mikudagur 22. mai 2013síða 10

Mikudagur 22. mai 2013 · Nr. 57 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Uppsteðgaði smidleikin Løgtingið ynskti eina skjóta útbygging av vindorkuni í Føroyum. Men fyrsta royndin at brúka lógarbroytingina frá juni í fjør dumpaði, og málið liggur framvegis í kærunevnd. SEV og Vindrøkt stríðast um rættin til Húsahagan, meðan Jarðfeingi hevur lagt lok á málið, nú Vinnukærunevndin skal tulka lógartekstin Jón Brian Hvidtfeldt Kolvetnislógin var fyri­ myndin, tá løgtingið í fjør­ summar broytti elveitingar­ lóg­ina, soleiðis at meira ferð kom á útbyggingar av vind­ orku í Føroyum. Vinnumálaráðið ásannaði, at galdandi elveitingarlóg var ov stirvin. Sambært lógini skuldu allar útbyggingar við vindorku bjóðast út, og tað var ein bremsa fyri útbygging av grønum orkukeldum, metti landsstýrismaðurin, sum tí kom í løgtingið við lógar­broyt­ing, ið strikaði kravið um út­bjóðing. Men lógaruppskotið, ið sam­bært landsstýris­mann­ inum skuldi seta ferð á út­ bygg­ing av grønari orku í Før­oyum, kundi hava eina skaði­liga ávirkan, metti løg­ tingið. Lógarbroytingin kundi vísa seg at vera í and­søgn við høvuðsmálið í elveitingar­ lógini frá 2007 um at fáa kapp­ing á elveitingarøkið. Uttan útbjóðing, eingin kapp­ing. Loysnin bleiv funnin í kolvetnislógini. Har verður so­nevnda »open-door« prin­ cippið brúkt. Tað merkir í stutt­um, at øll feløg til eina og hvørja tíð hava møguleika at bjóða upp á eitt øki. Tá myndu­leikin so tekur ímóti til­boðnum, skal myndugleikin almannakunngera, at nú liggur eitt tilboð á borðinum, og so fáa onnur áhuga eitt av­markað tíðarskeið at bjóða upp ímóti. Leisturin varð førdur inn í elveitingarlógina, ið løgtingið samtykti 31. mai í fjør, og broytta lógin varð síðani lýst, 7. juni í fjør. Tilboðið Ætlanin hjá SEV um eina stóra vindmyllulund, ið kann tálma vaksandi útreiðslurnar av at fylla oljutangarnar á Sundi, sá dagsins ljós undir sam­gongu­samráðingunum á Gamla Apoteki fyrst í november 2011. Táverandi stýris­formaður, Páll á Reyna­ túgvu, hevði uppskotið við sær til politikarar úr øllum flokk­um, ið av givnum orsøk­ um vóru savnaðir á Gamla Apoteki hesar dagarnar. – Men uppskotið kundi ikki gjøgnumførast, tí sam­ bært elveitingarlógini skuldi øll vindorka bjóðast út, stað­ festir Hákun Djurhuus ídag. Stjórin í SEV var tí klárur, tá elveitingarlógin varð broytt, fyrst í juni í fjør. – Ja, vit vildu starta pro­ sess­ina sum skjótast, og løgdu tí eina ætlan á borðið beinan­vegin, sigur Hákun Djur­huus. Umsóknin varð send Vinnu­málaráðnum 15. juni 2012. Í umsóknini verður víst til ætlanina frá november 2011. Eisini biður SEV lands­ stýris­mannin um at arbeiða skjótt og avgreiða um­sókn­ ina, soleiðis at SEV sleppur í gongd beinanvegin. Tí um skjótt verður borið at, kann vindmyllulundin takast í nýtslu árið eftir, tað vil siga á sumri 2013. Jarðfeingi, ið umsitur el­veit­ingarlógina vegna Vinnu­málaráðið, brúkar