hósdagur 3. oktober 2013síða 34

nr. 114 · 4. oktober 2013 2 VIKUSKIFTI Vikuskifti Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Í summar hevur Vikuskifti í Soialinum verið í feriu. Tikið sær av løttum ljósu tíðina. Innleggið, sum vetrarhálvuna er partur av fríggjadags-Sosialinum, hevur seinasti tríggjar mánaðirnar havt frí, meðan avloysarin Summar hevur ver­ið partur av vikuskiftisblaðnum. Nú er fyrsta Vikuskifti í hesari sesong­ini komið á prent og út til tykkum lesarar. Vikuskifti hevur seinastu árini givið okkara lesarum ymiskt lesitilfar til vikuskiftið, og hildið verður fram við hes­um komandi mánaðirnar. Vikuskifti miðjar eftir at verða fjøl­broytt blað, sum bæði kann bjóða sam­røður við aktuellar persónar, bak­ grunds­greinar um ymisk viðurskifti, klummur, góð ráð um vín og mangt annað. Eisini fer Høgni Djurhuus aftur at skriva klummuna Umafturafturum í hvørjum Vikuskifti frameftir. Vit hitta eisini fólk í táttinum 90 sekund. Sosialurin vil gjarna geva lesarunum gott vikuskiftistilfar, og vit bjóða tykk­ um vælkomin til hetta fyrsta Viku­skifti hendan veturin. Vónandi fáa tit gleði av tilfarinum í Vikuskifti, og hava tit hugskot ella góð ráð, eru tit altíð vælkomin at senda okkum eitt teldu­ bræv á post@sosialurin.fo Starvsvenjing? Ádú ádú Redaktørur: Eyðun Klakstein Útgevari: Sosialurin, www.sosialurin.fo Sniðgevi/umbróting: Pætur Eyðunsson Jensen, Sosialurin Forsíðumynd: Armgarð Mortensen / Mynd: Miriam & Janus Photography klumman Simona Weihe Nú er Vikuskifti í Sosialinum til reiðar til ein nýggjan vetur. Vikuskiftisinnleggið fer næstu átta mánaðirnar at bjóða samrøður, bakgrundsgreinar, góð ráð, klummur og annað So og so nógv arbeiðsleys eru í dag. So og so nógv prosent. Hetta hoyra vit javnan frá Arbeiðsloysisskipanini. Ongantíð fáa vit at vita, hvussu nógv eru í starvsvenjing. Og um tey telja sum arbeiðsleys. Tað, sum ger meg forvitna, tað er, hvussu nógv eru í starvsvenjing. Tað skuldi verið ein partur av tølunum, ið upplýst verða. Men fjølmiðlarnir spyrja ongantíð ALS um tað. Og ALS kemur heldur ongantíð við tølunum. Og tí heldur ikki, hvussu nógv fáa fast arbeiði eftir starvsvenjingina. Bara okkurt hissini skot upp á prosent verður nevnt, tá ið spurningurin hendinga ferð hevur stungið seg upp. Hetta forvitnið er íkomið, tí tað tykist sum eg næstan hvønn dag møti ella hoyri um fólk, sum eru í starvsvenjing »gjøgnum ALS«, ella hava fingið starvsvenjing »gjøgnum« ALS. Tað ljóðar so løgið í mínum oyrum. Hesi dugnaligu og væl útbúnu fólk – í starvsvenjing! Fólk tosa um, at arbeiðs­ gevarar brúka henda møguleika fleiri ferðir. Og at ein arbeiðsleysur kann enda í starvs­ venjing meira enn eina ferð! Starvs­venjingin varar einar 5 mánaðir hvørja ferð. Henda skipan hevur fleiri ár á baki. Ein og hvør skipan, sum leggur upp til at verða misbrúkt, hon verður misbrúkt. Tað er ikki nakað nýtt. Tað sær út sum, at bæði alment og privat virksemi brúka ALS- stuðlaða arbeiðsmegi. ALS-stuðlað arbeiði vil siga, at ALS rindar tað, sum tú eigur í ALS-útgjaldi og arbeiðsgevarin tað, sum manglar í til sátt­ málaløn. Kundi hugsað mær at vitað, hvussu stórur »arbeiðsgevari« ALS er. Og hvussu stórur partur av samlaða útgjaldinum fer til starvsvenjingar. Kanska skapar hendan skipan eitt »falskt« arbeiðsloysi. Fakfeløgini tykjast góðtaka, at bæði alment og privat dusa sær við hesi skipan, sum møguliga kann drena ALS-kassan. Og á tann hátt kanska í framtíðini skrykkja grundar­lagið undan bæði arbeiðsplássum og arbeiðsloysisútgjaldi. Tí tað kunnu vera fleiri avleiðingar av hesum virksemi: Ójøvn kapping, arbeiðs­ takarar verða fasthildnir í starvsvenjing og harvið arbeiðsloysi, fólk kunnu verða upp­ søgd fyri bíligari arbeiðsmegi og hvat veit eg … Fyri ikki um at tala, um upprunaliga endamálið við skipanini, sum uttan iva hevur verið gott, fer fyri skeytið. Tað er betri at vita enn gita, sum fugla­ frøð­ingarnir svaraðu skjótiglaðu bóndunum. Allarbest hevði verið, um ongin orsøk er til hesar stúranir. At vita, at vit ikki eru á veg aftur í húskalla- og arbeiðskonumentanina. Men einasti máti at mana illtankar í jørðina er at kenna veru­ leikan. Og tað er har, so nógv í Føroyum haltar. At vit eru so hvørvin, tá tað kemur til FAKTA. So segði hann... Nú er aftur Vikuskifti – Eitt kontrollsamfelag, har ekspertar koma inn í øll lívsins viðurskifti, er ikki eitt vælferðar­samfelag, hóast henda misskiljingin er komin í seinastu árini. Vælferðarsamfelagið handlar um tilboð – ikki forboð. Thomas Arabo í viðmerking um, at Apoteksverkið bert loyvir fólki at keypa Panodil-pakkar við 20 stk. Ísland snarar aftur til høgru Valið leygardagin nr. 47 26. apríl 2013 sosialurin Føroyingar eru Fittastu FerðaFólkini oluFFa Hansen nr. 22 22. februar 2013 sosialurin Lærir føroyskar kvinnur poLe-dans Joan-Heidi østerø nr. 28 8. mars 2013 sosialurin Pedofili kann ikki steðgast Bjørt lind nr. 16 8. februar 2013 sosialurin Føroyskur designari í Milano Frida Poulsen nr. 61 31. mai 2013 sosialurin Gevur steinum listarliGt floG Jórun HøGnesen nr. 31 15. mars 2013 sosialurin