mánadagur 10. juni 2013síða 2

Mánadagur 10. juni 2013 · Nr. 65 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Heðin Mortensen kjak síða 27 Skansin fær betri karmar Brandur í dali Kjak síða 26 Eingin andstøða í Havn? Sum vit nevndu á hesum stað her­ fyri, so sigur tað ikki sørt um okk­ ara samfelag, tá sagt verður, at 500 børn í Føroyum liva í størsta fá­ tækr­a­dømi. Vit skulu skunda okkum at siga, at hetta eru gitingar – um enn kanska kvalifiseraðar gitingar frá fólki, sum hava fingurin á pulsinum. Í hes­um føri vóru tað fólkini handan fel­ags­skapin »Í menniskjum góður tokki«, sum bóru tað fram. Nú hava so danir ásett eitt fá­ tækr­a­mark. Har hava tey avrátt, at per­sónur, sum hevur tøka up­p­ hædd undir 103.200 krónur um árið er fá­tækur. Er talan um tvey fólk, er tal­ið 156.400 kr, um trý fólk 199.400 krón­ur og so framvegis. Í Føroyum hava vit tosað um hetta markið leingi. Politikarar í øll­um flokkum hava havt hetta frammi, men einki hendir. Fyri góðum fimm árum síðani kom á­heitan á løgtingið frá Samtaki um at áseta slíkt mark, men einki hend­i. Sum vit áður hava víst á, so er tað ikki so løgið, at hetta mark ikki verð­ur sett: Tað er heilt einfalt tí, at pol­it­ik­arar vilja ikki hava eitt fá­ tækr­a­mark! Tað ljóðar pent at siga tað í røðum og yvirlýsingum, men at fremja tað í verki, tað megna teir ikki. Ofta kunnu vit kritisera landsins stýri fyri ikki at hava handlikraft, fyri ikki at klára at fáa sín politikk í­gjøgnum. Men tað kunnu vit so ikki siga um sitandi samgongu, tí hon hev­ur hevur klárað tað so nógv bet­ur enn aðrar samgongur. Tað sum beint eftir ólavsøku í 2011 var eitt paraduuppskot um flat­skatt frá Fólka­flokk­i­num – sum ongan kjans hevði at verða sam­tykt, var fimm mánaðir seinni umsett til lóg. Harímillum høvdu vit fólkatingsval, løgtingsval og skip­aðu nýtt landsstýrið. Tað er stuttligari sum politikari at a­r­beiða fyri teimum, sum hava peng­ar­nar. Tað er sjón fyri søgn. Hini, sum ikki hava pengarnar, tey kunnu pol­i­ti­karar tosa um – fáa at­ kvøð­ur­nar frá – og so aftur tosa um tey. – Samgongan før­ir borg­ar­lig­ an pol­i­tikk, sig­ur løg­mað­ur, hó­ast Edmund Joensen javnan eft­i­r­lýsir sosiala profilinum, sum Sam­bands­ flokk­ur­in hevði. Fólkaflokkurin før­ ir sama borgarliga politikk – eftir síni egnu stevnuskrá, meðan í­skoyt­ is­flokk­ar­nir í samgongu bara tosa. Miðflokkurin kundi kanska prógv­að sítt virði sum »sosiala sam­ vitsk­an« í samgonguni – og trumfað eitt fá­tækramark ígjøgnum. Ella er sannleikin kanska, at pol­ itikk­ur er mest fyri politikarar? 1200 fátækir føroyingar? Johan Dahl, lands­stýr­is­ mað­ur í vinnumálum, skal greiða frá, um almennir peng­ar verða brúktir upp á at kappast við privatu flutn­ ings­vinnuna Málið snýr seg um ein ser­bygdan síðulyftara, sum Strand­ferðslan keypti til fisk­a­flutn­ing millum Hvalba og Tvør­oyri. Vognurin var ser­bygdur til at kunna flyta bingj­ur gjøgnum tronga Hval­bi­ar­tunn­il­in. Bjarni Djur­holm vil hava lands­stýr­is­mann­in at greiða frá, um Strand­ferðsl­an er farin undir ser­flut­n­ing av maskinum við síðu­lyft­ar­ anum, sum keyptur varð at flyta fisk millum Hvalba og Tvø­r­oyri. Hann