mánadagur 15. apríl 2013síða 2

Mánadagur 15. apríl 2013 · Nr. 42 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Fríðfinnur Johnsson Kjak á síðu 24 »Nær skal barn­ið í skúla?« William Smith kjak á síðu 25 Fostur­ tøku ella klek­i­ mamm­a – Torir landsstýrið at gera tað rætta? Soleiðis spyr fyrrverandi løg­mað­ ur og núverandi fólkatingsmaður Sam­bands­floks­ins, Ed­mund Jo­en­ sen í tíðgrein her í blaðnum fríggj­ a­da­gin við beinleiðis tilsiping til heild­ar­æt­l­an­ina um fólkavøkstur og frá­flyting. Edmund Joensen vísir á, at skatt­a­krónur í milliardaklassanum kom­andi fáu árini skulu setast í fleiri tunlar og í uppaftur meira as­ falt og betong. – Hetta vita samgonguflokkarnir, ið nú siga seg umhugsa, hvussu fígg­ing skal útvegast til tiltøk fyri at skapa fólkavøkstur. Flokkarnir hava longu sjálvir prioriterað tunl­ a­r og betong fram um vit­an, fólk­a­ vøkst­ur og menning. Spurn­ing­urin er, um re­ellur politiskur vilji er í lands­stýrinum til at gera tað rætta: taka part av pengunum frá tunlum og betongi til frama fyri brá­neyð­ug­ ar í­løg­ur í fólkavøkstur. Og vit kunnu bara vera púra samd við fólkatingsmanninum, tá hann reis­ir spurningin, hví tað var so um­ráðandi hjá landsstýrinum at sam­tykkja fíggjarkarmanar bara nakr­ar fáar dagar áðrenn hendan heild­ar­ætlanin varð løgd fram. Ein heild­arætlan, sum landsstýrið sjálvt hevur biðið um til tess at við­ gera spurningin, sum sambært løg­ manni er størsta avbjóðingin hjá før­oysku tjóðini, fólkaflytingin. Bólk­urin, sum hevur gjørt heild­ ar­ætl­a­nina ­sigur um tilgongdina til ætl­anina, at nógv hevur verið frammi um fólkaflyting sum tað stóra álv­ars­málið: – Á sumri 2012 legði Javn­að­ ar­flokk­ur­in eisini eitt uppskot til sam­tykt­ar fyri Løgtingið um at seta í verk tiltøk til at venda gongd­ ini við fráflyting og minkandi fólk­a­ tali í Føroyum. Hesum tók Løg­ting­ið und­ir við, og er breið semja um, at til­tøk skulu til fyri at skapa fólk­a­ vøkst­ur. Í oktober 2012 setti Jo­han Dahl, landsstýrismaður í vinn­u­ mál­um, ein arbeiðsbólk at gera eina heild­ar­ætlan um fólkaflyting og fólk­a­vøkstur, ið skuldi vera liðug 1. ap­ríl 2013. Altso: Løgtingið samtykkir eitt upp­skot til sam­tyktar frá ein­um and­støð­u­flokki. Vin­nu­mála­ráð­ harr­in má so taka málið upp, og tað ger hann við at seta hendan ar­beiðs­bólk­in, sum skal leggja sítt á­lit fram fimm dagar eftir, at fíggj­ ar­kar­m­ar­nir komu fram. Um lands­stýrið ikki tekur heild­ ar­ætl­an­ina í eitt sindur størri álvara, men við­gerð­in higartil hevur bent á, so verð­ur talan helst um einn eitt skuffu­álit í Tinganesi. Okk­ara vón er, at landsstýrið torir at gera tað rætta! Nú er at tora... Tórbjørn Jacobsen, fyrr­ ver­andi landsstýrismaður í ment­amálum, keypti sær – fyri almennar pengar – eitt talv móti fleirfalda heims­ meistaranum Garry Kasp­a­ rov, tá hann var á vitjan er um aldaskifti. Tað váttaði hann sjálvur í send­ingini