týsdagur 7. mai 2013síða 6

Mikudagur 8. mai 2013 · Nr. 52 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Randi Jacobsen Størsta filmsverkætlan í Føroy­um nakrantíð er útsett eitt ár. Ætlanin var annars, at upp­tøkurnar, sum gerast skulu í Gásadali og í Vágum, skuldu byrja í mai í ár, men tilgongdin gjørdist drúgv­ ari enn mett, og tí eru upp­ tøkurnar útsettar til næsta ár. Ein orsøk er, at allur pen­ ingurin ikki er fingin til vega enn. Filmurin er mettur at kosta yvir 30 mió. krónur. Eitt sindur vantar í, sigur Guðrið Højgaard, stjóri í Ferðaráð Føroya. Nokkso stórur partur av peninginum er komin úr Før­ oyum. Fleiri útlendskir fram­leið­ arar hava vakt verk­ætlan­ini ans, tí hetta er ein óvan­lig søga, og beint nú fara sam­ ráð­ingar fram um at gera filmin á enskum máli og ikki norðurlendskum máli, sum alla tíðina hevur verið ætlanin. Skal filmurin ger­ ast á enskum máli, verður kostnað­ur­in væl hægri. Hin­ vegin gevur tað fleiri hyggj­ arar. Filmsleikstjóri er Richard Hobert, sum er millum kend­ astu filmsleikstjórar í Svøríki. Fleiri av filmum hansara hava fingið virðislønir. Út­ valdu sjónleikararnir bera kend nøvn. Sonn søga Richard Hobert fekk søguna um Frans í Gásadali frá Daniellu Sandberg, sum býr í Svøríki og er ættað úr Sørvági. Hon fekk søguna frá pápa sínum. Søgan um Frans í Gásadali er ein søga um at yvirliva hjá fátækrafólki fyri meira enn tríhundrað árum síðan. Tað er eisini ein søga um tol­ lyndi. Foreldrini hjá Frans vóru barnleys, og framtíð teirra var í vanda, tí hvat skuldi verða av teimum, tá ið kreftir­ nar fóru at ganga undan. Ein dagin fóru tey bæði til Sørvágs, har eitt franskt skip lá. Ørindini vóru, at hon skuldi gerast við barn. Konan var við barn og átti sonin, sum fekk navnið Frans. Ikki óhugsandi varð hann kallaður upp eftir pápa­upphavi sínum. Eingin, sum sá niður á tey fyri tað, tí tað vóru ikki ráð hjá nøkrum at skammast. Søgan um Frans í Gásadali er ikki skrivað niður, men hon livir framvegis á manna­ munni. randi@sosialurin.fo Stórfilmurin um Frans í Gásadali verður ikki tikin upp í ár, sum ætlað. Upptøkurnar eru útsettar til næsta ár, tí tíðin gekk undan, og møguliga verður filmurin á enskum og ikki á norðurlendskum máli Gásadalsfilmurin útsettur 68% siga ja til samkynt hjúnaband Nýggj kanning hjá Gallup Føroyum vísir, at meira enn tveir triðingar av føroyingum taka undir við, at samkynd kunnu ganga saman í borgarligt hjúnaband í Føroyum. Uppskot um at dagføra hjúnabandslógina verður lagt fyri løgtingið beint eftir Ólavsøku Í kanning, sum Gallup Før­ oy­ar hevur gjørt fyri LGBT Føroyar, taka heili 68% undir við, at samkynd kunnu ganga saman í borgarligt hjúna­band. Tað vil siga, kunnu vígast á ráðhúsum og sýslu­skriv­stovum, men ikki í kirkjum og samkomum. Har­afturí­móti siga einans 27% seg vera móti hesum. 5% siga seg ikki vita hvat tey halda um málið. Í øllum økjum í landinum, í øllum aldursbólkum, í øll­ um útbúgvingar- og lønar­ bólkum er meiriluti fyri eini broyting í hjúnabandslógini, soleiðis at samkynd verða javnsett við aðrar borgarar. Tá spurningurin verður býttur út á kyn, siga heili 72% av kvinnum ja til at javnseta sam­kynd og hinskynd í hjúna­bandslógini, meðan tað eru 65% av monnum, sum siga ja. – Hetta er eitt fantastiskt úrslit og eitt gjøgnumbrot í stríði okkara fyri javnrætti. Hetta prógvar tað vit í LGBT leingi hava havt var­ hugan av, nevniliga at fólkið í Føroyum er nógv meira rúmligt enn politiska lands­ lagið ber boð um, sigur Sonja Jógvansdóttir, nevndar­lim­ ur í LGBT Føroyum. Lógaruppskot eftir Ólavsøku Rigmor Dam, Bjørt Samuelsen og Poul Michelsen fara at leggja fram lógar­upp­skot beint eftir Ólav­søku. Uppskotið snýr seg um at dagføra nú­ verandi hjúna­bands­lóg, so samkynd eisini kunnu ganga saman í borgar­ligt hjúnaband. Í lógar­upp­skot­ inum verða kirkjur og sam­ komur undantiknar at víga sam­kynd. – Henda kanningin vís­ir heilt greitt, at Føroya fólk ynskja at javnseta hin­skynd og samkynd í hjúna­bands­ lógini. Vónandi fer løg­tingið at taka hetta til sín og sam­ tykkja uppskotið við eins greiðum meiriluta sum tann vit síggja í fólkinum, sigur Eiler Fagraklett, nevndar­ lim­ur í LGBT Føroyum.