týsdagur 6. august 2013síða 4

Mikudagur 7. august 2013 · Nr. 89 4 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 tíðindi Jón Brian Hvidtfeldt Tá tú skrivar undir eina av­ talu, sum gevur tær 5,1 pro­ sent av heildarkvotuni, og har tú samstundis skrivar undir uppá, at tú vil arbeiða fyri stabiliteti komandi ár­ ini. Ber tað so til, árið eftir, at áseta tær sjálvum 17 pro­ sent av heildarkvotuni, sam­ stundis sum hini stranda­ lond­ini minka sínar kvot­ur sam­svarandi ICES-til­mæl­ um. Spurningurin varð seinast reistur av fólka­tings­ manninum Sjúrði Skaale, sum heldur at landsstýrið hev­ur dugað alt ov illa at føra síni sjónarmið fram. Andras Kristiansen, deildar­stjóri á Fiski­vinnu­ stovu­ni í Fiski­mála­ráð­num, hevur verið før­oysk­ur sam­ ráð­ing­ar­leiðari til sam­ráð­ ing­ar um upp­sjóvar­fisk síðstu árini. Tað var tí hann, sum vegna Føroyar skrivaði undir sildaavtaluna fyri 2012, ið skuldi vísa seg at vera tann seinasta, áðrenn Føroyar ásettu sær egna kvotu. Býtið gav Føroyum 42.983 tons av norð­havssild, svarandi til 5,1 pro­sent av heildarkvotuni. Í hesi avtaluni binda stranda­ lond­ini seg eisini til at arbeiða fyri at varðveita stabili­tet næstu árini (sí upp­ runa­tekstin í faktaboks aðra­ stað­ni á síðuni, red.). - Hetta brotið kom fyrstu ferð inn í sildaavtaluna í 2007, og hevur síðani verið partur av avtaluni. Tað sigur bara, at londini hava intentiónir um at varðveita stabilitet. Vit ynskja sjálvandi stabil viður­ skifti, vit ynskja eina av­talu, og tí hava vit ongar trupul­ leikar við hasari orðingini, sigur Andras Kristiansen. Kravið Í samrøðuni førir Andras Kristiansen fleiri ferðir fram, at føroyska kravið um størri part av sildakvotuni er væl kent av hinum stranda­ londu­num, tað eru Norra, Russland, Ísland og ES. Sambært føroyska sam­ ráð­ing­ar­leiðaranum var føroyska kravið sett fram undir strandalanda­sam­ráð­ ing­unum í oktober 2011, tá av­tal­an um býtið fyri 2012 varð gjørd. - Vit gjørdu varug við, at vit vóru ikki nøgd við gald­ andi býti og at vit ynsktu eitt annað býti av norð­havs­ sildini. Eisini førdu vit fram, at vit ynsktu at fara undir eina tilgongd at savna eina breiða vitan um útbreiðsluna av norðhavssild, sum síðani skuldi brúkast sum grundar undir samráðingunum árið eftir. Hetta gjørdu vit varug við undir samráðingunum í oktober 2011, sigur Andras Kristiansen. Hetta kann skjalprógvast, sam­bært føroyska sam­ráð­ ing­ar­leiðaranum. - Jú, tey skjølini finnast í Fiskimálaráðnum, váttar Andras Kristiansen. Hvørki føroyska ynsk­ið um størri part av býti­num ella ynskið um at savna nýgg­ja vitan um norð­havs­ sildina vunnu frama millum hini strandarlondini. - Ja, man vildi væl ikki opna diskusjónina av nýggj­ um, svarar Andras Kristian­ sen. Sambært føroyska sam­ ráð­ing­ar­leiðaranum royndi føroyska sam­ráð­ingar­nevnd­ in at argumentera við, at býtið av norðhavssild er ikki sam­svarandi útbreiðsluni av stovninum. - Vit vístu á, at sildin síðstu árini hevur verið at sæð longri vestureftir, og eisini í longri tíðarskeið. Men tað vann so ikki frama mill­ um hini strandalondini, stað­ festir Andras Kristiansen. Kortini skrivaði Føroyar undir avtaluna fyri 2012. Eisini áður nevndu orðing um stabilitet. Hóast tað kann tykjast løgið, tá hugsað verð­ ur um gongdina árið eftir, so heldur føroyski sam­ráð­ ingarleiðarin ikki, at Føroy­ ar gjørdu nakað skeivt, tá undir­skriftin varð sett á av­ talu­na í oktober 2011. - Nei, tað haldi eg ikki. Føroyar høvdu gjørt vart við okkara støðu. Og orðingin er ikki meira