mánadagur 8. apríl 2013síða 2

Mánadagur 8. apríl 2013 · Nr. 39 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Súsanna skaale Viðmerking á síðu 25 Offrini eru tey størstu offrini Jákup av skarði Viðmerking á síðu 25 2013 uttan ljós og vatn? Størsti andstøðuflokkurin, Tjóð­veldi, hevur um vikuskiftið hildið floksting í Havn. Seinastu árini hava fleiri flokkar lat­ið fjølmiðlunum atgongd til hes­ar fund­ir, og hetta tilboð hava vit í Miðl­ a­hús­i­num – sum oftast sum einas­ti miðil – tikið av. Vit halda, at tað er av alstórum týdn­ingi at varpa ljós á tað, sum fyri­ ferst millum grasrøturinar í flokk­u­ num – tað er har, sum fólk­a­ræð­i­ð hjá okkum spírar, og tí kenna vit tað sum okkara skyldu at varpa ljós á tað, sum har fyriferst. Ikki óvæntað er fyrsta yv­ir­skrift­ in frá Tjóðveldinum »frælsi«. Flokk­ ur­in vís­ir á sam­gong­u­pol­i­tikk­in­, sum før­ir til kreppu og minkandi fólk­a­tal, sum størsta hóttanin. Loys­nin hjá Tjóðveldinum er at taka fulla ábyrgd fyri landi okkara, sam­tykkja egna stjórnarskipan, gera okk­um óheft av danska blokk­i­num og skipa okkum sum sjálv­støð­ug tjóð, har alt til­feing­ ið er ogn Før­oya fólks. Undir yvirskriftini »javn­rætt­indi« tosar flokkurin um norð­ur­lendska vælferðarsamfelagið, um fjøl­ broyttari bústaðararknað, um real­ kre­ditt og um at seta bankunum krøv. Undir »javnrættindi« sig­ur flokk­ur­in eisini, at at tey fara at taka støðu til at dagføra hjúna­bands­lóg­ina, so tað er ikki vist, at tey sam­kyndu eru fevnd av javnrættindum Tjóð­veld­i­sins – tí tann støð­an er ikki tikin enn. Undir yvirskriftini »møguleikar« tos­ar flokk­urin um at fáa skil á fiskivinnu og stovnsrøkt, um at menna nýggjar vinnur, stimbra í­verk­ setan og styrkja ferðavinnuna. Fróð­ skap­arset­ur skal styrkjast við góð­um og mennandi lestrar- og gran­sking­ar­ um­hvørvi. Flokkurin vil skapa eitt sterkt Kring­varp og sterkar fjølmiðlar, um­ framt und­ir­vís­in­g­ar- og sam­skift­is­ miðl­ar á før­oysk­um máli, og at Tjóð­ leik­hús verður bygt bein­an­veg­in – og flokk­ur­in vil leggja um til grøna orku. Alt hetta eru mál, sum fleiri helst kunnu nikka til. Men spurningurin er bara, hvussu hesin politikkur skal fremj­ast í verki. Seinastu tíðina hevur orðaskifti ver­ið um blokk­pol­i­tikk – ella hvør skal sam­starva við hvønn. Tað skert ikki burt, at flokk­ar so ella so mugu tak støðu til tað. Tjóð­veldi má velja, um flokk­ur­in vil leggja dent á væl­ ferð saman við Javnaðarflokkinum ella nat­i­on­al­stat­in saman við Fólka­ flokki­num. Um flokkurin bara leggur dent á sín egna politikk – so kann oyðimarkargongdin halda fram í nógv ár afturat. Hinvegin hevur veljarin tørv á at vita, hvat eitt alternativ til verandi stjórn kundið verið. mugu kenna alternativið Tað var eitt sjálvmál av teim­um heilt stóru, tá vert­urin í kjak­send­ingini hjá Kring­varp­inum hós­ kvøld­ið um fíggj­ar­ karm­ar­nar so arr­o­ gant gav pol­i­tikarum og fíggj­ar­karmum skuld­ina fyri, at eing­ in tekn­máls­tulk­ur varð sett­ur á send­ ing­ina. Tað var Maria Ell­ ef­sen Næss, sum er deyv, ið setti spurn­ ing­in á teknmáli í send­ing­ini – og síðani hevur hetta mál­ið fing­ið nógva um­ røðu. Svar­ið, ið hon fekk, var, at eing­ir pengar eru til end­ a­málið. Men á fíggjarlógini eru mark­að­ar 335.000 krónur til júst hetta endamál. Í tekst­inum í fíggjarlógini stend­ur: »játtanin er ætlað sum ein public service tæn­ asta til teknmálstulking av tíð­ind­a­sendingum á sjón­ varps­miðl­inum hjá Kring­ varpi Før­oya.” Kjaksendingin hóskvøldið kann valla definerast øðrvísi enn ein tíðindasending – hon var enntá