mikudagur 3. juli 2013síða 8

Mikudagur 3. juli 2013 · Nr. 75 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Enn ein roynd at sissa ES Danski uttanríkisráðharrin roynir seg sum meklara í sildatrætuni millum ES og Føroyar. Villy Søvndal sigur seg hava góðar vónir um at fáa partarnar aftur til samráðingarborðið, áðrenn handils­tiltøk og havnastongsul koma upp á tal Jón Brian Hvidtfeldt – Endamálið við fundinum var at fáa vissu fyri, at Før­oyar eisini vilja aftur til samráð­ ingarborðið. Og ta vissuna fekk eg frá landsstýrinum. Tað sigur Villy Søvndal, uttanríkisráðharri, eftir fund við Kaj Leo Holm Johannesen og Jacob Vestergaard. Danski uttanríkis­ráð­ harrin hevur fingið eina bundna uppgávu í silda­stríð­ num millum ES og Føroyar. Villy Søvndal skal gera sítt til at fáa partarnar aftur til samráðingarborðið, og harvið sleppa undan tí kíla, sum møgulig ES-tiltøk seta mitt niður í ríkisfelagsskapin. Mikudagin í síðstu viku vóru Mette Gjerskov, mat­ vøru­málaráðharri, og Vily Søvndal, uttanríkis­ráð­harri, á fundi við fiskivinnu­ kommisser­in hjá ES, Mariu Damanaki. – Á fundinum gav Damanaki til kennar, at hon ynskir eina samráðingar­ loysn. Sammett við tær hvøssu útmeldingar í al­ menna rúminum, so fekk eg eina útrætta hond frá fiski­ vinnu­kommisserinum, sum tó vildi hava vissu fyri, at Føroyar eisini eru til reiðar til veruligar samráðingar, sigur Villy Søvndal. Ta vissuna fekk hann á fundi við løgmann og landsstýrismannin í fiski­ vinnu­málum, tá teir møttu í Uttanríkisráðnum týs­morg­ unin. – Okkara boðskapur er fram­vegis tann sami, nevn­ iliga at vit til eina og hvørja tíð eru til reiðar at samráðast við hini strandalondini um býtið av norðhavssildini, segði Jacob Vestergaard eftir fundin. Danska stjórnin og lands­stýrið hava orðað eitt felags bræv til fiski­ vinnu­kommisserin, har tað sambært pørtunum greitt verður givið til kennar, at Føroyar ynskja samráðingar­ vegin. Hóttanin ES hevur útvegað sær neyð­ uga amboðið at sláa hart niður á Føroyar í sildatrætuni. Sam­veldið hóttir við at boykotta uppsjóvarfisk úr Føroyum, og eisini skal boy­ kottið fevna um tær vørur, ið verða framleiddar úr sild og makrel. Tað hevur fing­ið fleiri at stúra fyri ES-boy­ kotti móti alivinnuni, meðan onnur hava ført fram, at alifóðrið ikki verður framleitt úr sild ella makreli, og tí er tann hóttanin ikki reel. Eis­ ini er upp á tal at stongja før­ oyskar havnir fyri skipum úr Føroyum. 17. mai varð hóttanin um boykot og havnastongsul formliga send landsstýrinum, sum fekk ein mánað at svara. Í svarinum førdi landsstýrið fram, at sambært altjóða spæli­reglum eigur ES at royna samráðingarleiðina meira, áðrenn farið verður eftir sanktiónsamboðnum. Eis­ini vísti landsstýrið á Hav­rættar­sáttmálan hjá ST, ið tryggjar pørtunum í trætu­máli rættin til at royna seming. Men brævið úr Tinganesi tykist ikki at hava rinið við hjá Mariu Damanaki, sum sambært uppsjóvarvinnuni í ES hevur boðað frá, at til­tøk­ini verða sett í gildi áðrenn juli mánaður er farin afturum. Danski uttanríkis­ráð­ harrin sigur seg tó hava fingið onnur boð frá fiski­vinnu­ kommisserinum. Nevniliga at ES er sinnað at fara aftur til samráðingarborðið. Villy Søvndal sigur seg vænta, at svar kemur úr Brússel innan fáar dagar. Jón Brian Hvidtfeldt – Vit hittu Mariu Damanaki í síðstu viku, og har gav hon greitt til kennar, at tiltøkini móti Føroyum verða sett í gildi í juli. Tað sigur Esben Sverdrup-Jensen, stjóri í Dan­marks Pelagiske Producent­organisation. Esben Sverdrup-Jensen var, saman við feløgunum hjá upp­sjóvar­vinnuni í Skot­ landi, Írlandi og Hollandi, á fundi við fiskivinnu­ kommisserin hjá ES í síðstu viku. Har vóru boðini greið, sambært Sverdrup-Jensen: – Sanktiónirnar eru áveg. Løgfrøðiliga tilgongdin er ígongd, og málið verður sam­tykt hálvan juli, soleiðis at tiltøkini kunnu setast í verk, áðrenn komið er inn í august, sigur Esben Sverdrup-Jensen og heldur fram: – Vit sluppu ikki at síggja útkastið til sanktiónir. Men fiskivinnukommisserurin gav greitt til kennar, at til­ tøkini koma at raka sild og makrel, ið verður fiskaður saman við sildini. Og har­um­ framt segði Maria Damanaki seg umhugsa at seta tiltøk í verk móti alifiski, sum etur fóður, framleitt úr sild og makreli. Harumframt bleiv, sam­ bært Esben Sverdrup- Jensen, tosað um havna­ stongs­ul, uttan at farið var í smá­lutir við tí. Skurkurin Uppsjóvarvinnan í Dan­ mark, Skotlandi, Írlandi og Hollandi er av tí greiðu fatan, at fyrst og fremst Før­oyar eru stóri skurkurin í upp­sjóvarfiskiskapinum. – Vit hava leingi heitt á strandarlondini um at vísa ábyrgd og koma aftur til sam­ráð­ingarborðið við ein­ um skila­góðum uppleggi til loysn. Higartil hava vit sæð 15 samráðingarumfør um makrelin, uttan at nøkur loysn hevur verið í eygsjón. Før­oyar hava ikki viljað flutt seg, og tí vóna vit at sanktiónir frá ES kunnu noyða málið aftur á beint, sigur Esben Sverdrup- Jensen. Tað rínur ikki við stjóran í Dan­marks Pelagiske Producent­organisation, at sam­ráðingar­umførini um norð­havs­sildina bara vóru tvey í tali, áðrenn slit kom í. – Tað ber ikki til at býta sundur makrel og sild, ið eru partur av sama fiskiskapi. So tá tú tosar makrel, tosar tú eisini sild. Og tá tú tosar sild, tosar tú eisini makrel. Og vit hava upplivað, at Føroyar fleir­falda sínar kvotur, sigur Esben Sverdrup-Jensen. Tí er retorikkurin frá upp­sjóvarvinnuni í ES harð­ur. Lobbyvirksemið er stórt, og vinnan fegnast um tey tiltøk, ið ES hevur frá­ boðað. Føroyska dupultspælið Av teimum níggju nevndar­ limunum í Dan­marks Pelagiske Producent­ organisa­tion eru tríggir før­oy­ingar, sum allir eru búsit­andi í Dan­mark. Gullak Madsen, reiðari á Ruth, Fríði Magnussen, reiðari á Asbjørn, og Virgar Tindskarð, reiðari á Beinur, sita allir í nevndini. Hóast føroyska sam­ bandið tí er tætt, so stendur Danmarks Pelagiske Producent­organisation sam­an um at stuðla ES-boy­ kottið móti Føroyum. – Jú, tað er púra greitt, at nevndin er púra samd í hesi støðu. Teir etnisku føroy­ ingar, sum eru í felagnum, eru danskir fiskimenn og hava somu støðu sum hinir nevndarlimirnir. Eingin ivi um tað, sigur Esben Sverdrup-Jensen, stjóri í felagnum. Harmast Á síni vitjan í Føroyum gjørdi Helle Thorning- Schmidt greitt, at kemur eitt møguligt boykott til atkvøðu­greiðslu í ES, so fer Dan­mark at atkvøða ímóti. – Eg skilji væl, at talan er um eitt delikat mál fyri Dan­mark, sum má taka atlit til nøkur viðurskifti í ríkis­felagsskapinum. Men eftir okkara tykki er tað ein skeiv støða, ið snarar burt­ur frá ábyrgdarfullum fiski­vinnupolitikki. Og tað harmar okkum, sigur Esben Sverdrup-Jensen. jonbrian@sosialurin.fo Boykottið kemur Uppsjóvarvinnan í ES: Meðan politikarar brúka diplomatiskar vendingar er uppsjóvarvinnan í ES meira bersøgin. – Tað er vónleyst at tosa við Føroyar, og tí eru handilstiltøk einasta amboðið. Tiltøkini koma í juli, sigur uppsjóvarvinnan eftir fund við Mariu Damanaki Ian Gatt, Sean O’Donoghue, Esben Sverdrup-Jensen og Gerard van Balsfoort, umboðandi uppsjóvarvinnuna í ávíkavist Skotlandi, Írlandi, Danmark og Hollandi á fundi við Mariu Damanaki og embætisfólk hennara í ES í síðstu viku