bindandi enn so, at sjálv avtalan er ikki galdandi meira enn eitt ár, sigur Andras Kristiansen av­ gjørdur. Slitið Til samráðingarnar árið eft­ ir gekk sum kunnugt øðr­vísi. Fyrsti fundur var um­leið hálvan oktober, og stranda­ lond­ini hittust síðani aftur í desem­ber. - Til hesar fundir gjørdu vit aftur vart við okkara støðu, at vit ynskja størri part av heildarkvotuni. Men tá var tað serliga Norra, ið setti seg ímóti og reisti spurningin, hvat Før­oy­ar yvirhøvur gjørdu við sam­ ráð­ing­ar­borðið. Her fór fund­ urin yvir í eitt annað spor. Tað bleiv ein spurningur um, hvørt vit skuldu sita við borð­ið ella ei, greiðir Andras Kristian­sen frá. Sambært føroyska sam­ ráð­ing­arleiðaranum fingu Føroyar stuðul úr Russlandi og Íslandi, men eisini ávísan stuðul úr ES, sum øll hildu, at Føroyar sjálvandi áttu at sitið við borðið. Síðsti sam­ráð­ing­ arfundur var í seinnu helvt av januar í ár. - Men Føroyar komu ongan­tið til at leggja okkara krøv fram, sigur Andras Kristian­sen og heldur fram: - Hini londini søgdu, at so var ikki meira at tosa við Føroyar um. Síðani fóru tey inn í eitt annað rúm at sam­ ráðast, meðan vit stóðu eftir, sigur Andras Kristiansen. Samráðingarnar gjørdust ikki lættari av, at trætan um rættin at fiska makrel og svart­kjaft inni hjá hvørjum øðrum eisini var á borðinum. Føroyar, sum síðstu árini vóru útistongdar frá makrel­ fiski­skapi í norskum sjógvi, vildu ikki longur lata norsk skip fiska svartkjaft í før­ oy­sk­um sjógvi. Og har­aftur­ at høvdu ES og Norra eina líkn­andi trætu um at­gongd at fiska inni hjá hvørjum­øðr­ um. Føroyar endaðu uttanfyri samráðingarnar. Tveir mán­ aðir seinni ásettu Føroyar sær sína egnu kvotu av norð­ havs­sild. 105.000 tons, svar­ andi til 17 prosent av heild­ar­ kvotuni. Í summar var Andras Kristiansen loystur frá upp­ gávuni at standa á odda fyri føroysku sam­ráð­ing­ar­nevnd­ ini um makrel og norð­havs­ sild. Nýggj­ur sam­ráðing­ar­ leiðari er Her­luf Sigvaldsson, ráð­gevi í Fiskimálaráðnum. Andr­as Kristiansen stend­ ur tó framvegis á odda fyri samráðingunum um svart­ kjaft, umframt aðr­ar millum­ tjóða fiski­vinnu­sam­ráð­ingar. Andras Kristiansen: Føroyska støðan var greið - Vit gjørdu vart við føroyska kravið um størri part av sildakvotuni, longu við samráðingarnar á heysti í 2011. Tí kann okkara støða ikki koma óvart á nakran. Tað sigur føroyski samráðingarleiðarin, sum skrivaði undir seinastu sildaavtaluna, ið gav Føroyum 5,1 prosent av kvotuni FAKTA - brot úr sildaavtaluni frá 2012 The Delegations agreed to recommend to their respective authorities the arrangement for the regulation of the Norwegian Spring-Spawning (Atlanto Scandian) herring stock in 2012 set out in Annex I to this Agreed Record. The Delegations stated their intention of retaining stability in the relative shares of the Parties in arrangements for future years. Furthermore, they agreed to recommend to their respective authorities the long- term management arrangement set out in Annex II. FAKTA - Føroyska kvotan av norðhavssild síðstu árini 2007: 66.048 tons 2008: 78.329 tons 2009: 84.779 tons 2010: 76.523 tons 2011: 50.981 tons 2012: 42.983 tons 2013: 105.230 tons Frá 2007-2012 undirskrivaðu Føroyar strandalandaavtalur, sum tilluta Føroyum 5,1 prosent av heildarkvotuni, ið byggir á tilráðingina frá ICES. Í ár mælir ICES til eina heildarkvotu á 619.000 tons, og av hesum hava Føroyar ásett sær sjálvum 17 prosent. Men av tí at strandalondini ikki eru samd um býtið, er samlaðu kvoturnar í ár hægri enn ICES-tilráðingin.