týsdagur 1. oktober 2013síða 8

Mikudagur 2. oktober 2013 · Nr. 113 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Vilmund Jacobsen Grannskoðaravirkið Janu­ ar hevur gjørt eina rokn­ skapar­greining yvir sjey feløg, sum reka fiskavirkir. Greiningin byggir á almennar roknskapir árini 2008 til 2012, umframt á eykaupplýsingar frá teimum feløgum, sum eru við í greiningini. Luttakandi virkini eru Kós­in í Klaksvík, Faroe Ori­ gin í Saltangará, TG Seafood í Hvalba, Vaðhorn á Strondum, Delta Seafood á Tvøroyri, Fiskavirkið í Gøtu og Sandoy Seafood. Í viðheftu talvu sæst, hvussu stóran part av ráfiska­ nøgdini hvørt virki sær hev­ ur fingið í undanfarna ári (2012). – Vit kunnu staðfesta, at raksturin hjá virkjunum samanlagt hevur givið hall øll árini, undantikið í 2011, men annars hava úrslitini verið skiftandi árini 2008 til 2012. Greiningar, sum grann­ skoðaravirkið Januar hevur gjørt undanfarin ár vísa, at árini 1996 og 1997 vóru vána­ lig. Síðan komu fýra góð ár (1998 til 2002). – Árini 2007 og 2008 royndust serstakliga illa, og hallið hesi bæði árini gjørdist ávikavist 104 og 59 miljónir krónur. Í 2009 var samanlagda hallið 9 miljónir - og í 2010 var tað 37 miljónir krónur. Lagt verður aftrat, at skiparakstur tyngdi virkini nógv árini 2007 til 2010. Tá sæð verður burtur frá skiparakstrinum, høvdi virk­ ini í 2009 samanlagt givið av­ lop. – Gjaldføristrupulleikar hava tarnað rakstrinum hjá summum virkjum. Trupul­ leikarnir eru íkomnir av stór­um hallum og stórum íløg­um og hava virkini dúv­ að upp á vælvilja hjá fígg­ ingarstovnum. Grannskoðaravirkið Jan­ u­ar vísir á, at gongdin hjá ymisku virkjunum hevur verið misjøvn, men at virkini í 2012 aftur høvdu eitt sam­an­ lagt hall á slakar 2,5 miljónir krónur. Sosialurin kann leggja aftrat, at nevndu sjey feløg, sum eru við í greiningini, umboða 69,2% av fiska­fram­ leiðsluni í Føroyum í 2012.± Vantandi gjaldføri tarnar fiskavirkisvinnuni - Gjaldføristrupulleikar hava tarnað rakstrinum hjá summum virkjum. Trupulleikarnir eru íkomnir av stórum hallum og stórum íløgum og hava virkini dúvað upp á vælvilja hjá fíggingarstovnum. Talvan vísir, hvussu stóran part hvørt einstakt fiskavirki hevur fingið av ráfiski í 2012. Nevndu virki umboða 69,2% av fiskaframleiðsluni í Føroyum í 2012. Eirikur Lindenskov Í viðmerkingum til uppskotið vísa teir báðir á, at sum liður í at menna samferðslukervið í landinum var í mong ár eitt vælvirkandi borilið hjá Landsverki. Uppgávan hjá liðnum var at gera tunlar, og dentur var lagdur á at gera tunlar til einamest avbyrgdu og fjarskotnu bygdirnar í Før­oyum. – Feskasta dømi um arbeiðið frá ágrýtna liðnum er Gásadalstunnilin. Áðrenn tað eru fleiri aðrir tunlar, einamest í Norðoyggjum, sum eru væl úr hondum greidd­ir frá boriliðnum. Ar­ beiðsgongdin hjá boriliðnum gjørdi ikki nógvan háva av sær, men álítandi. Við gamla borivogninum, boraðu og sprongdu teir seg gjøgnum metur eftir metur av føroysku fjøllunum. Ikki tað øgiliga tíðartrýstið, men fyri ávísa játtan árliga varð vunnið betri vegakervið til bygdir, har kost/nyttu kanningar neyv­an høvdu stuðla upp undir tunnilsætlanirnar. Boriliðið varð eitt beinleiðis úrslit av grundhugburðinum aftanfyri gamla Lands­verk­ frøðingsstovnin, har aðal­ málið var at binda bygdir saman, og at gera nøktandi farleiðir til øll búpláss í landinum. Einki er at ivast í, at tørvur framvegis er á einum líknandi boriliði, tí framvegis eru bygdir í landinum, sum avgjørt hava tørv á at bøta um mangan hættisligu farleiðirnar til nakrar av okkara mest av­ byrgdu bygdum. Dalur, Fámjin, Gjógv og Tjørnuvík og møguliga aðrar við eru bygdir, sum høvdu fingið ovurstórt gagn av at byrja arbeiðið av nýggjum við einum boriliði hjá Lands­ verki. Nýggjur borivognur má útvegast, men ikki er óhugs­ andi at hesin kann fáast til vega brúktur, og harvið tað bíligari enn ein nýggjur. Up p s ko ts s e ta ra r n i r meta tað sera rímiligt at byrja hettar arbeiðið aftur beinanvegin og mæla til at seta av 15 mió. kr. árliga at bora fyri. Mælt verður somuleiðis til at raðfesta arbeiðið í einari tíðarfestari ætlan, har tey, sum framvegis búgva í áðurnevndu bygdum, fáa eina grundaða vón um betri farleið í framtíðini. – Vit eiga øll rættin til landið uttan mun til, hvar vit búgva. Sundurlaðandi hugburðurin um einans at nøra um sjálvan seg, og tað sum er kost/nyttu gagnligt, eigur ikki at vinna á tørvinum hjá smáu bygdunum og fólkunum, sum har búgva, at vera lív lagað. Tunnil til Dals, Fámins, Gjógv og Tjørnuvík Páll á Reynatúgvu og Henrik Old skjóta nú upp, at Løgtingið heitir á landsstýrið um at fyrireika og leggja fram lógaruppskot um at gera tunlar til bygdirnar Dal, Fámjin, Gjógv og Tjørnuvík