eitt ting skal gera serlógir fyri ein­stak­ling­ar – og, sum Kári á Rógvi segði í Kring­varp­i­ num í gjár, so er tað ikki vist, at dóm­stól­ar finna seg í, at træt­ur verða av­gjørd­ar í ting­ i­num. Tí við hesum bronglast valdsbýtið millum útinnandi vald­ið og lóggávuvaldið. Tað er heldur ikki rætt at taka rætt­indi frá borgarum, so­leiðis at borgarin ikki hev­ ur nátúrliga rættvísi til at kæra, um okkurt fer fram, sum hann er ónøgdur við. Men at lands­stýr­is­mað­ ur­in fær loyst málið við at leggja tað fyri tingið, tað er kort­ini ikki vist. Tí, sum Kári á Rógvi eisini vísti á, so kann tað, at fólk ikki sleppa at kæra, føra til at tey í staðin fara at stevna, og tá er líka vítt sum sítt, tí tá kann málið draga nógv longur út. Øll eru vit samd um, at tað er gott fyri alla Suðuroy, at virk­semið aftur er á flaka­ virk­i­num á Tvøroyri. Men tað kann á ongan hátt verða rætt, at løg­tingið nú skal lóg­geva til fyri­muns fyri einum á­vís­ um virki, sum tó ikki sjálvt er kom­ið sær í hesa støðu. Mangt er, sum bendir á, at allar súður ikki eru syft­ar í hesum málið, hóast lands­stýr­ is­mað­ur­in er farin í ting­ið við málinum, tí tað má kenn­a­st sum herkin biti hjá ting­fólki, at verða tvungin at at­køvða fyri, at man kann keypa sær eitt byggiloyvi, bara tí man hevur pengar. Vónandi hevur hevur hetta skúl­a­døm­ið lært kommun­ ur­nar, at tær mugu gera sær størri ómak við slík­um álv­ars­ mál­um og ikki loypa upp­um, har garðurin er lægst­ur. – Kanska skuldi borg­ar­ stjór­in brúkt meira tíð upp á at vera borgarstjóri...? Kann man keypa sær byggiloyvi? Í heilum hoyra vit og síggja í bløð­unum, at fólk »vaska hend­ur«. Politikarar brigsla í heilum hvør øðrum, at teir »vaska hendur«. Fleiri meira og minni almennir stovn­ ar koma við ráðum um, hvussu farast skal fram, tá ið vit »vaska hend­ur«. Eitt uppslag, ið helst man vera sent øllum dag­stovn­um í landinum at heingja upp á veggin, nevn­ist »Soleiðis vaska vit hend­ur­nar rætt«. Ein fyritøka, ið fram­l­eiðir sápu, hevur sent á markn­ að­in eina sápu, ið nevnist »Vaska hendur«; »Vaska« er navn­ið á framleiðslurøðini, men sum tað er orðað, stuðl­ar hetta undir skeiva mál­nýtslu, hvørja ferð fólk vaska sær um hendurnar . Orðingin »at vaska hend­ ur« er nýkomin í før­oysk­ um, og sum ikki einaferð kem­ur ávirkanin úr donsk­ um »vaske hænder«. Í før­ oysk­um vaska vit okkum um hend­ur­nar. – Vit vaska klæði, vit vaska bil, vit vaska fisk, – men vit vaska okk­um, og skal tað sigast neyvari, vaska vit okkum um eyguni, um hendurnar, um føt­ur­nar o.s.fr. Soleiðis verð­ur sagt um kroppin og part­ar av kroppinum. Eldri málmaður, ið ikki long­ur er millum okkara, segði við røktarfólk, ið fór at »vaska hendur«: »Hvussu nógv­ar hendur hava tygum í vask­i­num?« »Far og vaska tær« ella »far og vaska tær um hend­ ur­nar« siga vit við barnið, ið kem­ur inn við runutum hond­um. Ella »kom og vask­a tær um andlitið«. At vaska hendur – at vaska sær um hendurnar Jú tað var ætlanin at 2/3 av Atlantsflog skuldi seljast Kári P. Højgaard roynir nú at taka kæru­ rætt og dóms­vald av ræði til tess at tryggja Varðanum Pelagic byggiloyvi á Tvøroyri Málráð frá Orðafragd Marjun Arge Simonsen málfrøðingur og cand.phil. í føroyskum Kann man lúgva so?