mikudagur 9. oktober 2013síða 45

29 Mikudagur 9. oktober 2013 · Nr. 116 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Skúlarnir og Birkilund gloymd í fíggjarætlanini Bogi Andreasen býráðslimur Fólkaflokkurin Einki sæst aftur til nakra nýskipan á skúlaøkinum í høvuðsstaðnum í uppskot­ inum til fíggjarætlan. Tað er skilaleyst, tá vit hugsa um, at hundraðtals foreldur og næm­ingar sita í bíðistøðu – eis­ini Birkilund bíðar. Samstundis sum tað ljóð­ ar úr Tórshavnar býráð, at ein heildarloysn skal finnast fyri skúlaøkið tey næstu 30 árini, so sæst einki aftur til hetta í uppskoti­num til fíggjarætlan fyri 2014, sum er løgd fyri býráðið. Næmingar, for­eld­ur og lærarar í Kommunu­skúl­ anum hanga í leysum lofti, tí tey vita ikki, hvat komm­ unan ætlar við skúlanum. Komm­unuskúlin heldur til í gamla Argja skúla, í Konga­ gøtu og í barakkum við Sjónleikarhúsið. Á Venj­ing­ arskúlanum eru eisini stór­ir trupulleikar, tí har er neyðugt við umvælingum fyri nógv­ar milliónir. Sankta Frants skúli treingir eisini til ábøtur fyri milliónaupphæddir. Seks milliónir eru settar av í ár til fyrireikandi arbeiði til skúlar, men tær standa órørdar, tí at kalla einki er hent á økinum. Samstundis ljóðar av ovastu rók í Tórs­ havnar kommunu, at ein ætl­an skal gerast fyri skúl­ ar­nar tey næstu 30 árini. Kjarn­in í hesum skal verða ein nýggjur Vesturskúli, sum Venjingarskúlin og Komm­ unuskúlin skulu savnast í. Á pappírinum kostar hesin í dag 180 milliónir krónur, og t.v.s at Vesturskúlin kostar minst 200 millónir krónur, tá ið hann møguliga einaferð verður veruleiki. Útmeldingin hevur verið, at einki lán skal takast til slíka verkætlan, og ímeðan sita øll og bíða eftir, hvat býráðið ætlar. Hetta er ikki nóg gott, og hetta er hvørki í tráð trivnaðarkósina ella miðbýarætlanina í høvuðs­ staðnum. Vantandi politisk støðutakan Kommunuskúlin, Venj­ing­ ar­skúlin og Sankta Frants hvørva ikki fyri tað, at bý­ ráðs­politikarar ganga og hugsa um ein nýggjan skúla. Hesir bygningar hvørva held­ur ikki, tá ein møgulig­ur nýggjur skúli er bygdur. T.v.s. at undir øllum umstøðum skulu hesir bygningar um­ vælast. Umvælingarnar av hesum trimum skúlum kosta leysliga mett aðrar 200 milli­ ónir krónur, sama hvat teir verða brúktir til. Skulu vit halda fast um politisku tanka­ eksperimentini, so kostar ein stór skúlaumskipan ein­ar 400 milliónir krónur til­samans. 200 milliónir til nýggjan skúla, og aðrar 200 til gomlu skúlabygningar­nar, sum kommunan framvegis hevur ábyrgdina av. Gomlu bygningarnir kunnu seljast sigur onkur, men tað er óvist, um nakar tímir at keypa hesar gomlu skúlar og t.d. gera teir til ibúðir, skrivstovur ella onnur uppskot, sum hava verið frammi. Óvissan í hesum máli og vantandi politiski viljin at taka støðu til skúlaøkið er tíverri átaluverdur. Eitt hugskot hevur verið, at Mentamálaráðið keyp­ir Venjingarskúlan til Fróð­ skap­arsetrið. Tórs­hav­nar komm­una sendi fríggjadagin Menta­mála­ráð­num eitt upp­ skot til sølutilgongd, sum eisini ber í sær, at kommunan lutvíst umvælir skúlan, áðr­ enn landið yvirtekur. Komm­ unan átti langt síðani at havt tikið