hósdagur 1. august 2013síða 8

Fríggjadagur 2. august 2013 · Nr. 87 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Jón Brian Hvidtfeldt Eins og væntað tók ein breið­ ur meiriluti av limalondunum í ES undir við at seta í verk handilstiltøk móti Føroyum, tá málið var fyri í serligu fiski­vinnunevndini hjá ES. Men enn er eingin dato settur á, nær tiltøkini koma í gildi. Ein teknisk gjøgnumskriving av lógaruppskotinum skal ger­ast fyrst. Men hóast tann gjøgnum­ skrivingin kann broyta eitt sind­ur, so stendur greitt, at sild og makrelur úr Før­ oy­um sleppur ikki inn á marknað­irnar í ES. Eisini stongir ES sínar havnir fyri transit av sild og makreli til aðrar marknaðir uttanfyri Evropeiska Samveldið. Tað kann í sær sjálvum geva før­oysk­um útflytarum ein praktiskan trupulleika, tí upp­sjóvar­fiskur, ið verður seldur til Afrika, verður oftast um­skipaður í hollendsk­um hav­num. Hinvegin er líkt til, at boykottið ikki fer at fevna um innflutning úr ES til Før­ oya av skipum og útgerð til skip, sum fiska makrel og sild. Dagurin Fleiri hava roknað við, at til­tøkini móti Føroyum fóru at koma í gildi innan eina viku eftir samtyktina í fiskivinnunevndini hjá ES. Men so verður ikki. Bíð­að verður eftir teknisku gjøg­ num­skrivingini av lógar­ heimildini. Sambært lands­ stýr­inum kunnu tað tí ganga nakrar vikur, áðrenn ES Kommissjónin setir tiltøkini í verk. – Út frá tí, sum vit hoyra nú, verða tiltøkini sett í verk um mánaðarskiftið august- september, sigur Jacob Vest­ er­gaard, landsstýris­maður í fiskivinnumálum. Tað gevur landsstýrinum eina framhaldandi vón um at kunna sleppa undan revsi­tiltøkunum, vísandi til sam­ráðningarfund, ið er avtalaður fyrst í september. Eisini í donsku stjórnini gevur aktuella støðan, har eingin dato framvegis er settur á sanktiónirnar, eina spinkla vón um at sleppa undan. – Undir øllum umstøðum tulki eg støðuna soleiðis, at vit hava fingið eitt eyka skotbrá. Og tað skotbráið mugu vit brúka aktivt fyri at fáa partarnar aftur til sam­ ráðingarborðið, sigur Mette Gjer­skov. Í samrøðu við Rás2 miku­ dagin ásannaði danski mat­ vøru­ráðharrin, at vónin um at finna eina samráðingarloysn og harvið sleppa undan sank­tión­um er spinklari enn áðrenn samtyktina í fiski­ vinnu­nevndini í ES. – Men bara tað at eing­ in dato er settur á, nær sanktiónirnar koma í gildi, velji eg at tulka sum eitt signal um, at man er til reiðar at samráðast. Og tað haldi eg, at partarnir áttu at tikið til sín og komið aftur til samráðingarborðið, sigur Mette Gjerskov. Í samrøðuni við Rás2 stað­ festi Mette Gjerskov enn eina­ferð, at Danmark noyðist at fylgja meirilutaavgerðini í ES og áseta somu sanktiónir móti Føroyum sum hini lond­ ini í ES. Samráðingar Í kjalarvørrinum á samtyktini í fiskivinnunevndini hjá ES sendi Løgmansskrivstovan út tíðindaskriv, har landsstýrið fordømdi avgerðina. Eisini sigur landsstýrið seg undrast á, at tiltøkini nú eftir øllum at døma verða sett í verk, um sama mundið sum nýggjar samráðingar eru avtalaðar millum stranda­ londini. – Vit hava avtalað fund fyrst í september. Og tí er tað ótrúliga undarligt, at ES brúkar hetta ólógliga amboðið, sum handilstiltøkini eru. Í staðin átti ES at komið aftur til samráðingar, soleiðis sum man hevur skyldu til sambært altjóða lóg. Men tað fer at síggja meira og meira undarligt út, at tiltøk verða sett í verk, kanska dagin fyri at strandalondini hittast at umrøða býtið fyri 2014, sigur Jacob Vestergaard. Jacob Vestergaard sigur seg framvegis hava vónir um, at fundurin millum stranda­ londini, sum er avtalaður at vera fyrst í september, kann slóða fyri einum nýggj­um og eftir føroyskum tykki meira rættvísum býti av uppsjóvarfiskinum í norður­ atlantshavi. Sild og makrelur úr Føroyum sleppur ikki inn á ES-marknaðin og kann heldur ikki umskipast í havnum í ES. Og uppsjóvarskip sleppa heldur ikki í ES-havnir. Sanktiónirnar móti Føroyum eru samtyktar, men enn er eingin dato settur á, nær tær koma í gildi Jón Brian Hvidtfeldt Fiskivinukommis­ser­ urin hjá ES, Maria Dama­ naki, var nøgd eftir at greiður meiriluti av fiski­ vinnunevndini hjá ES hevði samtykt at seta í verk handilstiltøk móti Før­oyum. – Eg fegnist um, at nevndin stuðlar áheitanini frá Kommissjónini um at seta handilstiltøk í verk móti Føroyum. Hav­andi í huga álvaran í málin­ um og manglandi sam­ starvsviljan hjá føroysku myndugleikunum høvdu vit einki val, annað enn at taka neyðugu stig­ ini fyri at tryggja eina burðardygga veiðu eftir sild, segði Maria Dama­ naki í almennari fráboðan mikudagin. Í fráboðanini vísir fiski­vinnukommisserurin enn einaferð á, at Føroyar hava trífaldað sína kvotu, og tað gongur út yvir fiska­stovnin. Samtyktin í fiskivinnu­ nevndini hjá ES verður nú løgd aftur fyri Kommis­ sjónina, sum sambært Dama­naki fer at taka enda­liga avgerð seinni í august. Avgerðin hjá fiski­ vinnu­nevndini hjá ES fellur í góða jørð hjá upp­ sjóvar­vinnuni í ES, sum longu er farin at rógva framundir, at longu sam­ tyktu tiltøkini eiga at vera herd uppaftur meira. Á hinum bógnum var landsstýrið mikudagin úti við eini fordøming. Í fráboðan úr Tinganesi segði løgmaður millum annað soleiðis: – Tað er stuttskygd og illa umhugsað av ES at taka eitt tílíkt ólóg­ ligt stig móti einum av sínum nærmastu, evrope­isku grannum og samstarvsfeløgum. Før­oy­ar eru møguliga smáar, men vit liggja strateg­iskt væl fyri og eru ein týðandi aktøkur í samband við uppsjóvar fiska­stovn­unum í land­ nyrðings­partinum av At­ lantshavinum. Eg havi ilt við at síggja, hvat endamál hesi tiltøk hava, annað enn at verja áhugamáliðni hjá fiskivinnuni í ES. Reaktiónirnar Sum vera man eru reaktiónirnar ymiskar í kjalarvørrinum á avgerðini í fiskivinnunevndini hjá ES. Damanaki og uppsjóvar­ vinnan í ES eru nøgd, meðan landsstýrið fordømir avgerðina Gita nú um dagar til boykott