mánadagur 16. september 2013síða 2

Mánadagur 16. september 2013 · Nr. 106 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Oddagrein Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Dagsins redaktørur: Eirikur Lindenskov Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Útgevari: Sp/f Sosialurin Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: mán - frí kl. 08.00 - 16.00 Tíðindaleiðari Jón Brian Hvidtfeldt jonbrian@sosialurin.fo Marknaðardeild lysing@sosialurin.fo Tórshavn Tórsgøta 1, Postboks 76, 100 Tórshavn tel. 341800, fax 341801, post@sosialurin.fo Norðoyggjar Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687, klaksvik@sosialurin.fo Suðuroy tel. 375364, fax 375464, tel. 228814, aki@sosialurin.fo, dagfinn@sosialurin.fo Haldarar, sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja tel. 341818 frá kl. 8.00 til 20.00 og boða frá. Tel. 341800 www.sosialurin.fo Virgar Dalsgaard Kjak síða 23 Ófólka­ liga fólk­a­ atkvøðan Zakarias wang Kjak síða 23 14. sep­tem­b­er Ein veljarakanning er ein støðu­ mynd av, hvussu politiska býti á tingi hevði verið, um val var í dag. Sambært dagsins veljarakanning, so kann landsstýrissamgongan hjá Kaj Leo Johannesen notera sær ein stóra afturgond upp á níggju pro­ sent. Og ein stjórn, sum stendur til so stóra afturgongd, hon er í stórum trup­ul­leikum. Tað er tað, sum tølini í nýggjastu velj­a­r­a­kanningini hjá Gallup Før­oy­ um siga. Størstu afturgongdina hev­ ur Fólkaflokkurin, meðan løg­mað­ur og Sam­bands­flokk­ur­in hava næst størstu afturgongdina. And­støð­u­ flokk­ar­nir Tjóðveldi og Javn­að­ar­ flokk­ur­in ganga tilsvarandi fram, sum Fólkaflokkurin og Sam­bands­ flokk­ur­in ganga aftur. So kunnu vit spyrja, hvat ein slík kann­ing sigur. Stóra málið í summar um Skála­ fjarð­ar­tunn­lin – og ikki minst ó­hepna hand­far­ing­in hjá løgmanni í mál­i­num hevur uttan iva sína á­virk­an. Men tað valla tað málið, sum gevur Fólkaflokkinum so stóra aft­ur­gongd. Tí Fólkaflokkurin – og ser­liga formaður floksins – hevur als ikki verið við í kjakinum. Hann hevur valla enn svarað nøkrum spurn­ingi um tunnilin. Hinvegin kann tingsessurin, sum kann­ingin gevur Sjálv­stýr­is­flokk­ i­num, uttan iva góðaskrivast tunl­ i­num og martyr-leiklutinum, sum Kári P. Højgaard fekk, tá lømaður offr­aði hann fyri at royna at skapa sær sjávlum politiskan frið. Bera vit saman við aðrar kann­ ingar, sum eru gjørdar síðani valið, so sæst, at Sambandsflokkurin hev­u­r fingið eina lítla framgongd í mun til kanningina frá februar í ár, so sæð í tí ljósinum, so hevur flokkurin ikki mist atkvøður upp á Skálafjarðartunnilin. Samanumtikið, so missir samgongan nógvar atkvøður, og andstøðan fær nógvar atkvøður. At tríggir tingsessir flyta frá samgongu til andstøðu ber boð um stór misnøgd millum veljararnar. So kunnu vit kjakast um, hvat løgmaður kann nýta eina slíka veljarakanning til. Hann kann sjálvandi arbeiða víðari sum um einki var hent. Men tá Fólkaflokkurin liggur so lágt í mun til Sambandsflokkin, so kann tað geva løgmanni størri vald. Løgmaður kann trýsta Fólkaflokkin við at hótta við nývali. Eitt nýval nú hevði ikki verið gott fyri Fólkaflokkin. Løgmaður kann betur nýta ný­ val sum trumf við hesi velj­ar­a­kann­ ing­ini. Fólkið vil broytingar Í dag eru tað einir 1500 før­oy­ ing­ar, sum hava tørv á sjúkra­ røkt, ella heimahjálp. Tað staðfestir Annika Ol­sen, landsstýriskvinna í al­mann­a­ málum. Seinastu tíðina hevur kik­ arin rættiliga verið settur á eldra­røktina og í hesum sam­ bandi hevur ein stórur spurn­ ing­ur verið, hvussu um­fatandi hetta málsøkið í grund­ini er. Tá ið Kristianna Winther Poul­sen, nýliga hevði sætið á ting­ið eitt stutt skifti sum varalimur, brúkti hon høvið til at spyrja lands­stýr­is­kvinn­una um hesi viðurskifti. Landsstýriskvinnan sigur, at í dag hava 1.094 fólk tørv á sjúkr­a­røkt og 474 fólk hava tørv á