hetta samskifti við Mentamálaráðið upp. Men vit mugu bara bíða, brynja okkum við toli og síggja, hvussu leikur fer. Tey neiligu siga, at gomlu skúlarnir verða ikki nóg góðir, hóast teir verða umvældir, men tey jaligu síggja møguleikar í verandi skúl­um, bara teir verða nú­ tím­ansgjørdir. Vit hava tveir møguleikar. Ein er at umvæla teir tríggj­ ar gomlu skúlarnar, so næm­ ingarnir aftur fáa virð­iligar umstøður. Tað kann kanska gerast fyri tilsamans 200-250 milliónir krónur yvir nøkur ár. Tað hóskar væl inn í trivn­að og lív í miðbýnum, at Kommunuskúlin veður varðveittur har, eins og Sankta Frants eisini liggur har. Í miðbýnum kunnu vit so fokusera upp á ferðslu­ trygd og trivnað ístaðin. Venj­ ingarskúlin liggur væl fyri hjá børnum í Vesturbýnum, og hann skal sjálvandi um­vælast, so hann eisini verð­ur ein nútímans skúli, har næmingar og lærarar trívast. Hin møguleikin er at byggja ein nýggjan væl út­ gjørd­an Vesturskúla við øll­ um hentleikum, har møgu­ leiki verður at byggja út, um tørvur verður á tí seinni. Skal ein Vesturskúli koma upp á tal, so má býráðið í stund­ini finna eina skilagóða bú­skaparliga loysn, so verk­ ætlanin kann fara í gongd. Vit politikarar eiga nú at vísa ábyrgd og taka støðu, so næmingar, foreldur og lærarar í miðbýarskúlunum greitt fáa at vita, hvat býráðið ætlar, og hvat tey kunnu vænta sær. Birkilund bíðar eisini Um fólk skulu tíma at búgva í mibýnum, so mugu eisini skúlar og ansingartilboð verða har. Tað leiðir meg til ein annan trupulleika, sum býráðið eisini eigur. Tal­an er um vøggustovuna og barnagarðin, Birkilund, ið er fongd við soppi, og sum í løtuni húsast í gomlu Víp­uni og einum parti av Adventistaskúlanum. Her hava ovastu umboð fyri kommununa lovað for­eld­ rum og starvsfólkum eina skjóta avgerð, men tey sita enn og bíða á øðrum ári. Eftir summarfrítíðina í 2012 fingu foreldrini i Birkilund á fundi við umboð fyri býráð­ið og umsitingina at vita, hvør fyribilsloysnin í Vípuni og Adventistaskúlanum var. Samstundis fingu tey lyfti um, at tað skuldi arbeiðast skjótt víðari fram ímóti eini enda­ligari loysn. Tíðliga í ár vóru ovastu um­boð fyri býráðið og um­ sitingina aftur á fundi við for­eldrini og starvsfólkini í Birki­l­und. Tá fingu tey at vita, at um ein mánað fór at verða greitt, um Birkilund skuldi umvælast ella byggjast av nýggjum. Tað eru nú sjey mánaðir síðani, og foreldur og starvsfólk hava einki frætt aftur frá kommununi – tey sita enn og bíða. Heldur einki er sett av til Birkilund í fíggjarætlanini fyri 2014. Økini, eg havi nevnt her, eru so vital og týð­andi fyri trivnaðin og mið­býar­ ætlanina, at pjakið má haldið uppat, so vit fáa greitt hes­um nógvu borgarunum frá, hvat Tórshavnar býráð ætlar at gera við nevndu trupulleikar. Tað ber ikki til at halda fólki í óvissu so leingi, samstundis sum man breggjar sær av at vilja nakað veruligt við trivnaði og fólkatilflyting. Vit mugu í arbeiðsklæðini og taka nakrar støður, sum halda fram í tiðina. Vinalig heilsan Skálafjarðartunnilin - viðmerking til Landsverk Alfred Olsen Løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin Í