spyr eisini, um Strand­ferðsl­an á­tek­ ur sær at hava serflutning við síðulyftaranum fyri Landsverk. Hann spyr, hvørjar uppgávur Strand­ ferðsl­an annars átekur sær við síðulyftaranum, hvussu stór gjøldini eru fyri síðu­ lyft­aran, tá hann flytir mask­ inur fyri Landsverk. Hvør kostnaðurin er fyri at leiga síðulyftaran í samsvari við veruliga kostnaðin fyri tæn­ ast­una, íroknað av­skriv­ing­ar v. m.? Hann vil vita, hvussu gjøldini verða roknað út, um flutningsarbeiðini hava verið boðin út millum privatar o. s. fr. Bjarni Djurholm heldur, at kunnu privatar fyritøkur í Suðri ikki taka á ser­flutn­ing, er tað kunnugt, at flut­n­ings­ fyr­i­tøk­ur norðanfjørðs væl klára at taka á seg nevnda flutning. – Tað er tí at undrast á, at Strandferðslan heitir á annan al­menna stovn at átaka sær upp­gáv­ur, sum sjálvsagt fyrst áttu at verið bodnar út til priv­at vinnurekani at bjóða upp­á. Vinnurekandi, sum liva av at veita tænastur fyri tann kostnað, sum veruliga stendst av flutninginum, sig­ ur løgtingsmaðurin. Hann vísir á, at upp ímóti hesum veruleika eru tveir a­l­ menn­ir stovnar nú farnir at veita hvørjum øðrum tæn­ast­ ur fyri gjald, sum vónandi er í samljóði við veruliga kostn­ aðin. – Um ikki, verða al­menn­ir pengar brúktir til kapp­ing­ ar­av­lagandi virksemi, sum pol­itiska skipanin í ára­vís hevur virkað fyri at kom­ið burturúr, sigur Bjarni Djur­ holm, ið hevur sett Johan Dahl hesar spurningar sum ein grein 52 spurning, sum lands­stýr­is­mað­ur­in skal svara skriv­liga. Í annaðkvøld, týskvøldið klokk­a­n 18.00 verður stovn­ andi að­al­fund­ur í Miðl­a­hús­ i­num til eitt felag, sum skal hava til end­amáls at verja mál teirra eldru Heimarøktin virkar ikki nóg væl og á fleiri av røkt­ar­ heim­u­num er kreppa. Stø­ ðan snýr seg meira um stýr­ ing enn um pengar, halda stig­takararnir til felagið. Stigtakararnir meta, at neyð­ugt er við einum fel­ ag, sum kann verja á­hug­ a­málini, bæði hjá teimum eldru og teirra avvarðandi. Tí setti ein arbeiðsbólkur sær fyri at fyrireika stovn­ an av felagnum, sum skal vera málgagn teirra eldru og teirra avvarðandi. Ar­ beiðs­bólk­u­r­in sigur, at sam­ starv­ið við tey avvarðandi eig­ur at vera ein sameindur partur av eldrarøktini. Í løtuni er kreppa á fleiri av røktarheimunum, men ar­beiðs­bólk­ur­in leggur upp til, at fel­ag­ið verður eitt fela­g, sum skal tala mál teirra eldru á øllum økjum. Serstakliga umráðandi er at hava í huga, at tey eldru ikki eru ein einsháttaður sam­fel­a­gs­bólkur við eins før­leikum og tørvi. Felagið fer at arbeiða fyri at ávirka, at poli­tikkurin og tænastan á eldr­a­økinum stuðlar undir at taka støði í førleikum og tørvi hjá tí einstaka. Á fundinum verður fram­løga av viðtøkum og val av nevndarlimum. Eis­ ini verður orðaskifti um støð­una í eldrarøktini og á eldra­øki­num sum heild. Arbeiðsbólkurin heitir á øll, sum hava hjarta fyri eldr­a­málum, um at møta á fund­inum og vísa sín stuð­ ul. Í arbeiðsbólkinum eru: Rúna Sivertsen, Mary Ant­ons­dótt­ir, Betzy Lud­vig, Kirst­in Sim­o­n­sen, Tóra Tór­ garð og Anne-Dot Ludvig. Verja mál teirra eldru Tað er stuttligari at vera politikari fyri tey ríku... Kappast landið við tað privata?