lógar­broyt­ing­ina frá juni til at lofta um­sóknini frá SEV. 26. juli boðar Jarðfeingi al­menn­inginum frá, at stovn­urin hevur móttikið eina um­sókn um loyvi til at seta upp 13 vindmyllur í Húsa­haganum, ið skulu fram­leiða 11,7 megawatt út á el­netið. »Áhugað kunnu søkja um sama loyvi, á sama stað ella øðrum hóskandi staði, eftir nærri ásettum treyt­um,« sigur Jarðfeingi, ið setir freistina at søkja til 15. oktober. – Vit reagera út frá hesum, og lata tí okkara tilboð inn, sigur Jóhan í Niðristovu, stjóri í Vindrøkt, sum brúkti nýggju heimildina í elveit­ ingar­lógini til at bjóða upp ímóti. Men tá avtornaði og kon­ vuluttarnir latnir upp, tapti Vindrøkt kappingina við SEV. Fyri stjóran í Vindrøkt stendur tó tað eftir, at Jarð­ feingi tók ímóti og viðgjørdi eitt nýtt tilboð frá SEV, held­ ur enn at fyrihalda seg til upp­runa­tilboðið frá juni. – Jarðfeingi hevur ikki við­gjørt málið rætt í mun til lógina, tá myndugleikin at síggja til als ikki hevur við­gjørt umsóknina frá SEV frá 15. juni 2012, men heldur velur at síggja burtur frá hes­ ari og loyva SEV at lata inn nýggja og munandi broytta um­sókn, sigur stjórin í Vind­ røkt, sum tí kærdi viðgerina hjá Jarðfeingi til Vinnu­kæru­ nevndina. Hákun Djurhuus, stjóri í SEV, hevur eina aðra fatan av støðuni. – Fingu vit at vita, at vit bara høvdu eitt skot í byrsuni, so høvdu vit sjálv­ andi latið eitt meira full­ fíggj­að tilboð inn. Men fyri okk­um hevði tað týdning at starta prosessina beinan vegin eftir lógarbroytingina, og tí sendu vit eina ætlan inn beinan­vegin, sigur Hákun Djurhuus. Stjórin í SEV hevur ilt við at fyrihalda seg til »open- door« princippið úr kolvetnis­ lógini. Og Hákun Djurhuus heldur ikki, at umsóknin hjá SEV frá juni 2012 skal takast sum eitt endaligt tilboð. – Vit vístu á, at hatta var okk­ara ætlan. Myndugleikin valdi so at bjóða vind­myllu­ lundina út, og vit reageraðu upp á tað og komu við einum endaligum tilboði, ið vísti seg at vera bíligast, sigur Hákun Djurhuus. Jarðfeingi, ið umsitur elveitingarlógina, hevur í dag ongar viðmerkingar til málið. – Nei, eg havi ikki hug at disku­tera, hvørt talan var um eitt ella tvey tilboð frá SEV. Málið liggur í Vinnu­ kæru­nevndini, sum nú skal taka eina støðu, sigur Petur Joensen, stjóri í Jarðfeingi. Jarðfeingi umsitur eisini kolvetnislógina, og Petur Joensen váttar tó, at greiðir parallellir eru millum báðar lógirnar. – Jú, parallellurin er, at hurðin er altíð opin, um onkur bjóðar upp á eitt øki, sigur Petur Joensen, ið tó ikki vil útgreina í smálutir, hvussu Jarðfeingi eigur at agera, tá eitt tilboð kemur á borðið. Samanberingin Parallellurin millum kol­ vetnis­lógina og broyttu el­ veitingar­lógina hevur tó áhuga í Vinnumálaráðnum. Í januar vórðu stjórnarnir fyri Statoil og Atlantic Petroleum boðsendir á fund í Vinnu­málaráðnum fyri at greiða frá »open door« prin­cippinum í oljuvinnuni. Sambært fundarfrásøgnini staðfestir Rúni M. Hansen, at meðan freistin