tíðindaskrivi til skriving­ina, sum hevur verið um tilmælið hjá Landsverk viðvíkjandi Eysturoyartunnilin, vísur Landsverk á, hvussu neyðugt tað er, at tann politiski mynd­ugleikin, sum skal taka avgerðina, fær allar tær neyðugu upplýsingar - og hesum eri eg samdur í. Kunningin sum førdi til samtyktu linjuføringina. Í 2006  kom Landsverk við einari ætlan um Eys­t­ur­ oyartunnilin líkur Vága- og Norðoyartunlunum (liggur á heima­síðuni hjá Landsverk), sum hevur tvinnar linju­før­ ingar. 1. Linjuføringin er frá Kalla­nesi, ið kemur upp við Toftavatn, síðani í eina rundkoyring og herfrá aftur í ein tunnil, vestan fyri Løkin og yvir til Strendur. Henda linjuføringin inniheldur 2 tunlar, har tann eini er frá Kallanesi til Toftavatn og hin frá Toftavatni til Strendur. 2. Linjuføringin er frá Kalla­nesi og inn á Strond­ um, við einum landsvegi harfrá til eina stabbabrúgv tvørtur um Skálafjørðin yvir á Høganes. Men tann politiski mynd­ ug­leikin fekk eisini eitt projekt um tunnilin við eini  linjuføring, frá P/F Skála­ fjarð­artunnilin, sum vit síggja javnan í fjølmiðlunum, í er gjørd av okkara fremstu serfrøðingum innan øll økini í einum slíkum projekti (Dávur Reinert Hansen, verkfr. Niklas Foldbo, verkfr., Martin V. Heinesen, jarðfr. Tummas Eliassen stjóri, Ingi Høj­gaard, adv. og Símun Johan­nesen, skipsførari og borgarstjóri), sum var ein undirsjóvartunnil, ið hevði eina linjuføring frá økinum inn móti Sundi, og harfrá í eina rundkoyring undir Skálafjørðinum, við eini upp­ koyring til Strendur og einari við Toftavatn. Munurin millum henda tunnilin og teir hjá Lands­ verk var, at hesin hevði eina slættari uppkoyring  móti Streymoyarlandi­num, (orku­sparandi) hann hev­ ði 3 koyri­banar, (2 banar har mót­brekka er, og 1 har undan­brekka er, so ferðsl­an verður effektivari) og hevði eina rundkoyring undir Skála­fjørðinum, so tann sum ferðast úr Havnini, kann koyra beinleiðis til eyst­ara- ella vestara arm á Skála­ fjørðinum. Tá tann politiski mynd­ ug­leikin skuldi taka støðu til verkætlan­ina Skála­fjarð­ ar­tunnilin, samtykti Føroya Løg­ting,  at linjufør­ingin av Skálafjarðar­tunlinum, skuldi verða miðlinjan við rund­ koyring og gav P/F Skála­ fjarðartunnilin loyvi til at fremja hesa verkætlan. Arbeiðssetningur Tá nú tann politiski mynd­ ugleikin hevur tikið hesa av­gerðina, grunda á ser­ frøð­iliga fakligheit, bæði tá talan er um nýtsluna, ferðsl­una, orkunýtsluna og umhvørvið v.m., so undrar tað neyvan nakran uttan Lands­verk, at vit mótmæla, tá Landsverk nú mælir til at gera stabbabrúnna tvørt­ ur um Skálafjørðin, ið er ein skandala. Serliga, tá tann politiski myndugleikin setti bólkin á eina bundna upp­ gávu, sum var at lýsa, hvat var mest gagnligt fyri tað føroyska samfelagið:  1. at lata privatar gera tunn­ilin 2. at lata tað almenna sam­an við privatum gera tunn­ilin 3. ella um tað almenna sjálvt skuldi gera tunnulin.       Eg ivist ikki í, at tann pol­ itiski myndugleikin kem­ur at finna tað mest gagn­ligu loysnina, um hvør skal fremja verkætlanina og fara undir at gera Eysturoyartunnilin eftir tí samtyktu linjuføringini so skjótt sum gjørligt.