fríggjadagur 22. mars 2013síða 12

Fríggjadagur 22. mars 2013 · Nr. 34 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Daniel varð føddur í Skálavík í Sandoynni tann 14. juni 1930. Faðirin var sjómaður. Daniel gekk í Deyvaskúlan við Kastelvej í Keypmannahavn 1937-40 og í Deyvaskúlan í Fredericia 1940 -47. Tey vóru níggju systkin, og tvey eru enn á lívi, ein systir, ið býr í Norra, og ein beiggi, ið býr í Føroyum. Daniel Jacob lærdi til skræddara hjá Svejier Titan í Keypmannahavn, flutti til Íslands í 1956, og síðan tá búði hann ógiftur og barn­ leys­ur í Reykjavík. Hann ar­ beiddi sum sveitsari í tveim­ um ymiskum smiðjum, men fór síðan til sjós eitt heilt áratíggju við sildabáti og nóta­bátum, seinni eisini við trol­ara og at enda enntá við tí tiltikna fiskifarinum Engey. Daniel Jacob var nevnd­ ar­limur í íslendska deyva­ fe­lagnum, ið varð stovnað í 1960, og formaður felagsins 1965-71. Hann var í yrkisstjórn felagsins í nógv ár og var kosin ársins maður í 1981.  Tað er mær bæði kært og alneyðugt at skriva nøkur orð um henda vinmannin, Daniel Jacob Jensen, sum beyð okkum farvæl á sín ljód­liga hátt í Fossvogskirkju týs­dagin 29. januar, har fleiri av okkum deyvu ella tung­ hoyrdu vóru til staðar. Urnan verður seinni jarðað heima í Føroyum. Maðurin gjørdi lítlan háva av sær í livanda lívi, og enn minni varð leikað í, tá ið hann at enda legði ár­ar­nar inn. Tað var enntá so­leiðis vorðið, at eingin her í stór­ býnum bar eyga við al­mennu frá­boðan­ina um and­látið, tí talan var um ein still­føran ger­andis­persón, sum ikki legði í at leika í um geilar og tún, men sum veruliga gjørdi mun har hann var, og sum haraftrat var ein týdn­ ingarmikil persónur, ið gjørdi góðan mun alllastaðni, har hann var. Tað var av tilvild, at vit báðir komu at kennast fyri nógvum árum síðan, tá ið hann av fyrstan tíð flutti inn í høghúsini við Austurbrún. Eg sat og arbeiddi og var langt burtur í egnum tonkum, tá ið húsavørðurin kom á gátt við einum rættiliga rísut­um fremmandamanni, ein­um deyvum føroyingi, sum húsavørðurin tók til, og bráðneyðugt var at fáa at vita, hvat maðurin segði. Tað vísti seg, at Daniel helt onkran hava sníkt seg inn gjøg­num takvindeygað og inn í íbúðina, og hóast einki var stjolið, var hann so mikið ør­kymlaður, at tað tók sína tíð at sissa hann. Vit fingu borið so í bandi, at vindeygað varð styrkt, at slíkt ikki skuldi hent aftur, og síðan var friður øll tey tjúgu árini hann búleikaðist í teimum báð­um lítlu kømurunum í erva. Soleiðis komu vit at kenn­ ast og gott vinalag spurd­ist burturúr. Daniel dugdi ser­ liga væl at málbera seg við teimum gomlu tekn­un­um, bæði á donskum og ís­lendsk­ um, og hann hevði frá nógv­ um at siga bæði úr egn­um lívi og úr ger­andis­deg­num yvir­høvur. Hann var eitt ár eldri enn eg, og vit skemtað­ ust mangan við tí, at hann kendi týsk­ar her­menn frá seinna ver­aldar­bardaga, með­ an eg seldi óvin­in­um, bret­an­ um, bløðini í býling­inum hjá teimum við Reyð­árs­tíggin og Reyðárheyggin. Hvørgin hevði havt nakrar trupul­leik­ ar av hesum, tí uttan fyri víg­ vøllin eru her­menn, jú, van­ liga heilt vanlig menniskju. Lagnan