mánadagur 29. apríl 2013síða 29

29 Mánadagur 29. apríl 2013 · Nr. 48 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 MAI 2013 06 12 – Sagt hevur verið, at einki kann vera ræðuliga gott; tí er tað ræðuligt, so er tað ikki gott. Orðini eru mót­setn­ ingar, so tað stendur eftir. Ella sagt á ein annan hátt – tað er eitt paradoks at seta hesi bæði orðini sam­an. Tá tað er sagt, so má eg viðganga, at mál er livandi. Hetta er ikki bert galdandi fyri føroyskt, men øll onnur mál við. Málið er sum ein organ­isma, hon broytist alla tíðina, eisini tann vegin, vit ikki vilja hava hana at fara. Júst so er við málinum, vit kunnu verja og gera nógv fyri at varðveita tað, men und­an broytingunum, sleppa vit ikki. Orð hava tað fyri at broyta merking sum tíðin líðir frá, serliga tann vegin, at tey heldur, enn at broyta týdning, fáa eina víðari merking. Hetta noyðast vit at boyggja okkum fyri, vilja vit tað, ella ei. Gjøgnum alla mína tíð, hevur hjáorðið ræðu­liga verið “skeivt” brúkt, at skilja soleiðis, at tað hevur verið brúkt í skeiv­ari samanseting ella skeiv­um samanhangi. Flestu brúka hjáorðið ræðuliga til at styrkja um innihaldi av einum lýs­ ingar­orði, sum nú í hesum førinum er gott. Vit fáa ikki steðgað hesum, tað verður brúk­arin av málinum, sum avgerð hetta. Vit hava ígjøgnum ættarlið brúkt orðið í eini breiðari merking, enn ta upprunaligu. Tað er ikki óvanligt, at orð fara ígjøg­num hesa mylluna. Tað sama er hent við hjá­orðinum ógvuliga, sum nú er at rokna sum eitt neu­tralt orð, har tú kanst brúka ógvuliga bæði um ringt og gott, tó hetta ikki altíð hevur verið soleiðis. Tað sama ger seg gald­andi, tá ið nýggj orð verða smíðað. Langt frá øll orð finna vegin inn í málið, tí á onkran hátt hóska tey ikki inn í málið, ella tí, at tað er ikki musikkur í teimum. Onnur orð, serliga navnorð við veikari bending, falla væl inn í málið og eru eisini løtt at benda. Fólkið tekur orðið til sín, tað gerst fólka­ogn og verður verandi í mál­in­um og ríkar um tað. Í orðabókini finnur tú hesi dømi um, hvussu hjá­orðið verður brúkt: “ein ræðu­lig fólkarúgva var saman­komin” ella hetta: “øll skip fingu ræðuligan fisk” Orðið “ræðuliga” hevur við tíðini fingið eina breið­ ari merking og verður sum hjá­orð brúkt til at styrkja um lýsingarorðið, ella leggja herðing á tað. Tað er tað, sum vit hava valt í heit­in­um til hetta átakið. Ræðuliga gott! Ólavur Jøkladal samskifti / cand. mag. “Tosið um karmar hevur yvirtikið alt tað politiska arbeiðið.” Nakað soleiðis segði ein landsstýrismaður nú ein dagin. Tí heiti eg á Føroya Løgting um beinanvegin at gera øll tey góðu orðini, sum søgd vórðu í Norðurlandahúsinum um “Heildarætlanina um fólkaflyting og fólkavøkstur”, sum ein arbeiðsbólkur við stórum nærlagni hevur lagt úr hondum, til annað enn orð. Setið alt fyri eitt 50 milliónir krónur av til fyrstu átøkini, sum kunnu fara í gongd beinanvegin. Hetta eru “piparnøtir” í peningahøpi, men hesar koma at seta ferð á bæði fólkavøkstur og tilflyting. Nú! Átøkini eru: Nr. 12 Arbeiðsfrádráttur fyri stakar uppihaldarar 10 mill. Nr. 13 Tillaga skipan við fríplássi á dagstovni eingi tøl Nr. 14 Hækkaður barnafrádráttur fyri stakar uppihaldarar frá triðja barni 21 mill. Nr. 15 Barsilsskipanin økt 16 mill. Nr. 18 “Útisetastova” verður sett á stovn 1,5 mill. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Tilsamans kr. 48,5 mill. Tølini finnast í bóklinginum” Heildarætlan – Fólkaflyting og fólkavøkstur” Karmar her og har Oddvør Johansen Ársaðalfundur Ársaðalfundur hjá Akademikara­ felagnum Føroya verður tann 4. mai kl. 17 í kantinuni á Føroya Lærara skúla. Skrá sambært viðtøkum felagsins Garaga í Tórshavn, 60 fermetrar, til leigu. Tel. 21 73 00 lp@ognir.fo Garaga til leigu kjak