týsdagur 4. juni 2013síða 2

Mikudagur 5. juni 2013 · Nr. 63 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Mikudagsblaðið verður borið ókeypis til hvørt húsarhald í Føroyum! Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Tíðindi síða 22 Politi­ støðin opin Ment­ anarnátt Tøkni síða 34 Spill av góðum kreftum Ymiskt er, sum bendir á, at stríð­ið um før­oyska silda- og makrel­fisk­i­ skap­in er eitt inn­an­rík­is­kríggj, har felagið hjá donsku upp­sjóv­ar­vinn­ uni vil hava donsku stjórnina at taka hvørkr­a­tak um føroyingar. At Jacob Vestergaard og lands­ stýr­ið – og øll okkara politiska skip­ an spæl­ir høgt spæl, vita vit væl. Vit vita eins væl, at illa hevur hepn­ast at vinna ljóð fyri føroysku sjón­ar­ mið­u­num í teimum 15 fund­u­num, sum hava verið um makrel­fiski­ skap­in. Royndin at býta sildafiskiakapin mis­eydn­aðist longu eftir fyrsta fund­in, og tí er mangt, sum bend­ir á, at sil­d­a­fiskiskapurin hjá før­oy­ ing­um nú skal brúkast sum kúbein í roynd­u­num at fáa ES at seta hand­ ils­til­tøk í verk móti Føroyum. Í kjakinum á Deadline hjá Dan­ marks Radio mánakvøldið millum Sjúrð Skaale, fólkatingsmann, og Es­ b­en Sverdrup-Jensen, sum er stjóri í danska felagnum hjá upp­sjóv­ar­ vinn­uni, Danmarks Pelagiske Pro­ du­cent­org­an­i­s­a­tion, kom fram, at tað helst er úr Danmark at størsta trýst­ið kemur, heldur enn úr Skot­ landi og Írlandi, sum vit kanska hava hild­ið. Esben Sverdrup-Jensen vísti greitt aft­ur sjón­ar­mið­num um, at meira er av sild í føroyskum øki við at vísa til kann­ing­ar­úrs­lit hjá ES. Men hóast Danmark fiskar nógv tann størsta partin av sildakvotuni, so vildi Esben Sverdrup-Jensen kort­ini vera við, at tað eru før­oy­ ing­ar, sum ovurfiska. Av saml­aðu kvot­uni vildi ES ikki geva før­oy­ing­um meira enn fimm pro­sent – sum Vest­er­gaard setti til 17. Danmark og hini londini fiska altso 95 prosent og mugu tí eiga sín stóra lut í teirri ov­u­r­fisk­ing, sum fer fram. Men danska stjórnin er sum vera man í eini tvístøðu: Skal hon mæla ES til at seta revsitiltøk í verk ímóti før­oy­ing­um í rík­is­fel­ags­skap­i­num, ella skal hon seta seg upp ímóti donsku upp­sjóv­ar­vinn­uni, sum trýst­ir hart á stjórn­ina og Fólka­ ting­ið um at mæla til boykoytt í­ móti føroyingum. Og fyri at gera tað heila uppaftur meira fløkt, so eru fleiri føroyingar í nevnd­ini í Danmarks Pelagiske Pro­ du­ce­n­t­o­rg­a­n­i­sa­ti­on –­ eisini onkur, sum hev­ur stór fíggjarlig áhugamál í før­oy­skum vinnulívi. So fáa hesir landsmenn okkara, skip­a­rar í Norðurjyllandi, makt, sum teir hava akt – og Danmark mæl­ir ES til at boykotta Føroyar, kann tað gerast eitt eljustríð millum rík­is­borg­ar­ar og landsmenn. landsmenn í Sildakríggi Íslendski aðalkonsulin í Før­oy­um, Þórður Bjarni Guð­jóns­son, gjørdist ikki sørt kløkk­ur, tá hann kom til a­r­beiðis á aðalkonsuláti Íslands í Fútastovu í Havn nú ein morgunin. Onkur hevur stol­ið skjaldra­rmerkið, sum varð skrúv­að fast við sjey skrúv­um á veggin á Fút­a­ stovu móti Kong­a­brúnni. Tórður Bjarni veit ikki, hvat er hent, um