hevði á ein hátt spælt okkum báðum eitt puss. Hann varð føddur við stórum hoyribreki, og sjálv­ ur gjørdist eg deyvur seint á barnaárunum, sum verða roknað at røkka til ellivu ára aldur. Eg var níggju ára gamal, tá ið eg varð fyri hes­ um hvøkkinum, og ikki ber til at siga annað, enn at tað er torført og mangan fløkjaslig at liva í eini ljóðleysari verð, og tað tekur ið hvussu so er sína tíð at laga seg eftir slík­ um. Eg veit ikki reiðiliga, hví Daniel kom til Íslands í 1956, um arbeiðsloysi í heim­ landinum var atvoldin, ella um hann hevði hug at fóta sær í nýggjum umhvørvi ella at bjóða sær sjálvum av. Fað­irin doyði í 1942 og móð­ irin sat eftir sum einkja við stórum húsi. Daniel flutti aldri heim aftur á klettarnar, men var onkuntíð og vitjaði. Hann búði sostatt í Íslandi í næstan seks áratíggju. Kort­ini var hann serstakliga før­oyskur, sera stoltur av móð­ur­landinum og sá seg sjálv­an sum gest, hóast hon­ um dámdi væl í Íslandi. Til ber at orða tað so, at hann var føroyingur í húð og ís­ lend­ingur í hár, ella kanska øvut! Hóast Daniel ikki var eiða­sørur, tá ið tað kom til tað mjúka kynið, búði hann einsamallur undir lonini, og mær vitandi vardu tey sam­ bond, hann hevði í slíkum høpi, einans stutt. Hann var snøgt sagt bæði ein einari og fólksligur alt í senn, og hann nýtti meginpartin av sínum lívi til at arbeiða fyri rættindunum hjá teimum deyvu og at ferðast sum ferðal­eiðari hjá teimum, tí heims­borgari – tað var hann – fram um tey, ið hann van­ liga kom saman við Fyri Daniel var tað sera týdningarmikið at hjúkla um deyvafelagið og væl­ ferð­ina hjá teimum deyvu, og hann tók fegin við øllum teimum frambrotum, ið vóru á hesum øki, eitt nú tí stóru kollveltingini, tekst­ tele­fonini, ið kom í 1984. Sjálv­ur var hann skjótur at laga seg eftir teirri nýggju tøknini og at gagnnýta hana, eitt nú var hann kringur á netinum og hugdi nógv eftir tekstaðum norrønum sjón­ varpi og ferðaðist á tann hátt í huganum kring allan heim­in. Nakrar fáar dagar áðrenn hann doyði, kundi eg greiða honum frá nýggjum frambroti, sum einans kann nýtast frá 18 ára aldri, einum elalítlum fýrakantaðum tóli, sum verður fest aftan fyri oyrað og flytur haðani rav­boð til hoyrinervina. Hetta kom fram í tí norska sjón­varp­ inum, haldi eg, og víst varð, tá ið ein norsk genta soleiðis fekk samband við umheimin - hon brast í grát, sum seinni varð til undran og eitt bros. Ein onnur genta, sum hevði fingið eitt sovorðið tól, varð frammanundan spurd, hvussu vignast hevði við tól­in­um, og hon segði seg nú hoyra bæði fuglarnar uttan fyri vindeygað og regnið á rút­inum, og haraftrat nýtt­ist henni ikki at gáa so væl eftir veðrinum longur, tí oyr­uni høvdu tikið yvir, har sjónin fyrr varð nýtt. Hetta var galdandi bæði í hesum føri og eisini undir øðrum viður­ skiftum, har dunið er nakað væl størri. Eg minnist so væl, tá ið Daniel fyrr í tíðini kom heim av skipi við fanginum fullum av vátum veitslukosti, gav húsa­vørðinum ein heilan kassa, og mær ein annan, og ringdi alt fyri eitt til vin­ irn­ar við teksttelefonini og boð­aði frá, at nú var hann afturkomin. Aldri royndi hann tó at hava ágóða av