hósdagur 20. juni 2013síða 8

Fríggjadagur 21. juni 2013 · Nr. 70 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Jón Brian Hvidtfeldt Fyrsta almenna vitjanin hjá Helle Thorning-Schmidt sum forsætisráðharri var merkt av hóttanini frá ES um handilstiltøk og havna­ stongs­ul móti Før­oy­u­m. Dagin fyri for­sætis­ ráðharrin lendi í Vágum sendi lands­stýrið svar til fiski­vinnu­k­ommisserin í ES. Í svarinum krevur lands­stýr­ i­ð fair play frá stór­veldinum, heldur enn boy­kott. Í sama andadrátti sta­ð­festi løgmaður, at silda­træt­an er ein avbjóðing fyri ríkis­felags­ skapin: - Vit kunnu ikki finna okk­um í, at ein partur av ríki­num boykottar okkum. Tí er hetta málið ein tann størsta avbjóðingin hjá ríkis­ felagsskapinum, og vit for­ vænta, at Danmark tekur okkara partí, segði Kaj Leo Holm Johannesen, løgmaður. Fær atkvøðuna Í samrøðu við Sosialin ger Helle Thorning-Schmidt greitt, at koma fráboðaðu til­tøk­ini móti Føroyum til at­kvøðu­greiðslu í ES, so fer Dan­mark at atkvøða ímóti. - Jú, Danmark atkvøður ímóti tiltøkum ímóti Før­ oy­um. Men okkara atkvøða munar lítið, tá talan er um meiri­luta­avgerð í ES, sigur Helle Thorning-Schmidt. Spurd, hvussu hon hevur tað við at fara til Brússel og atkvøða ímóti leistinum hjá Mariu Damanaki, fiski­vinnu­ kommis­seri, sigur for­sætis­ ráð­harrin: - Tað gera vit fegin, tí vit leggja stóran dent á ríkis­ felags­skapin. Tað hevur stór­an týdning fyri okkum at verja áhugamálini í ríkis­ felags­skapinum. Og í ES er eing­in í iva um, hvørja støðu Dan­mark hevur til hetta mál­ið, sigur Helle Thorning- Schmidt. Harvið fær løgmaður tann stuðul úr Danmark, sum hann eftirlýsti á tíð­inda­ fundi í Tinganesi mánadagin. Men stuðulin er, sum for­sætisráðharrin sjálv ger greitt, ikki meira verdur enn so, at meirilutin í ES fram­ vegis kann seta trumf á í sildatrætuni, bæði við bo­y­ kott á innflutning úr Før­oy­ um og við at stongja havnir í ES fyri føroyskum skipum. Kílin Forsætisráðharrin ger í sama við­fangi greitt, at Danmark hev­ur bundið seg til at fylgja tí avgerð, sum ES tekur í silda­strí­ðnum við Føroyar. Eisini um talan verður um boy­kott og havnastongsul. - Vísir tað seg, at ES setur til­t­øk í verk móti Føroyum, so hevur Danmark bundið seg til at fylgja teimum til­ tøkum, ið ES setir í verk. So­ leiðis er tað nú einaferð, sigur Helle Thorning-Schmidt við Sosialin. Hon ásannar tí, at Dan­ mark sum partur av ES kann koma í ta støðu at boykotta Før­oyar. Spurd, hvussu tann støðan kann ávirka ríkis­felags­skapin, svarar forsætis­ráðharrin: - Tað er sjálvandi ein ólukku­lig støða at koma í, um vit skulu seta í verk tiltøk móti Føroyum. Og tað er júst tí, at vit mugu stríðast, alt tað vit kunnu, fyri at sleppa undan at koma í ta støðuna. Og tað er har, at Danmark skal gera sítt arbeiði í ES, sigur Helle Thorning-Schmidt. Forsætisráðharrin sigur seg hava eitt boð uppá, hvussu ríkisfelagsskapurin, ið hon ynskir at verja og hjúkla um, kann yvirliva eitt møgu­ligt ES-boykott. - Ríkisfelagsskapurin kann rúma einari slíkari støðu, um vit gera okkum púra greitt, at talan