send í staðin fyri reglu­ligu Dag & Viku. Tað er ikki bara fíggjarlógin, ið bind­ ur Kringvarpið til at taka at­lit til tey, ið eru deyv ella tung­hoyrd. Public Service sátt­mál­in, ið stovnurin og Ment­a­mál­aøráðið hava und­ ir­skrivað, nemur við tað sama. Har stendur í­tøk­i­liga: Tæn­astur til fólk við breki Kring­varp Før­oya skal tryggja fólki við breki á­vís­ ar tæn­ast­ur. Pu­b­lic ser­v­ice- tæn­ast­ur til deyv og hoyr­i­ veik skulu styrkjast. Tíð­indi skulu tekn­máls­ tulk­ast, tá tey verða send fyrstu ferð ella í seinasta lagi dag­i­n eftir. Sendingar, ið hava stór­an samfelagsáhuga og –týdn­ing, skulu tekstast og/ ella tekn­máls­tulk­ast, eitt nú val­send­ingar í sambandi við løg­tings­val. Miðað eigur at vera ímóti at veita einfaldar alnet­s­tænastur til fólk við sjón- ella hoyribreki. Nakað heilt annað er so, um deyv­a­tulkurin skal vera sjón­lig­ur á skíggjanum í bein­ leið­is kjaksending, ella onn­ ur tekn­isk loysn skal nýt­ast. Men tað var ikki spurn­ing­ur­ in í útvarpshøllini hóskvøldið – har bleiv spurt, hví eingin tulk­ur var til staðar, og svarið var, at har vóru eingir pengar til tulkin. Støðan hevur sum nevnt fing­ið nógva umrøðu. Á fíggj­ar­lógini fyri 2013 eru játtaðar 335.000 krón­ur til teknmálstulking av tíð­ind­ a­send­ing­um í sjónvarpinum. Sjálvmálið hjá Kringvarpinum Í Tjóðveldi eru tey ikki so samd um rættindini hjá teim­ um samkyndu – hó­ast part­ur av flokk­i­num er upp­skots­ still­ari til upp­skot­ið um at loyva sam­kynd­um at ganga í borg­ar­ligt hjún­ar­lag. Karsten Hansen vendi flokk­i­num bakið av sama mál­ið. Tórbjørn Jacobsen hev­ur fyrr verið rættiliga bondsk­ur um slík mál – ein­ a­ferð spurdi hann í stór­ari blað­grein, har hann spei­rak fram­stand­andi tjóð­veld­is­ fólk, um homo­seks­u­al­i­tet­ur kann etast. Á Portalinum í gjár við­ merkti hann soleiðis: – Veldug mál og tek­in um durk­driv­ið sit­u­a­ti­óns­for­ nem­ilsi, nú vit í danska heim­ astýrinum stríðast við mest høgra­vendu stjórn á okk­ara leið­um, snák­að við tjúkk­ari sambandsmascaru. Forkvinnan í starvs­ nevnd­ini hjá Tjóðveldi, Ól­u­ va Klettskarð svaraði við at skjóta eft­ir fjølmiðlinum: – Ja, so óseriøst kann ein mið­il gera sær eina nið­ur­ støðu! Burtur úr tí drúgva ar­beið­i­num og víðskygdu ætl­an­um floksins, dugdi Sos­ i­al­ur­in bara at fáa hesa yv­ir­ skrift­ina. Hetta skrivaði hon, hóast vit sum einasti miðil vóru til floks­tingið – og við nógvum øðr­um yvirskriftum á Port­ al­i­num. Men ein onnur kvinna, ið stend­ur Tjóðveldinum nær, Ann­lis Bjarkhamar, sum er sam­kynd, helt tað als ikki vera løgið av okkum at við­gera støðuna hjá ein­ um minn­i­luta. Hon helt tað vera eina mót­søgn at siga, at øllum verð­ur tryggj­að somu rætt­indi og so útseta at taka støðu til at dagføra hjún­a­ bands­lóg­ina. – Tí skulu øll verða tryggj­ að somu rættindi, so er tað ein sjálv­fylgja at øll verða javn­sett í hjún­ar­bands­lóg­ini. Um tað fyrsta er gald­andi, so er tað næsta longu av­greitt og floks­ins støða greið. – Men lat okkum nú síggja hvussu leikur fer, og eg dugi nú ikki at síggja, at ein mið­ il er óserisøsur at við­gera støðuna hjá einum minn­i­luta. Í míni verð er tað ein stórur trup­ul­leiki, at sam­kynd eru ann­an­floks borg­ar­ar í sínum egna landi. Fyri ein flokk sum vil byggja frælst land átti tað at verið tað mest sjálv­sagda at allir borg­ar­ar eiga somu rætt­indi. Ósamd um samkynd Veljarin má vita, um nakað alternativ er sitandi landsstýri Tað var snópisligt, at verturin í Kringvarpinum mátti lúgva seg frá, at tey høvdu gloymt deyvatulkin, sum tey hava pengar til...