toll­ lógini og noktaði blankt øll­ um slíkum tilboðum, nei, ein­ ans hann og vinirnir skuldu sleppa at njóta ta forbodnu fruktina. Ei undur í at hann var ein vinsælur maður, ikki av hesum ávum men vegna sítt beinasemi og alt tað sam­ felagsarbeiði, ið hann fekk greitt úr hondum. Tað hendi seg, at húsið fyltist av fólki, hansara hús, har hann ráddi fyri borgum, hóast har hvørki var høgt til lofts ella vítt til veggja, og ikki var talan um ómentaðar lótir men gleði og gaman. Eg var mangan við, og eg hávirði ta deyvu mentanina, hóast arbeiðsøkið hjá mær kom at vera tættari at teimum hoyr­ andi. Alt hetta vísir, at Daniel Jensen var ein vala maður fyri deyv og tunghoyrd í Ís­ landi, ein drúgvur viðleikari, ið vit fingu frá frændum okk­ ara í Føroyum, eitt menn­iskja, ið altíð var til reiðar, tá ið á stóð. Hann var frá fyrstan tíð av ein av mínum bestu vinum, ein kærkomin gestur, ið mangan kom og fekk ein bita saman við okkum, familj­uni. Tíverri mátti Daniel flyta frá tí kæra heiminum, íbúðini við Austurbrún, tí telefonverkið flutti inn við sínum fjarskifti, og eftir tað sóust vit ikki so ofta. Mað­ urin var jú alt annað enn áleyp­andi og neyðugt var at bjóða honum formliga, hóast hann sjálvandi onkuntíð støkk inn á gólvið í sambandi við bæði eitt og annað. – Á skrivaraborðinum í ar­beiðskamarinum hevur leingi ligið ein bók, ið ber av øllum øðrum, ið skrivað er í Danmark. Hetta er Fall kongsins, eftir Nobelskaldið Jo­hannes V Jensen (1944), ein søgulig skaldsøga um harð­ ar lagnur hjá fólki í Keyp­ manna­havn og í Stokkhólmi í fyrru helvt av sekstandu øld. Í hesum viðfangi er vert at nevna, at Daniel hevði ring knø nógv tey seinastu árini, var illa gongdur, og at enda heilt koyristólsbundin inni á Ellisheiminum Hrafnistu, møddur á at líta, ørkymlaður og vilstur í verðini. Onkuntíð var hann í iva um, hvar hann var staddur, vildi sleppa heim við brestin, og allar­ helst heim til ovastu hædd­ ina av høghúsunum við Austur­brún! Hetta hevur teir sein­astu dagarnar fingið eitt ørindi hjá fiólleikaranum Jakob at renna fram fyri meg, eitt ørindi har hann av egnum ávum seint í bókini bjóð­ar lív­inum farvæl – eitt ørindi, ið hóskar væl til Dan­ iel: "Góða nátt tykkum Guð nú man geva,/ eg fongdur eri av møði og trega./ Ei eggjan mær longur fær vikað, ei hótt – til hvíldar eg gangi á hesari nátt." Og ikki minni hetta ørindið:  “Eg gjørt havi upp við hvørt einasta eitt, /og øllum eg nú havi skuldina greitt." Brotið er onkursvegna í sam­ljóð við jararferðina hjá Daniel og ferðina í urn­uni til ta vígdu moldina í heim­ landinum Føroyum, har hann og jørðin verða eitt. Hann hevur uppiborið eina hjartans tøkk. Bragi Ásgeirsson Daniel Jacob Jensen nøvn Grækarismessudag 12. mars fingu Marita Jøkladal og Ásbjørn Viderø Jøkladal í Keypmannahavn ein son. Hann var 52 cm langur og vigaði 3.380 gr. Føðingar 16. mars fingu Dania Berthelsen & Svein Thomsen, Strond­ um, eina dóttur. Hon var 52 cm long og vigaði 3410 gr. 18. mars fingu Annfrið Høgnesen og John Niclassen, Sør­ vágur, tvíburðar, gentu og drong. Gentan vigaði 3240 gr og var 52 cm long. Drongurin vigaði 3050 gr og var 51 cm langur.