tað er onkur, sum spælir að­al­ kons­u­l­á­t­i­num eitt púss, ella um fólk savna upp á slíkar lutir, sum ís­lendska skjaldrarmerkið. Kemur tað ikki aft­ur­í­aft­ur, so má Þórð­ur Bjarni Guð­ jóns­son senda boð heim tl íslands eft­ir ein­um nýggjum. Og so skuldi hann kanska slíp­ að kervið úr skrúv­ u­num, so ó­tang­ar ikki kunnu skrúva tað nið­ur­aftur á nátt­ar­tíð. Skjaldrarmerkið stolið Í Degi & Viku fríggjakvøldið var Thomas Arabo, fyrr­ver­ andi løgtings- og lands­stýr­ is­mað­ur gestur. Høvið var, at hann hevur talað at í sam­ bandi við tosið um at minka um royking við at seta enn fleiri forboð. Thomas Arabo er ímóti øll­um hesum forboðum, sig­ ur hann, sum altso sjálvur hev­ur verið lógarsmiður. Í hesum sambandi vísti sjón­varp­ið nakrar gamla mynd­ir. Sam­bært vertinum var hetta í sambandi við, at Sám­al Pet­ur í Grund koyrdi hann frá sum stjóra á Strand­ ferðsl­uni í 1996. Kanska var hetta eitt »gott boð«, sum Gunnar Nolsøe hevði sagt, um Finnur Koba var við í spurn­ar­kapp­ ing. Men tað var kortini ikki rætt. Myndir­nar, sum sjón­varp­ ið vísti, vóru ikki av ein­um f r á ­k o y r d ­u m strand­ferðsl­u­ stjóra, men av ein­um roykj­ andi Thom­as Ar­a­bo, sum var l a n d s ­s tý r ­i s ­ mað­ur í m. a. ídn­að­ar­mál­um – ella »fisk­i­ mál­a­ráð­harri á landi«, sum sagt varð, í lands­stýr­u­num frá 1991-94. Fleiri lýsingar vóru herfyri at síggja í einum blað, ið verður borið í hvørt hús í Før­oy­um, við orðinum “Báta­treff” við stórum stav­um. Orðið “treff” hevur sítt støði í danska orðinum “træf”; orðið verður brúkt um tað at fólk koma saman, ið hava felags áhuga, t.e. eitt slag av stevnu. Eg havi spurt meg fyri, hví ikki man bera til at nýta orð­ ið “bátastevna”. Eft­ir hvat eg havi fingið upp­lýst, er hetta ein øðrvísi sa­m­koma, tí her verður minni gjørt burturúr enn á bát­a­stevn­um. Tá ið tað snýr seg um áð­u­rnevnda “treff”, koma bátarnir bara saman at hugna sær, syngja nakrar sangir o.tíl. Tá eg ið fór at neyvlesa blað­ið, sást, at borgarstjórin í hesi kommunu, ið skipar fyri, verður endurgivin fyri at at nevna hetta fyr­i­brigd­ið “bát­a­ hugni”. Hann sig­ur: “Vit hava ikki ein fest­i­val, ei heldur eina bát­a­stevnu (...). Hetta er snøgt sagt bátahugni (...)” . Og aðrastaðni sigur borg­ ar­stjór­in sera skilagott “Vit vó­na, at nógvir bátar koma við til bátahugnan, sum vit nú skipa fyri”. Tískil er at undrast á, at fýra stórar lýsingar við orði­ num “Bátatreff” eru í hes­um blað. Vónandi kunnu tey, ið seta lýsingarnar upp, veita ráð og mæla frá at nýta orð­ið “treff”, men heldur orðið “hugni”. Orðið “treff” kemur javn­ an fyri í øðrum sambondum, t. d. “bindi­klubb­a­treff”. Her skuldi eisini borið til at nýtt orðið “hugni”, t.e. bind­ i­klubba­hugni, ið eisini er vakr­ari og bæriligari orð. Í øðrum førum kundi orðið t.d. “-prát” ella “-ting” verið nýtt, um mett verður, at “hugni” ikki hóskar. Treff - hugni Føroyingar í Danmark eggja til at pína føroyska búskapin Roykjandi ráðharrin Málráð frá Orðafragd Marjun Arge Simonsen málfrøðingur og cand.phil. í føroyskum