hjá øðrum renn­ur, fara samráðingar ikki fram við nakran av um­ søkjar­unum. Heldur ikki tann, sum við síni umsókn setti open-door prosessina í gongd. Umsøkjarin, sum upp­runaliga sendi umsókn inn, kemur heldur ikki við nýggjum ella broyttum boði, upplýsti Rúni M. Hansen millum annað fyri Vinnu­ mála­ráðnum. Søren Pram Sørensen, leið­ andi løgfrøðingur í Vinnu­ mála­ráðnum, upplýsir, at tað var landsstýrismaðurin, sum bað um at fáa kunning um open-door princippið í kol­vetnis­lógini. Orsøkin var ónøgd hjá Vindrøkt við Jarð­ feingi, sum sambært Vind­ røkt ikki helt seg til open- door princippið. Petur Joensen, stjóri í Jarð­ feingi, fekk eisini frágreið­ ingina frá oljustjórunum. – Vit hava ikki biðið um frá­greiðingina. Men jú, eg lurti eftir, hvat er sagt. Men vit hava so einki broytt í so­ máta, ljóðar stutta svarið frá Peturi Joensen. Jarðfeingi hevur annars, í tveimum umførum, biðið advo­katin Annfinn V. Hansen um at gera eina løg­ frøðiliga meting av broyttu el­veitingarlógini og eftir­ fylgjandi tilboðnum hjá SEV. Í stuttum siga notatini frá Annfinni V. Hansen, at upp­runa­liga umsóknin altíð má vera grundarlagið fyri at bjóða eina vindmylluætlan út til onnur at søkja. Er um­ sóknin ov vánalig, má Jarð­ feingi havna umsóknini og antin biðja viðkomandi um at søkja av nýggjum, ella kann Jarðfeingi sjálvt bjóða pro­ jektið út. Hinvegin er einki til hindurs fyri, at SEV fær høvi til at lata inn tilfar at viðgera saman við síni upprunaligu um­sókn, og at tað verður latið inn samstundis sum aðrir umsøkjarir lata inn sína um­sókn, metir advokaturin. Vindrøkt, sum kærdi mál­ ið, heldur at Jarðfeingi er farið ov lætt um ásetingarnar fyri, nær eitt tilboð nú eisini er eitt tilboð, ið setir eina open-door prosess ígongd. – Var upprunaliga um­ sókn­in so ófullfíggjað, at hon ikki kundi verða viðgjørt utt­ an at vaksa úr fýra upp í 38 síður og við einum øðrum prísi, so átti Jarðfeingi at havt havnað umsóknini og ikki lýst eftir øðrum um­søkjar­ um, sigur Jóhan í Niðristovu og heldur fram: – Var umsóknin hinvegin egnað at verða viðgjørd og harvið seta prosessina ígongd, so má viðgerðin hjá myndug­leikanum taka støði í upp­runaligu umsóknini og grund­leggj­andi upp­lýsing­ unum har. Vinnukærunevndin hev­ ur fund mánadagin. Tá verða part­ar­nir innkallaðir, og síð­ ani sker nevndin ígjøgnum. jonbrian@sosialurin.fo FAKTA: Grein-5, stk. 3 í Elveitingarlógini, eftir lógarbroyting frá 7. juni 2012: Um umsókn er komin um at veita loyvi til framleiðslu úr vindorku, uttan at alment er lýst eftir umsóknum, og landsstýrismaðurin metir, at umstøðurnar og umsóknin tala fyri, at umsóknin eigur at verða viðgjørd, skal landsstýrismaðurin gera av, at loyvi bert kann verða givið aftaná, at alment hevur verið lýst, at umsókn um loyvi er móttikin, og at onnur áhugað kunnu søkja um sama loyvi við eini freist upp á í minsta lagi 60 dagar frá tí, at lýst varð. Húsahagi Johan í Niðristovu Hákun Djurhuus