heimahjálp. Her kann leggast afturat, at til­samans eru eini 6.500 fólk í Føroyum, sum eru eldri enn 67 ár og sostatt er veru­leikin, at nógv tey flestu hava góða heilsu og klára seg sjálvi. – Ongin bíðilisti er til heim­ a­tænastu og sostatt er tal­ið á teimum, sum fáa tæn­astu frá Heimatænastuni, og teimum, sum hava tørv á hjálp, tað sama, sigur Annika Olsen. Hon leggur tó afturat, at tey flestu av teimum 1.094 borg­ar­ unum, sum fáa sjúkrarøkt frá ­h­e­i­m­a­sjúkr­a­r­økta­r­frøð­ing­um, fáa eisini heim­ahjálp. Men Annika Olsen leggur dent á, at tá ið hon sigur, at ong­in bíðilisti er, merkir tað ikki tað sama sum, at allir borg­arar fáa teir tímar og ta hjálp teimum tørvar. Hon sigur nevniliga, at tað er mun­ur á tørvinum sum er og teimum tímum, sum verða veittir. Hon sigur, at her er bara talan um heimahjálp, tí sam­ býli eru ikki tald við. – Á sambýlum búgva 159 fólk, sum fáa heimatænastu frá Al­mannaverkinum, sigur Ann­ika Olsen. 1500 føroyingar brúk fyri røkt Tingfundur verður aftur mik­ u­morgunin klokkan 10. Tá skal tingið taka støðu til, um Jørgen Nicl­a­sen, landsstýrismaður í fíggj­ar­málanum, skal svara fyrispurningi frá Aks­eli V. Johannesen um fíggj­ar­pol­i­ tikk­in. Triðja viðgerð av upp­skoti um broyting í Heils­u­trygd­ ar­lógini er eisini á skránni. Lógin kom í gildi í 2010. 1. juni í 2013 kom sein­asta broytingin í lógini í gildi. Tá varð ein tekniskur feil­ur gjørdur, sum nú skal rætt­ast. Uppskot til eyk­a­játt­an­ar­ løg­tings­lóg fyri august 2013 er eisini á skránni. Tríggjar aðrar fyrstu­við­ger­ ðir eru á skránni mikudagin. Tey uppskotini eru frá andstøðni. Tjóðveldi, Javn­ að­ar­flokkurin og Fram­sókn hava lagt fram uppskot til løgtingslóg um broyting í løg­ tingslóg um áseting og javn­ ing av almannaveitingum – barnaískoyti. Tað mál­ið verður beint í Triv­n­að­ar­nevnd­ina. Javnaðarflokkurin hev­ur skotið upp at hækka lestr­ ar­stuðu­l­in úr ávikavist 3.607 krón­u­r til 4.110 krónur og úr 1.737 til 1.980 krónur. Síðani er tað uppskot frá Javnaðarflokkin, Tjóð­veldi og Framsókn um at hækka barnafrádráttin úr 6.500 til 8.000 krónur. Hesi málini verða beind í fíggj­ar­nevnd­ina. Lætta um hjá barnafamiljum 4. september vitjaði r o y s n i n g u r i n , hvørs ferð­ing var fylgd í 80 dagar fyrr í ár, aft­ur á Sørvágsfirði. Nátt­ úr­u­gripasavnið merkti hann um­ aftur við einum fylg­i­s­vei­n­asendara fyri at kanna ferðingina víð­ari. Hetta hendi á júst sama sandi, har hann var merkt­ur fyrru ferð­ina hin 21. mars. Nú roysn­ingurin vitjaði aftur, vóru 77 dagar frá­lidnir, síð­an hann var sædd­ur í Før­oy­um 11. Juni í Klak­svík. Í millumbilinum hev­ur roysn­ingurin støðast í Ís­landi. Roysningurin dvaldi ikki leingi á Sørvágsfirði. 5. sep­ temb­er var hann á Vík­um, dag­in eftir í Norðoyggjum, og 7. sep­tember legði hann seg upp á helluna í Svínoy, júst sama stað har hann var sædd­ur á fyrsta sinni 27. febr­uar meira enn hálvt ár framm­anundan. Hin 8. sep­ tember var roysningurin á Skarðs­vík í Fugloynni, og hað­ani setti hann kósina aft­ ur móti Íslandi. Aftan á at hava svomið eina samlaða farleið uppá 320 fjórðingar í til­sam­ans seks dagar kom roysn­ing­ur­in 15. September inn aftur á Reyðafjørð í Ís­ landi. Í miðal svam hann 2 fjórð­ing­ar um tíman. Sostatt er bara at stað­ festa, at roysningurin er sera dugnaligur at vitja aftur á slóð­ina. Annars kenna vit til hes­ ar eygleiðingar av roysn­ing­ i­num: í tíðarbilinum mill­ um 27. februar og 21. Mars, tá roysningurin var burt­ ur úr Føroyum, varð hann eygleiddur fyrst 3. mars í North Ronaldsey í Orkn­ oyggj­um og síðan 10. mars á Al­g­r­øy í Noregi. Aftan á at hann fór til Íslands fyrstu ferð, varð hann sæddur fýra ferð­ir: 17. juni í Reyðafirði, 26. juni í Berufirði, 24. juli í Skál­ a­nesi og 16. august í Jøk­uls­ ár­l­óni. Roysningur vitjar aftur Tríggir tingsessir flyta frá samgongu til andstøðu