ikki er um eitt mál millum Danmark og Føroyar. At hetta er og verð­ur ein spurningur mill­ um Føroyar og ES. Vit kun­ nu brúka nógva orku at disku­tera, hvørt hetta er eitt mál millum Føroyar og Danmark. Tað meti eg tað ikki vera, og vit mugu har­ um­framt ongantíð gloyma, at loysnin er at finna við sam­ráð­ingarborðið, sigur Helle Thorning-Schmidt. Potentiella støðan, har ein partur av ríkinum boy­ kott­ar ein annan part av ríki­ num, fyllir framvegis nógv í hugaheiminum hjá løg­man­ ni. - Kemur Danmark í ta støðu at noyðast út í eitt ES-boykott av Føroyum, so er tað ikki bara ein skøva í lakkið, men ein bugla á bil­in. Ein slík støða kann fáa av­ leið­ingar, sum tú ikki kann stýra. Og tí mugu vit dempa harða retorikkin og fáa málið aft­ur á beint, sigur Kaj Leo Holm Johannesen. Løgmaður vísir á, at tað er als ikki haldbart, hvørki fyri Før­oyar ella Danmark, um før­ oyskur uppsjóvarfiskur ikki sleppur uppá land í Dan­mark, ella føroysk skip ikki sleppa til bryggju í donsk­um havnum. Samráðingar Í svarinum til Mariu Dama­ naki førir landsstýrið fram, at eftir teirra tykki hevur ES brot­ið við altjóða reglur um sem­ing áðrenn sanktiónir. Tað er tó eitt annað brot í svari­num úr Tinganesi, sum Helle Thorning-Schmidt fest­ir seg við: - Eg havi noterað mær, at Føroyar siga seg ynskja samráðingar, sigur for­sætis­ ráðharrin og heldur fram: - Vit mugu minnast til, at tað eru Føroyar, sum samráðast og áseta kvot­ur­ nar. Hesi viðurskifti hevur Dan­mark onga ávirkan á. Men sum nevnt, so havi eg noter­að mær, at landsstýrið í svari­num sigur seg ynskja sam­ráð­ingar. Tí vóni og vænti eg, at landsstýrið eisini aktivt ger nakað fyri at fáa trætu­na inn aftur á sam­ ráð­ing­arborðið, sigur Helle Thorning-Schmidt. - Tað skulu tvey til ein góð­an dans. Tí mugu bæði Før­oyar og ES vera sinnað at samráða seg til eina loysn, sigur Helle Thorning- Schmidt við Sosialin. Fyri løgmann hevur stuðul­in úr Danmark stóran týdn­ing. - Eg noteraði mær, at Dan­ mark atkvøddi blankt, tá ES-nevndin vildi útvega sær sank­tións­amboðið. Tað var ikki gott fyri okkara støðu. Nú havi eg fingið vissu fyri, at Danmark fer at atkvøða ímóti sanktiónum móti Før­ oy­um, sigur Kaj Leo Holm Johanne­sen. Danska støðan, saman við svarinum úr landsstýrinum til Mariu Damanaki mána­ dag­in, styrkir løgmann í vón­ini um at sleppa undan til­tøk­um úr ES. - Eg havi fingið vissu fyri, at Danmark fer at gera sítt til at forhála møgulig tiltøk móti Føroyum, umframt at Danmark ger púra greitt, at tey atkvøða ímóti revsi­til­ tøk­um. Harumframt hev­ur lands­stýrið víst á møgu­leik­ an fyri at nýta seming, um­ framt at vit geva greitt til kennar, at vit ynskja sam­ráð­ ingar. Samanlagt styrkir tað meg í trúnni á, at fráboðaðu sank­tión­irnar vera av ong­ um, sigur Kaj Leo Holm Johanne­sen. ES setir kíla í ríkisfelagsskapin Danmark hevur einki annað val enn at fylgja Evropeiska Samveldinum í sildastríðnum, eisini um tað gongur út yvir Føroyar. Tað staðfestir Helle Thorning-Schmidt, sum brúkar alla sína orku til at tosa um samráðingar, ið mugu takast uppaftur