mánadagur 24. juni 2013síða 12

Mánadagur 24. juni 2013 · Nr. 71 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Broyta ikki mátan at býta grind upp á GRINDABÝTI Tað er í ordan, at grindamenn nú skulu á skeið siga sýslumenninir, sum samstundis eru øgiliga ymiskir á máli um, hvussu tað er best at býta grind Áki Bertholdsen Tað er í fínasta ordan, at tað nú verður kravt, at grindamenn skulu á skeið og skulu hava prógv, áðrenn teir sleppa í grind. Tað halda teir føroysku sýslumenninir, sum eru ov­ asti myndugleiki í grind. Allir sýslumenninir í Føroyum hittust á fundi í vikuni, har teir viðgjøru ætlanina hjá Jacob Vester­ gaard at broyta grinda­reglu­ gerðina. Ein broyting er, at allir grindamenn skulu á skeið í at avlíva hval, áðrenn teir slep­ pa í grind. Tá ið skeiðið er liðugt, fáa teir váttan fyri at teir hava tikið skeiðið og tann váttanin skal vísast fram í grind, tá ið sýslumaður ella grindaformaður biður um tað. Ein onnur broyting, er, at í framtíðini skal bara vera loyvt at avlíva hval við mønu­ stingara og samstundis verð­ ur blásturkrókurin einasti loyvdi grindakrókur. Gamli knívurin og sókn­ ar­ongulin kunnu bara brú­ kast í heilt serligum før, tá ið sýslumalur ella grinda­for­ maður hava givið serligt loyvi til tað. – Vit halda, at tað er í fínasta ordan, at grindamenn skulu á skeið, sigur Finnbogi Midjord, sum er sýslumaður í Sandoy, Streymoy og í Vágum. Tað vera sýslumenninir, sum skulu skipa fyri skeið­ num og tað hava teir einki ímóti. Finnbogi Midjord sær fyri sær, at skeiðið verður eitt kvøld, har djóralæknin greið­ ir teimum frá um at avlíva hval. Nýggi reiðskapin, mønu­ stingarin og blásturkrókurin skal lúka heilt ávís mál og sýslumenninir hava eisini reist spurningin, hvør skal útvega reiðskapin, skulu tað vera kommunurnar, landið, ella grindamenn sjálvir. – Nógvir gera sær sín egna reiðskap, men tað er ikki vist, at hann lýkur ásettu málini. – Tí tosaðu vit um at tað kundi verið eitt hugskot at fingið góðkendar grinda­ menn, við góðkendum reið­ skapi og fyri at kenna teir burtur úr, kundu teir verið í serligum vestum. Ójavnir á máli Í Sosialinum í farnu viku helt formaðurin í Grinda­manna­ felagnum, Ólavur Sjúrðar­ berg, at vit eiga at endurskoða grindabýtið, so at grind í øllum landinum verður býtt á sama hátt sum í Suðuroy, har eingir drápspartar eru, men har alt ferð í heima­ partar, so at øll, heilt frá reivabarninum til oldingin, fáa javnt stóran part Hetta var eisini ein spurningur, sýslumenninir tóku upp á felagsfundinum. – Í hesum spurninginum eru vit rættiliga ójavnir á máli, sigur Finnbogi Mid­ jord. Hann sigur, at onkrir sýslumenn taka undir við suðuroyarmátanum, men aðir halda, at tað er rætt at halda seg til drápspartar. Sjálvur tekur Finnbogi Midjord undir við, at dráps­ partarnir verða varðveittir. – Mítt øki er so stórt, at eg ivist í um tað hevði borið til at funnið eina skilagóða skipan, har øll grindin verður býtt í heimapartar. Taka vit Sandagerð sum dømi, ivist eg í um tað hevði klárað at tikið ímóti eini so stórari grind, at hon kundi verið býtt í heimapartar. – Samstundis vísir tað seg, at nú á døgum eru grindirnar so smáar, at tað hevði verið tórført at býtt hana í heima­ partar. Men í Havn ber tað kortini til at skriva seg upp til heimapart og tað verður eisini skift í heimapartar, tær hendinga ferðir, grindirnar eru nóg stórar. Finnbogi Midjord heldur eisini, at tað er ikki rættvíst at útróðrarmenn, og aðrir bátar, sum brúka eina heilan dag og hundraðtals krónur, ella kanska túsundtals krón­ ur í olju, ikki skulu fáa ein eyka grindapart fyri tað. Hann veit væl, at grindir verða eisini riknar í Suðuroy, hóast bátarnir ikki fáa eyka­ part. Men hann veit eisini, at hetta er ein skipan, summir ikki eru fegnir um. Eingin trupulleiki Ein grundgeving fyri at fara burtur frá drápspartum er, at teir eggja so nógvum bátum og monnum at fara í grind, at tað mangan elvir til óneyðugan ruðuleika. Víst verður eisini, at nógvir grindabátar og menn tekna seg til drápspart, sum yvirhøvur ikki hava verið í grind. Hesum er Finnbogi Mid­ jord ikki samdur í. – Tað slepst neyvan und­ an, at onkur teknar seg fyri part, sum ikki hevur verið í rakstri ella drápi. – Men tað er ikki tað stóra talið og samanumtikið hevur tað lítlan og ongan týdning. – Í grundini merkir tað bara, at nøkur fólk afturat fáa eitt kók og tað er eingin skaði í tí. Sýslumaðurin sigur, at tvey tey síðstu drápini í Vestmanna, hevur hann tikið myndir av øllum bátunum, sum hava verið í rakstrinum og í grindini. Og tá ið ið partarnir verða teknaðir, vísir tað seg at samsvara næstan fullkomiliga við teir bátar, sum tekna seg fyri drápspart. – Tí haldi eg ikki, at tað er nakar trupulleiki, sigur Finnbogi Midjord. Eg ivist í um tað hevði borið til at funnið eina skilagóða skipan, har øll grindin verður býtt í heimapartar Vit halda, at tað er í fínasta ordan, at grindamenn skulu á skeið GRINDADRÁP Sýslumennir í Føroyum taka undir við, at grindamenn skulu á skeið, men teir eru rættiliga ójavnir á máli um, hvussu tað er best at býta grindina.