hjá Suna Merk­ is­tein í sjónvarpinum, sum snúði seg um vitjanina hjá talv­heims­meist­ar­a­num í F­ør­oyum. Rani Nolsøe, sum tá var for­mað­ur í Talv­samb­and­ i­num, greiddi frá, hvussu hann fekk vitjanina í lag. Hann fekk sjálvur upp­gáv­ una at skaffa sponsorar, bæði privatar, men eisini al­mennar. – Ikki minst var tað Tór­ bjørn Jacobsen, lands­stýr­ is­mað­ur í mentamálum, sum stuðlaði heilt alv­or­ liga. Hetta vildi hann ver­ u­liga. So at vit fingu tað økonomiskt at hanga sam­ an, greiddi Rani Nolsøe frá í sendignini. Og Tórbjørn Jacobsen legði so afturat: – Eg segði við Rana, at eg skuldi brúka nógva orku upp á at finna fram til tann pening, sum var neyðugur, og at eg hevði bara eitt mót­ krav: At eg sjálvur slapp at telva eitt talv ímóti kanska tí sterk­asta telvaranum, sum nakr­antíð hevur verið í heim­i­num... Soleiðis kunnu fólk við makt seta seg sjálvan í fokus fyri almennar pengar. Keypti sær dyst móti Kasparov Hví gjørdist Herbert Pundik her­maður og spiónur fyri Ísrael? Hví væntar Mart­in Krasnik, at arabiski upp­ reist­ur­in ikki fer at slóða fyri fólk­a­ræði? Fer Ísrael at leypa á Iran? Og finst jødahatur fram­veg­is í Evropa? Fríggjakvøldið 3. mai fara tveir kendir jødar frá hvør sín­um ættarliði at viðgera hesar og aðrar spurningar á Hot­el Føroyum. Tá Herbert Pundik var 16 ára gam­al, mátti hann flýggja und­an týskum nazistum í Dan­mark. Hann stríddist á her­mótinum, tá ið ísraelski stat­ur­in varð stovnaður í 1948. Og hann misti sín son, Uri, á hermótinum í Yom Kipp­ur-krígnum í 1973. Fyrrverandi á­byrgd­ar­ blað­stjór­in á Pol­i­tik­en hev­ur liv­að eitt hend­ing­ar­ríkt lív. Hann hev­ur ver­ið journ­alist­ u­r, al­tjóða korrespondentur kring allan heim, blaðstjóri og spiónur fyri ísraelsku fregn­ar­tæn­astuna Mossad – stund­um samstundis. Hvat hevur 85 ára gamli mað­ur­ in lært av sínum dram­at­ iska lívi? Hví finst hann so hvassliga at førda pol­i­tikk­i­ num hjá Ísrael? Og er hann dapurskygdur ella bjart­ skygd­ur, tá hann skoðar inn í 21. øld? Martin Krasnik umboðar eitt ann­að jødiskt ættarlið. Hvassi korr­es­pon­dent­urin fyri Week­en­d­avísina og um­ stríddi sjón­varps­vert­ur­in á DR og TV2 telist millum fremstu uttanríkispolitisku við­merkj­arar í ríkinum. Hví held­ur hann, at eitt álop á Iran kann gerast neyðugt? Hví hevur hann umskorið sín son, hóast hann kallar seg gud­loysing? Hví er hann vón­brot­in av Obama? Og hví elsk­a­r hann Jerusalem? Herbert Pundik og Martin Kras­nik eru ósamdir um nógv. Og ættarliðsgjógvin set­ur síni spor, tá teir hug­ leiða um heimspolitikk og persónlig viðurskifti. Fríggj­ a­kvøl­dið 3. mai kl. 20 hittast teir á ­al­mennum tiltaki á Hot­el Føroyum, sum tekur út­gangs­støði í nýggju sam­ tal­u­bókini “Pundik & Kras­nik og resten af verden”. Heini í Skorini skipar fyri til­tak­i­ num, og høvið verður eisini at seta spurningar. Pundik og Krasnik til Føroya – Torir landsstýrið at gera tað rætta?